• ក្រសួងសាធារណការណែនាំអ្នកបើកសាឡង់ និងទូកគ្រប់ប្រភេទប្រុងប្រយ័ត្នពេលបើកបរឆ្លងក្រោមស្ពានជ្រោយចង្វារ

  ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ប្រាប់ដល់ម្ចាស់សាឡង់ នាវាគ្រប់ប្រភេទ និងនាវិកទាំងអស់ បើកបរនាវា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ និងបើកបរឱ្យត្រូវគន្លង ដែលបានកំណត់ ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់នាវាចរណ៍ផ្លូវទឹក នៅចំណុចសសរស្ពានជ្រោយចង្វារ។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅទំព័រហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួង ធ្វើឡើងដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និរន្តរភាព នៃការធ្វើនាវាចរណ៍ និងបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុ ដែលអាចកើតលើតំបន់នេះ បន្ទាប់ពីមានសាឡង់១គ្រឿងបានបើកបុកសសរស្ពានជ្រោយចង្វារ រួចលិច នៅចម្ងាយប្រហែល៥០០ម៉ែត្រខាងជើងស្ពាននេះ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្នុងនោះដែរ អគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក ផ្លូវសមុទ្រ និងកំពង់ផែ បានចុះពិនិត្យទីតាំងគ្រោះថ្នាក់ និងដាក់ពោងសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ថ្មី នៅទីតាំងគ្រោះថ្នាក់ ត្រង់ចំណុចទីតាំង ដែលសាឡង់បានលិច និងកំណត់គន្លងនាវាចរណ៍ សម្រាប់ផ្លូវនាវាចរណ៍មានសុវត្ថិភាពលើផែនទី។ ក្រសួងបញ្ជាក់៖ «សូមម្ចាស់នាវា នាវិក និងអ្នកបើកបរនាវាគ្រប់ប្រភេទទាំងអស់ ដែលត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់នោះ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ពិនិត្យមើលពោងសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ថ្មីឱ្យបានច្បាស់លាស់ បើកបរតាមគន្លងនាវាចរណ៍ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងចៀសវាងការធ្វើនាវាចរណ៍ចូលកៀកតំបន់គ្រោះថ្នាក់ខាងលើដាច់ខាត ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់នាវាចរណ៍ដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុ»៕

  ១៧ មិថុនា ២០២៦

  

• ក្រសួងធនធានទឹកណែនាំឱ្យពលរដ្ឋសន្សំសំចៃទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវប្រាំង

