កម្ពុជាគ្រោងចំណាយថវិកាលើវិស័យការពារជាតិចំនួន ៩០០ លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០២៧ ដែលចំនួននេះកើនឡើង ១៥០លានដុល្លារបើធៀបនឹងការចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដែលមាន ប្រមាណ ៧៥០លានដុល្លាអាមេរិក។ ការបង្កើនចំណាយលើវិស័យការពារជាតិនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជានិងថៃនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយពេញលេញ ម្យ៉ាងទៀតកម្ពុជាទើបតែបានអនុម័តច្បាប់កាតព្វកិច្ចយោធានៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។
តាមរយៈសារាចរចុះថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្ដីពីរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រថវិកាឆ្នាំ ២០២៧-២០២៩ និងការរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ ២០២៧ រដ្ឋាភិបាល កម្ពុជា គ្រោងចំណាយប្រមាណ ២,៧១ភាគរយ នៃ ផ.ស.ស.(ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប) សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៧ សម្រាប់វិស័យការពារជាតិ សន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។
ពោលគឺកម្ពុជាគ្រោងចាយចំនួន ៣ ៥៩០ ១១៨ពាន់លានរៀល ឬស្មើនឹងប្រមាណជិត៩០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ក្រសួងការពារជាតិ នៅឆ្នាំ២០២៧។សារាចរបន្តថា៖ «សំដៅបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពការពារអធិបតេយ្យជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី សន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាព ការយកចិត្តទុកដាក់លើជីវភាព និងសុខុមាលភាពកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ព្រមទាំងការគ្រប់គ្រង និងថែទាំយុទ្ធោបករណ៍ និងសម្ភារៈបច្ចេកទេស»។
ដោយឡែកចំពោះឆ្នាំ២០២៨ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រោងចំណាយ ២,៦២ភាគ នៃ ផ.ស.ស. និងឆ្នាំ២០២៩ ចំនួន ២,៥២ភាគរយនៃ ផ.ស.ស. សម្រាប់វិស័យការពារជាតិ សន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ ចំពោះក្រសួងការពារជាតិ រដ្ឋាភិបាលគ្រោងចាយប្រមាណជិត៨០០លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០២៨ និងប្រមាណជាង ៨០០លានដុល្លារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៩។
ជុំវិញករណីនេះ ប្រធានអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា លោក សន ជ័យ យល់ថា ការដែលកម្ពុជាបង្កើនការចំណាយលើវិស័យការពារជាតិក្នុងឆ្នាំ២០២៧នេះ ជារឿងសមស្រប នៅពេលកម្ពុជាមានច្បាប់ស្ដីពីកាតព្វកិច្ចយោធា និងចំពេលប្រទេសជិតខាងកម្ពុជានៅតែមានបំណងឈ្លានពានកម្ពុជា។
លោកថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាការបង្កើនថវិកាសម្រាប់អាទិភាពក្នុងវិស័យយោធា គឺជាការគិតគូរមួយដែលមានភាពសមរម្យ ហើយការសម្រេចបែបនេះវាអាចធ្វើឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងសម្រាប់វិស័យយោធា។ ទន្ទឹមនឹងការពង្រឹងនូវតម្រូវការផ្នែកយោធានេះ កម្ពុជាក៏ទើបតែមានច្បាប់ស្ដីពីកាតព្វកិច្ចយោធាដែលថ្មី អ៊ីចឹងហើយលក្ខខណ្ឌឬមួយក៏តម្រូវការទាំងអស់ហ្នឹងគឺចាំបាច់ត្រូវមានថវិកាចំណាយផ្នែកយោធាឱ្យបានច្រើន ដើម្បីពង្រឹងវិស័យយោធានៅកម្ពុជាស្របពេលដែលការប៉ុនប៉ងឈ្លានពានពីភាគីប្រទេសជិតខាងមួយនោះគឺនៅតែមាន»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក សន ជ័យ ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញពីតួលេខចំណាយមួយចំនួនដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងការសំងាត់យោធា។
លោកបន្ថែម៖ «សម្រាប់ការចំណាយផ្នែករដ្ឋបាលដែលវាមិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងការសំងាត់ផ្នែកយោធាទេ យើងចង់ឱ្យមានការគិតគូពីការចាយវាយ ប្រើប្រាស់លុយកាក់ឱ្យមានតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព ជាពិសេសឆ្លើយតបជាមួយនឹងតម្រូវការពេលបច្ចុប្បន្ន»។
ចំណែកឯអ្នកស្រាវជ្រាវខាងការអភិវឌ្ឍសង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី ក៏សាទរចំពោះការដែលររដ្ឋាភិបាលបង្កើនថវិកាសម្រាប់វិស័យការពារជាតិ។
លោកថា៖ «ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ព យើងត្រូវការថវិកាក៏កើនឡើងដែរ។ ខ្ញុំថាប៉ុណ្ណឹងរៀងតិចផង បើសិនជារដ្ឋាភិបាលអាចមានលើសពីហ្នឹងទៀតកាន់តែល្អសម្រាប់ជួយជំរុញធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ព»។តែយ៉ាងណាលោកបណ្ឌិតបារម្ភពីបញ្ហាប្រសិទ្ធភាព និងកម្លាំងនៃកងទ័ពនៅមិនប្រសើរទោះបន្ថែមថវិកា ដោយសារមិនមានកំណែទម្រង់ ឬលុបបំបាត់អំពើពុករលួយក្នុងជួរកងទ័ពទេនោះ។
រីឯស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជាលោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ក៏យល់ថានេះជារឿងត្រឹមត្រូវ និងបង្ហាញក្ដីបារម្ភដូចលោកបណ្ឌិត មាស នី ដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្វីដែល លោក ច័ន្ទរ័ត្ន មិនគាំទ្រនោះគឺ ការកាត់បន្ថយថវិកាសម្រាប់វិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាល មកបង្កើនថវិកាវិស័យការពារជាតិ។
លោកថា៖ «ខ្ញុំឃើញថាការបង្កើនថវិការសម្រាប់វិស័យការពារជាតិ ហើយបែរជាទៅកាត់បន្ថយវិស័យដែលជាអាទិភាព ជាចាំបាច់សម្រាប់ប្រទេសដូចជាវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាលក្ដីនេះ ខ្ញុំថាវាជារឿងមួយមិនមានភាពវិជ្ជាមានប៉ុន្មានទេ[…]គួរតែពិនិត្យមើលតើកាត់ចេញពីវិស័យផ្សេងៗដែលមិនសូវជាមានអាទិភាពដូចវិស័យអប់រំក្ដី ឬក៏សុខាភិបាលក្ដី»។
ច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៦ បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលគ្រោងចាយប្រមាណ ៧៥០លានដល្លារសម្រាប់ក្រសួងការពារជាតិ។ ក្នុងនោះ ប្រមាណ ៤លានដុល្លារសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូន ហ្វឹកហ្វឺន ធ្វើប្រតិបត្តិការ ការពារសុខសន្តិភាព និងរក្សាសណ្ដាប់ធ្លាប់សង្គម។ ប្រហែល ៣,៤លានដុល្លារសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ ១0លានដុល្លារសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង និងថែទាំយុទ្ធោបករណ៍ និងសម្ភារៈបច្ចេកទេស និងជាង ៧៣០លានដុល្លារទៀតសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងសេវាគាំទ្រទូទៅ៕