  ក្រសួងធនធានទឹកណែនាំឱ្យពលរដ្ឋសន្សំសំចៃទឹកឱ្យបានច្រើននៅពាក់កណ្តាល និងចុងរដូវវស្សាឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីត្រៀមបង្ការការខ្វះខាតទឹកនៅរដូវប្រាំង។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងចុះនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។  យោងទៅលើការព្យាករស្តីពីស្ថានភាពវិវត្តន៍នៃសីតុណ្ហភាពនៅលើផ្ទៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងតំបន់អេក្វាទ័រ បង្ហាញថា បាតុភូត អែលនីញ៉ូ (El Niño) បានបន្តកើនដល់កម្រិត ១០០% ក្នុងខែកក្កដា និងកើនដល់កម្រិតអតិបរមាក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។  ក្រៅពីនេះ ក៏មានបាតុភូត អាយ អូ ឌី (IOD) ស្ថិតនៅអព្យាក្រឹត (IOD-Neutral) ដែលស្ថានភាពបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យចាប់ពីពាក់កណ្តាលរដូវវស្សា ដល់ចុងរដូវស្សាឆ្នាំ២០២៦ មានសីតុណ្ហភាពមធ្យមអប្បបរមា ២៦°C និងអតិបរមា ៣៧°C ខ្ពស់ជាងសីតុណ្ហភាពមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ និងខ្ពស់ជាងឆ្នាំ២០២៥។  ចំណែកឯ បរិមាណទឹកភ្លៀងប្រហាក់ប្រហែលនឹងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ ជាមួយនឹងរបាយទឹកភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយបានល្អដូចឆ្នាំ២០២៥។ ក្រសួងរំលឹកថា ពាក់កណ្តាលរដូវវស្សាចាប់ផ្ដើមពីខែកក្កដា ដល់ខែសីហា ហើយកូនរដូវប្រាំងនឹងចាប់ផ្តើមនៅក្នុងសប្តាហ៍ទី១ នៃខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ និងលឿនជាងឆ្នាំ២០២៥ ដែលអាចមានរយៈពេលពីរសប្តាហ៍។  យោងតាមក្រសួងដដែល បាតុភូតផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់អាចកើតឡើងច្រើន ប៉ុន្តែនៅចុងរដូវវស្សាបរិមាណទឹកភ្លៀងថយចុះ ហើយរដូវវស្សាអាចបញ្ចប់នៅក្នុងសប្តាហ៍ទី២ នៃខែតុលា ដែលលឿនជាងធម្មតា និងឆ្នាំ២០២៥។ ក្រសួងពន្យល់ថា ចុងរដូវវស្សាសីតុណ្ហភាពមធ្យមអប្បបរមា និងអតិបរមា ទាបជាងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំហើយបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅខែកញ្ញា ដល់ខែតុលា មានកម្រិតទាបជាងឬប្រហាក់ប្រហែលនឹងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ និងបរិមាណទឹកភ្លៀងពីច្រើនទៅមធ្យម។ កសិកររស់នៅស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង លោក វង្ស ប៉ោយយ៉ង់ និយាយថា ទោះបីជាមានការណែនាំពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធលើការថែរក្សាទឹក ក៏ពួកគាត់ដែលជាប្រជាកសិករមិនដឹងពីរបៀបធ្វើបែបណាដើម្បីថែរក្សាទឹកទុកដែរ។ លោកចង់ឱ្យបណ្ដាក្រសួងពាក់ព័ន្ធចុះណែនាំដល់ប្រជាកសិករនៅមូលដ្ឋាន ឱ្យបានដឹងពីរបៀបក្នុងការថែរក្សាទឹក និងធ្វើយ៉ាងណាកុំឱ្យមានបញ្ហាខ្វះខាតទឹកប្រើប្រាស់ក្នុងការបង្កបង្កើនផលធ្វើស្រែចម្ការ។ កន្លងមក លោកថាពុំមានក្រសួង ឬស្ថាប័នណាមួយចុះទៅផ្សព្វផ្សាយ និងណែនាំដល់ពួកគាត់នោះទេ ដែលធ្វើឱ្យការធ្វើស្រែចម្ការផ្សេងៗជួបបញ្ហាជាច្រើន ហើយអាស្រ័យផលទៅតាមការនឹកឃើញដោយគ្មានការយល់ដឹងពីលក្ខណៈបច្ចេកទេស។ ប្រភពរូបនេះបន្តថា៖ «ពេលយើងធ្វើស្រែចម្ការយើងយកលុយគេមកធ្វើ ពេលអត់ទឹក អត់ភក់ចឹង មានតែងាប់អស់ មានលុយពីណា ហើយជំពាក់គេ លក់ដីលក់ចម្ការហ្នឹងឯង»។ ប្រជាកាសែតមិនទាន់អាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងធនធាន និងឧតុនិយមលោក អឿង ចន្ថាដើម្បីសុំការឆ្លើយតបជុំវិញការបារម្ភពីបញ្ហាខ្វះខាតទឹកនេះបានទេនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា។  ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធកសិករកម្ពុជា (CCFC) លោក ថេង សាវឿន បានលើកឡើងថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាសកល នឹងធ្វើឱ្យមានការឡើងកម្ដៅប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើស្រែចម្ការរបស់ប្រជាកសិករ ដែលតម្រូវឱ្យពួកគាត់ត្រូវតែថែរក្សាទឹកទុកសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងការធ្វើកសិកម្ម។ លោកយល់ថា ប្រជាកសិករទាំងអស់ត្រូវតែយល់ដឹងលើបញ្ហាទាំងអស់នេះបើមិនដូច្នេះទេ ពួកគាត់អាចនឹងរងការខាតបង់ និងពិបាកក្នុងបង្កបង្កើនផលដំណាំ។ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ ក្រសួងគួរតែចុះណែនាំដល់ប្រជាកសិករនៅមូលដ្ឋានឱ្យបានញឹកញាប់ និងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងការធ្វើកសិកម្មតាមបណ្ដាញសង្គមផងដែរ។ លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់សា្ថប័នពាក់ព័ន្ធជាពិសេសក្រសួងធនធានទឹក និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ត្រូវរៀបចំប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទឹក និងប្រព័ន្ធស្តុកទឹកចែកចាយ ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកដល់បងប្អូនកសិករ»។  គួររម្លឹកថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ កសិករនៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនដូចជាពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង តាកែវ និងកំពង់ឆ្នាំងជាដើម បានជួបប្រទះនូវការខ្វះខាតទឹកសម្រាប់បង្កបង្កើនផលស្រូវរដូវប្រាំង។ អាជ្ញាធរនៅពេលនោះ បានឆ្លើយតបដោយណែនាំឱ្យកសិករផ្អាកធ្វើស្រែប្រាំងជាលើកទី២ ដោយសារអាចប្រឈមនឹងការខ្វះប្រភពទឹក។ ទោះជាយ៉ាងណា ការអំពាវនាវរបស់អាជ្ញាធរនៅពេលនោះ ហាក់មិនបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋសប្បាយចិត្តនោះឡើយ ដោយសារពួកគាត់ត្រូវបង្កបង្កើនផលដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ ចំណែកអ្នកជំនាញទទូចឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធរកវិធីសាស្រ្តស្តុក ឬរក្សាទឹកទុកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ និងស្រោចស្រពដីស្រែនៅក្នុងរដូវប្រាំង៕

  ១៧ មិថុនា ២០២៦

  

• ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនមួយរូប រិះគន់ការអនុវត្តការងាររបស់អភិបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ 

  សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន (App) L192 អ្នកស្រី អ៊ិន ម៉ាយ៉ាន ហៅ «Sovina» បង្ហាញការមិនពេញចិត្តចំពោះការអនុវត្តការងាររបស់មន្ត្រីរដ្ឋបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលចុះត្រួតពិនិត្យបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា (ស្កេម) នៅឃ្លាំងរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា ក្រុមមន្ត្រីមួយចំនួន ប្រើកាយវិការមិនសមរម្យ ហើយឆ្លៀតសួររកទំនិញថៃ និងឯកសារជាច្រើន ចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង១០យប់។ អ្នកស្រី អ៊ិន ម៉ាយ៉ាន បានចេញវីដេអូដែលបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «Sovina» មានរយៈពេលជាង៧នាទី នៅថ្ងៃពុធ ទី១៧ ខែមិថុនា។ អ្នកស្រីលើកឡើងថា អភិបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ និងព្រះរាជអាជ្ញារងមួយរូប ប្រើប្រាស់អាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យ និងហាមមិនឱ្យគ្រួសាររបស់អ្នកស្រីទៅណានោះទេ អំឡុងពេលចុះត្រួតពិនិត្យរកបទល្មើសស្កេម បើទោះបីជាដល់ម៉ោងទៅទទួលកូនពីសាលារៀនក៏ដោយ។ គិតត្រឹមម៉ោង៥ល្ងាចនេះ វីដេអូនេះមានការចែករំលែករហូតដល់ជាង១ម៉ឺនគណនេយ្យ និងមានអ្នកទស្សនាជិត១,៥លានដង។ទោះជាយ៉ាងណាក្ដីគិតត្រឹមម៉ោង៥និង៥៣នាទីល្ងាចថ្ងៃទី១៧ខែមិថុនា អ្នកផលិតមាតិកានៅប្រជាកាសែតរកមិនឃើញវីដេរបស់អ្នកស្រីនៅលើផេក«Sovina»ឡើយ។ តាមរយៈវីដេអូដដែល អ្នកស្រី អ៊ិន ម៉ាយ៉ាន ហៅ «Sovina» បានចាត់ទុកទង្វើរបស់អាជ្ញាធរ​ថា ហាក់ដូចជាក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកស្រីបានប្រព្រឹត្តកំហុសធ្ងន់ធ្ងរ។ អ្នកស្រីថា បន្ទាប់ពីរកមិនឃើញតម្រុយពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសអនឡាញ មន្ត្រីខណ្ឌព្រែកព្នៅមិនបានចាកចេញ តែបែរជាសួររកទំនិញថៃ និងទារឯកសារជាច្រើន ថែមទាំងហៅកងកម្លាំងមកជាបន្តបន្ទាប់ ដែលដឹកនាំដោយព្រះរាជអាជ្ញារងមួយរូបផងដែរ។ អ្នកស្រីបន្តថា ទាំងអភិបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ និងព្រះរាជអាជ្ញារងរូបនោះ បានចោទអ្នកស្រីថាមិនសហការ ទាំងដែលអ្នកស្រីស្ថិតនៅទីតាំងដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មាន។ បើតាមប្រភពដដែល អាជ្ញាធរបានចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងឃ្លាំងរបស់អ្នកស្រីក្នុងខណ្ឌព្រែកព្នៅ តាំងពីវេលាម៉ោង៩ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង១០យប់ ក្នុងថ្ងៃដដែល។ ស្ត្រីក្នុងវីដេអូនោះ និយាយថា៖ «ព្រះរាជអាជ្ញារងគាត់មក គាត់រាងប្រើអំណាចរបស់គាត់ មកកៀបសង្កត់ខ្ញុំ។ បងខ្ញុំដល់ម៉ោងចេញទៅយកកូនក៏គាត់អត់ឱ្យទៅយកកូន ហើយខ្ញុំ គាត់ចង្អុលមុខពីរដង គាត់សម្លុតខ្ញុំ ដោយសារខ្ញុំជាមនុស្សស្រី។ អ្វីដែលខ្ញុំឆ្ងល់ គាត់ប្រើពាក្យថា ពួកខ្ញុំអត់សហការ គាត់ចូលមើលឃ្លាំងខ្ញុំរហូតតាំងពីព្រឹក ហើយថ្ងៃឡើង ក៏គាត់ចូលមើលឃ្លាំងខ្ញុំរហូត ហើយគាត់ប្រើពាក្យមួយម៉ាត់ថា អត់សហការ ខ្ញុំមិនដឹងថា កន្លែងណាមួយដែលខ្ញុំអត់សហការជាមួយគាត់»។ ចំណែកអ្នកឯកទេសខាងផ្នែកអភិបាលកិច្ច លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ មានប្រសាសន៍ថា ការលើកឡើងរបស់ម្ចាស់គណនេយ្យហ្វេសប៊ុកនោះ មានភាពលម្អិត ដែលអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធត្រូវចេញមកបកស្រាយ កុំឱ្យមហាជនកាន់តែជជែកវែកញែកបន្ថែមទៀត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកថាការចុះឆែកឆេរបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាលើទីតាំងអាជីវកម្មរបស់ពលរដ្ឋខាងលើ ក៏មើលទៅដូចមិនសមទំនង ហើយប្រសិនបើមន្ត្រីចុះត្រួតពិនិត្យករណីស្កេមមែននោះ ពួកគេគួរតែចាកចេញទៅវិញ នៅពេលដែលគ្មានតម្រុយអ្វី មិនមែននាំគ្នាមកកាន់តែច្រើននោះទេ។ លោកនិយាយថា៖ «បើអាជីវករដូចក្មួយស្រី សូវីណា អីជាដើម ខ្ញុំមើលទៅ ដូចជាការដែលទៅធ្វើក្នុងន័យស្កេម វាអត់សមទាល់តែមែនទែន។ ហើយបើសិនជាយើងទៅក្នុងរឿងស្កេម ហើយបើសិនជាយើងអត់ឃើញស្កេមទេ យើងគួរតែដកចេញមកវិញមក។ អាហ្នឹងមិនដកចេញ មានតែហៅគ្នាទៅថែមទៀត។ ដូច្នេះវាមានភាពស្រពេចស្រពិលខ្លាំងមែនទែននៅក្នុងរឿងហ្នឹង ដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋរឹតតែអត់ទុកចិត្ត [សមត្ថកិច្ច] ថែមទៀត»។ អភិបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ លោក ធឹម សំអាន ទូរសព្ទចូលតែមិនមានអ្នកទទួល។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី ដោ សម្ផស្ស ថា កំពុងប្រមូលព័ត៌មានទាក់ទិននឹងករណីនេះ៕

  

• អង្គការ HALO Trust ជោគជ័យក្នុងការបោសសម្អាតចម្ការមីនមួយកន្លែងនៅឧត្តរមានជ័យ

  អង្គការហេឡូត្រាស្តកម្ពុជា (HALO Trust) ឱ្យដឹងថា ក្រុមការងារខ្លួន បានបញ្ចប់ប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតមីនដោយជោគជ័យ ក្នុងចម្ការមីនមួយកន្លែង ស្ថិតក្នុងភូមិតាដេវ ឃុំត្រ​ពាំងតាវ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ នេះបើតាមព័ត៌មានបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេស​ប៊ុករបស់អង្គការ HALO Trust ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរមីនផ្សព្វផ្សាយបន្តនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ អង្គការ HALO Trust ឱ្យដឹងថា ពួកគេបានរកឃើញមីនប្រឆាំងយានយន្តចំនួន ១គ្រាប់ និងបានកម្ទេចវាចោលដោយសុវត្ថិភាពកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅលើផ្លូវមួយខ្សែក្នុងតំបន់នេះ ដែលមានពលរដ្ឋមូលដ្ឋានប្រមាណ ២០០នាក់ ប្រើប្រាស់ផ្លូវនេះសម្រាប់សកម្មភាពកសិកម្មជាប្រចាំថ្ងៃ ។ អង្គការអះអាងថា ការបោសសម្អាតនេះ បានជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ព្រមទាំងជួយគាំទ្រដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ផងដែរ។  អង្គការបញ្ជាក់៖ «យើងនៅតែបន្តប្ដេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការធ្វើឱ្យសហគមន៍នានា កាន់តែមានសុវត្ថិភាព និងរួចផុតពីការគំរាមកំហែងដោយសារមីន»។ អង្គការ HALO Trust បានបំពេញបេសកកម្មបោសសម្អាតមីន និងការគំរាមកំហែងពីគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ (UXO) ដែលបន្សល់ទុកដោយសង្គ្រាម នៅប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដើម្បីជួយដល់សហគមន៍នានាឱ្យស្តារឡើងវិញពីផលវិបាកដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃសង្រ្គាម។ គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានប្រកាសថា មានរាជធានី ខេត្តចំនួន១៥ អស់មីន ដែលមានដូចជា រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តស្ទឹងត្រែង កែប ព្រៃវែង ព្រះសីហនុ កណ្តាល ស្វាយរៀង តា​កែវ កំពត កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ស្ពឺ មណ្ឌលគិរី និងក្រចេះ។ របាយការណ៍ នៃអាជ្ញាធរមីន ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាមានជនរងគ្រោះដោយសារយុទ្ធភណ្ឌគ្រឿងផ្ទុះចំនួនជាង ៦ម៉ឺន៥ពាន់នាក់។ ក្នុងនោះមានជនរងគ្រោះដោយសារមីនចំនួន ៥១ ២២៨នាក់ និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមចំនួន ១៣ ៩០៩នាក់ ហើយមានអ្នកស្លាប់ចំនួន ១៩ ៨៤៨នាក់ របួស៣៦ ១៨៦នាក់ និងពិការអវយវៈ ៩ ១០៣នាក់៕

  

• និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជាពិន័យក្រុមហ៊ុន មិត្តហ្វូន ដោយសារលក់ស៊ីមគ្មានឯកសារត្រឹមត្រូវនាំឱ្យមានករណីឆបោក

  និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា បានពិន័យក្រុមហ៊ុន វៀតធេល (Viettel) ឬប្រព័ន្ធសេវាទូរ​សព្ទ​ហ៊ុន មិត្តហ្វូន (Metfone) ចំពោះការធ្វេសប្រហែសក្នុងការលក់ស៊ីមទូរសព្ទចល័ត ដោយពុំបានប្រមូលឯកសារសម្គាល់អត្តសញ្ញាណរបស់ពលរដ្ឋឱ្យបានត្រឹមត្រូវ បណ្ដាលឱ្យជនទុច្ចរិត​យកស៊ីមកាតនោះទៅប្រព្រឹត្តអំពើឆបោកប្រាក់។  អ្នកជំនាញផ្នែកសន្ដិសុខលើប្រព័ន្ធឌីជីថលយល់ថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគួរតែធ្វើសកម្មភាពបង្ការទុកជាមុន ដោយប្រមូលលេខទូរសព្ទដែលពលរដ្ឋបានបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គម (ដែលលេខទាំងនោះបានតេទៅឆបោកពួកគេ) ដើម្បីផ្អាកដំណើរការនិងស្រាវជ្រាវរកជនឆបោក ជាជាងរង់ចាំតែការមកប្ដឹងពីពលរដ្ឋ យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា ចុះថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ និយ័តករកម្ពុជាបានបើកការស៊ើបអង្កេតលើក្រុមហ៊ុន វៀតធេល ក្រោយទទួលបានពាក្យបណ្ដឹងពីជនរងគ្រោះថា មានជនអនាមិកបានប្រើប្រាស់អត្តសញ្ញាណបណ្ណរបស់ខ្លួន ទៅទិញស៊ីមទូរសព្ទចល័តចំនួន ៣ ខ្សែរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ។ លទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេត និយ័តករកម្ពុជាបានរកឃើញថា លេខទូរសព្ទមួយក្នុងចំណោមលេខទាំងបីនោះ ត្រូវបានជនទុច្ចរិតយកទៅប្រព្រឹត្តអំពើឆបោកប្រាក់ ហើយម្ចាស់អត្តសញ្ញាណបណ្ណពិតប្រាកដ ក៏បានក្លាយជាជនពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះដោយពុំដឹងខ្លួន។ និយ័តករកម្ពុជាបានបន្តថា តាមរយៈភស្តុតាងដែលប្រមូលបាន ករណីនេះកើតឡើងដោយសារការធ្វេសប្រហែសរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលមិនបានអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវនូវនីតិវិធីពាក់ព័ន្ធនឹងការលក់ស៊ីម។ ក្រុមហ៊ុនបានអះអាងថា ពលរដ្ឋបានមកទិញស៊ីមនៅថ្ងៃទី ៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៤ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងនៅថ្ងៃនោះ ពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះកំពុងរស់នៅស្រុកកញ្ជ្រៀច ខេត្តព្រៃវែង ឯណោះវិញ។ សេចក្ដីជូនដំណឹងបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ជាទូទៅ និយ័តករកម្ពុជាតែងតែណែនាំក្រុមហ៊ុន វៀតធេល (ខេមបូឌា) និងប្រតិបត្តិករទូរសព្ទចល័តទាំងអស់ អំពីការលក់ ការចែកចាយ និងការប្រើប្រាស់ស៊ីម ដោយតម្រូវឱ្យទទួលយកឯកសារសម្គាល់អត្តសញ្ញាណត្រឹមត្រូវជាមុន ទើបអាចធ្វើការបើកឱ្យដំណើរការសេវាបាន ពីព្រោះរាល់ការលក់ ការចែកចាយ និងការប្រើប្រាស់ស៊ីមដោយពុំមានឯកសារសម្គាល់អត្តសញ្ញាណត្រឹមត្រូវ គឺជាអំពើខុសច្បាប់ ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវ និងប្រឈមចំពោះមុខច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន»។ អ្នកនាំពាក្យនិយ័តករកម្ពុជា លោក សៀង សិទ្ធី ថ្លែងថា នេះជាករណីលើកដំបូងហើយដែលនិយ័តករសម្រេចពិន័យជាប្រាក់លើក្រុមហ៊ុន វៀតធេល។ បច្ចុប្បន្ន និយ័តករកំពុងរៀបចំយន្តការឱ្យពលរដ្ឋទាក់ទងទៅកាន់ក្រុមហ៊ុន ដើម្បីពិនិត្យមើលអត្តសញ្ញាណបណ្ណរបស់ខ្លួន ថាតើកំពុងជាប់ឈ្មោះប្រើប្រាស់ស៊ីមចំនួនប៉ុន្មានខ្សែ។ លោកបានបន្តទៀតថា ចំពោះពលរដ្ឋដែលកំពុងប្រើប្រាស់ស៊ីមដោយមិនមានអត្តសញ្ញាណត្រឹមត្រូវ និយ័តករក៏មានយន្តការក្នុងការសម្អាតទិន្នន័យជាមួយក្រុមហ៊ុនផងដែរ។ អ្នកសារព័ត៌មានមិនទាន់ទទួលបានការឆ្លើយតបពីក្រុមហ៊ុន មិត្តហ្វូន តាមរយៈសារអេឡិច​ត្រូនិក (Email) នៅឡើយទេ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ។ ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកប្រឹក្សាផ្នែកសន្ដិសុខលើប្រព័ន្ធឌីជីថល លោក ង៉ែត ម៉ូសេ បានផ្តល់មតិថា និយ័តករកម្ពុជាគួរតែតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុននេះ ប្រមូលមកវិញនូវស៊ីមទាំងឡាយណាដែលបានលក់ទៅឱ្យតំណាងចែកចាយបន្ត ដើម្បីត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវចំនួនស៊ីមដែលបានលក់ចេញ ថាតើមានទិន្នន័យអតិថិជនត្រឹមត្រូវ និងមិនត្រឹមត្រូវកម្រិតណា។ លោកថា ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ និងនិយ័តករកម្ពុជា គួរតែបង្កើតកម្មវិធីតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online App/Platform) ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជីលេខទូរសព្ទដែលមិនមានអត្តសញ្ញាណ និងណែនាំដល់ពលរដ្ឋដែលកំពុងប្រើស៊ីមគ្មានអត្តសញ្ញាណបណ្ណ ឱ្យទៅផ្ដល់ដំណឹងនៅទីតាំងប្រតិបត្តិករទូរសព្ទចល័តដែលនៅជិតបំផុត ដើម្បីបញ្ចូលព័ត៌មានឱ្យបានត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់ឡើងវិញ។ លោកបានបន្ថែមថា៖«ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ និយ័តករកម្ពុជា និងក្រសួងមហាផ្ទៃ គួរសហការគ្នាពិនិត្យមើលការលក់ និងចែកចាយគណនីបណ្តាញសង្គម ដូចជា ហ្វេសប៊ុក តេឡេក្រាម ឬ WhatsApp ដោយសារតែអ្នកលក់ និងចែកចាយគណនីទាំងនេះ បានប្រើប្រាស់លេខទូរសព្ទដើម្បីទៅបង្កើតគណនី។ ពួកគេអាចជាតម្រុយក្នុងការតាមដាន និងស្វែងរកបណ្តាញលក់ ឬចែកចាយលេខទូរសព្ទខុសច្បាប់»។ បើតាមទិន្នន័យពីក្រសួងព័ត៌មាន ក្រុមហ៊ុន មិត្តហ្វូន ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមហ៊ុន វៀតធេល មានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ ២០០៦ និងបានចាប់ផ្តើមធ្វើអាជីវកម្មជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០០៩។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២២ ក្រោយការអភិវឌ្ឍអស់រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុនមួយនេះបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលដ៏ធំបំផុតនៅកម្ពុជា ដោយមានអតិថិជនប្រើប្រាស់ជាង ៩ លាននាក់ ស្មើនឹង ៥០ ភាគរយ នៃចំណែកទីផ្សារទូរគមនាគមន៍សរុបនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕

  

• កម្ពុជាជំរុញជាថ្មីឱ្យថៃចូលប្រជុំ JBC និងបញ្ជូនក្រុមវាស់វែងពិភាក្សាការងារលើដីជាក់ស្ដែង

  កម្ពុជាជំរុញជាថ្មីឱ្យថៃចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC និងបញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ (JSTs) បន្តចុះអនុវត្តការងារនៅលើដីជាក់ស្តែងឱ្យបានឆាប់បំផុត បន្ទាប់ពីថៃយកលេសលើកពេលជាបន្តបន្ទាប់។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនចុះថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ថៃតែងពន្យារពេលក្រោមហេតុផលបំពេញនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង រង់ចាំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ រង់ចាំការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី រង់ចាំការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី និងរង់ចាំការអនុម័តដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃលើការតែងតាំងប្រធាន និងសមាសភាពថ្មីនៃគណៈកម្មការ JBC ភាគីថៃជាដើម។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា ទោះបីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្មីត្រូវបានតែងតាំង ហើយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្មី ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងបានដំណើរការកិច្ចប្រជុំជាច្រើនលើកមកហើយក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែអូសបន្លាយ ពុំទាន់តែងតាំងប្រធាន និងសមាសភាពថ្មីនៃគណៈកម្មការ JBC របស់ខ្លួនជាផ្លូវការនៅឡើយ។  នៅក្នុងកំណត់ទូតផ្ញើទៅកាន់ភាគីថៃជាថ្មីនេះ កម្ពុជាចាត់ទុក ការអូសបន្លាយពេលវេលានៃការតែងតាំងប្រធាន និងសមាសភាព JBC ថ្មី រួមទាំងការមិនចាត់បញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ (JSTs) ដើម្បីបន្តចុះអនុវត្តការងារនៅលើដីជាក់ស្តែង គឺផ្ទុយនឹងខ្លឹមសារនៃកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC កម្ពុជា-ថៃ ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងស្មារតីនៃសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ យោងតាមលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំកន្លងមក ភាគីទាំងពីរត្រូវបន្តចុះវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាលើដីជាក់ស្តែងឱ្យបានឆាប់បំផុត ព្រមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគាត់វិញដោយគ្មានការរារាំង សុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។ផ្ទុយទៅវិញ ភាគីថៃនៅតែបន្តកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា និងធ្វើសកម្មភាពដោយខុសច្បាប់ ក្នុងគោលបំណងបង្កើតស្ថានភាពថ្មីលើដីជាក់ស្តែង (fait accompli) បើទោះបីជាភាគីកម្ពុជាបានតវ៉ាជាច្រើនលើកតាមផ្លូវការទូតយ៉ាងណាក៏ដោយ។ រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនរំលឹកថា ផ្អែកតាមនីតិវិធី និងបែបបទការងារ ដែលបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក និងស្របតាមខ្លឹមសារនៃកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC កម្ពុជា-ថៃ ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ភាគីថៃគប្បីចាត់បញ្ជូនក្រុមការងារវាស់វែងចម្រុះ (IST)ចុះលើដីជាក់ស្តែង ដើម្បីបន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន។ កម្ពុជាតាមរយៈគណៈកម្មការ JBC មិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំង ទាំងពេលកន្លងមក ទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ គួរបញ្ជាក់ថា យោធាថៃបានវាយប្រហារឈ្លានពានមកលើប្រទេសកម្ពុជាចំនួនពីរលើកគឺនៅក្នុងខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ បើទោះជាប្រទេសទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើបទឈប់បាញ់តាំងពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ភាគីថៃនៅតែគគ្លើនបន្តឈ្លានពានចូលក្នុងទឹកដីប្រទេសកម្ពុជានៅតាមបណ្តោយខេត្តព្រំដែន តាមរយៈការរាយលួសបន្លា ដាក់ទូរកុងតឺន័រ កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងតំឡើងទង់ជាតិថៃនៅលើទឹកដីកម្ពុជាដោយអះអាងថាទឹកដីទាំងនោះជាទឹកដីរបស់ពួកគេ បើទោះជាកម្ពុជាបានចេញមុខតវ៉ាប្រឆាំងជាហូរហែក៏ដោយ៕

  

• កម្ពុជាចាប់ផ្តើមលើកលែងទិដ្ឋាការ៤ខែដល់ជនជាតិចិនចូលកម្ពុជា

  កម្ពុជាលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនចិនដែលធ្វើដំណើរចេញចូលប្រទេសកម្ពុជា ដោយអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍លោក ហួត ហាក់ លើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួង នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ឱ្យដឹងថា ភ្ញៀវទេសចរចិនដែលមកទស្សនាកម្ពុជា នឹងទទួលបាននូវបទពិសោធនៃបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅ និងពីបេះដូងចាប់ពីវិនាទីដំបូងនៃការអញ្ជើញដល់កម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនចិនដែលកាន់លិខិតឆ្លងដែនសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត្យចិន (People's Republic of China) អាចចូលមកកម្ពុជាដោយមិនចាំបាច់ស្នើសុំទិដ្ឋាការ ក្នុងអំឡុងពេលសាកល្បងចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ និងអាចស្នាក់នៅរយៈពេល ១៤ថ្ងៃ ព្រមទាំងអាចចូលចេញបានច្រើនដង។  អ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍អ្នកស្រី ហ៊ុន ដានី បានលើកឡើងថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនចិន នឹងជួយពង្រឹងចំណងការទូតរវាងកម្ពុជា-ចិន ឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងពង្រីកចំណងសាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែស៊ីជម្រៅ ជាពិសេសជួយដល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាផងដែរ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ការអនុវត្តគោលនយោបាយសាកល្បងនេះនឹងទទួលបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កាពីព្រោះយោងទៅលើទិន្នន័យទេសចរណ៍ក្នុងរយៈពេល៥ខែដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ គឺភ្ញៀវទេសចរចិនកំពុងតែឋិតនៅលំដាប់ទី១រួចហើយ»។ ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) អ្នកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន និយាយថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនចិនជារឿងល្អ ដែលនេះជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ តាមរយៈការសម្របសម្រួល និងកាត់បន្ថយការធ្វើឯកសារ រួមទាំងការចំណាយរបស់ភ្ញៀវ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ទីផ្សារចិនគឺធំហើយប្រទេសណាក៏ចង់បានទីផ្សារចិនដែរ ទន្ទឹមនឹងនេះ យើងក៏ត្រូវគិតអំពីអ្នកដែលមានចេតនាមិនល្អដែលឆ្លៀតចូលតាមរយៈភ្ញៀវទេសចរនេះដែរ យើងត្រូវពង្រឹងសន្តិសុខឱ្យខ្លាំង យើងគ្រាន់បើកចំហមាត់ច្រក តែចូលមកក្នុងត្រូវតែពង្រឹងឱ្យត្រូវគោលដៅ»។ ក្នុងពេលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាប់ផ្តើមអនុវត្តការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ជនជាតិចិនចូលមកកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងមមាញឹកក្នុងការបោសសំអាតទីតាំងឆបោកតាមអនឡាញ និងចាប់ខ្លួនជនបរទេសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកនេះដែលភាគច្រើនគឺជាជនជាតិចិន។ ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ជនជាតិចិននេះ ក៏បង្កការបារម្ភថា ជាការបើកឱកាសឱ្យជនជាតិចិនចូលកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាថ្មីទៀត ដែលអាចបង្កបញ្ហាអសន្តិសុខដល់សង្គមកម្ពុជា។  អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ យល់ថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការតែមួយមុខមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ដោយកម្ពុជាត្រូវពង្រឹងបញ្ហាផ្សេងទៀត ជាពិសេសបញ្ហាសន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងសង្គម។  លោកក៏ព្រួយបារម្ភដែរថា ការអនុវត្តនេះអាចបើកឱកាសឱ្យជនជាតិចិនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការឆបោកតាមអនឡាញបន្លំចូលមកកម្ពុជាបន្តទៀត បើសិនជាសមត្ថកិច្ចអនុវត្តច្បាប់មិនមានភាពច្បាស់លាស់។ ប្រភពដដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «បើសិនជាយើងច្បាស់លាស់ គឺមិនសំខាន់លើចំណាត់ការនោះទេ ពីព្រោះអ្នកទាំងអស់ហ្នឹងចូលមកសុទ្ធតែមានលិខិតឆ្លងដែន ហើយយើងគួរតែអនុវត្តវិធានការសន្តិសុខផ្ទៃក្នុងឱ្យច្បាស់លាស់ទៅ ជនជាតិកម្ពុជាខ្លួនឯងក៏ដោយ ជនជាតិបរទេសផ្សេងទៀតក៏ដោយ បើអនុវត្តខុសច្បាប់ត្រូវមានទោសទណ្ឌទៅតាមច្បាប់កុំឱ្យមានគប់គិតគ្នា ឬត្រីងៀតឆ្លៀតពង»។ យោងតាមស្ថិតិទេសចរណ៍ ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ៥,៦លាននាក់ ដែលក្នុងនោះមានភ្ញៀវទេសចរចិនជាង ១,២លាននាក់ កើនឡើងប្រមាណ ៤២ភាគរយ។ ចំណែកឯ ក្នុងរយៈពេលប្រាំខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ ភ្ញៀវទេសចរចិនបានឈរនៅលំដាប់ទី១ ក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិដែលធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្តានុពលខ្ពស់នៃទីផ្សារទេសចរចិនសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា៕

  

• តំណាងស្ត្រីធ្វើការតាមផ្ទះ ដាក់ញត្តិនៅក្រសួងការងារស្នើសុំលក្ខខណ្ឌការងារសមរម្យ

  ក្រុមស្រ្តីតំណាងឱ្យអ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះជាង ១០ នាក់ បានដាក់ញត្តិនៅក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីស្នើឱ្យក្រសួងជួយផ្តល់សច្ចាប័ណ្ណលើអនុសញ្ញាលេខ ១៨៩ របស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) ស្ដីពីលក្ខខណ្ឌការងារសមរម្យស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប្រធានសមាគមអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ អ្នកស្រី យ៉ុង ស្រីមុំ លើកឡើងថា អនុសញ្ញាលេខ ១៨៩ ស្តីពីកម្មករការងារតាមផ្ទះ មានសារៈសំខាន់ ព្រោះច្បាប់នេះទទួលស្គាល់សិទ្ធិកម្មករការងារតាមផ្ទះដូចជាកម្មករដទៃទៀតដែរ។ អ្នកស្រីបន្តថា សិទ្ធិការងាររួមមាន ការឈប់សម្រាក ម៉ោងធ្វើការ ការទូទាត់សំណងពេលធ្វើការលើសម៉ោង ការធានាការការពារសុខភាព និងការការពារពីការគំរាមកំហែងផ្សេងៗទៀត។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា និយោជក ឬអ្នកជួលស្ត្រីធ្វើការតាមផ្ទះ គប្បីធ្វើបណ្ណបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស.) ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចទទួលបានសេវាសុខភាពពេលមានជំងឺដំកាត់។ អ្នកស្រីថា៖ «សូមក្រសួង និងរាជរដ្ឋាភិបាល ផ្ដល់សច្ចាប័ណ្ណលើអនុសញ្ញាលេខ ១៨៩ ដើម្បីឱ្យអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះមានប្រាក់ខែសមរម្យ ហើយមាន ប.ស.ស. ប្រើប្រាស់ដូចគេដែរ ព្រោះពួកខ្ញុំធ្វើការតាមផ្ទះពិបាកណាស់ ដល់ពេលឈឺថ្កាត់អីគឺរឹតតែពិបាក»។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ការរំលោភបំពាន និងការបៀតបៀន ភាគច្រើនគឺការគំរាមកំហែង។ ពេលយើងទាមទារប្រាក់ខែសមរម្យ គាត់ [ថៅកែ] ថា បើយើងមិនធ្វើទេគឺអត់ទៅ។ នេះក៏ជាទម្រង់នៃការបៀតបៀន និងគំរាមកំហែងដែរ»។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ តំណាងស្ត្រីអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ អ្នកស្រី វុន គឹមស្រ៊ី លើកឡើងថា កម្មករការងារតាមផ្ទះនៅតែជាក្រុមដែលស្ថិតក្នុងភាពងាយរងគ្រោះជាងគេ ក្នុងចំណោមកម្មករដទៃទៀត។ អ្នកស្រីបន្តថា ពួកគេប្រឈមនឹងការកម្រិតសេរីភាពក្នុងការធ្វើសកម្មភាពនានា ប្រាក់ឈ្នួលទាប គ្មានកិច្ចសន្យាការងារច្បាស់លាស់ សម្រាកមិនគ្រប់គ្រាន់ ហើយងាយប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃអំពើហិង្សា។ អ្នកស្រីថា៖ «សព្វថ្ងៃកម្មករធ្វើការតាមផ្ទះគឺពិបាកខ្លាំងណាស់ ប្រាក់ខែមិនសមរម្យ ការរស់នៅក៏មិនសូវសមរម្យ ហើយមួយទៀតគឺការបំបាត់សេរីភាព។ ដូចជាពេលមានពិធីបុណ្យទាន ឬចូលឆ្នាំអី គឺមិនឱ្យពួកគាត់បានទៅស្រុកទេ ហើយថែមទាំងគំរាមថា បើសិនជាទៅស្រុក គឺត្រូវតែឈប់ធ្វើការ»។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖​​​​ «ពេលដែលយើងជាប់ជំពាក់លុយជាមួយថៅកែ ទោះបីមានសម្ពាធយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ត្រូវតែទ្រាំធ្វើការដើម្បីសងបំណុលគេដែរ។ បើយើងឈប់មុន ថៅកែនឹងរករឿង និងគំរាមកំហែង។ ទី២ ពួកគាត់មិនយល់ដឹងពីច្បាប់ការងារ ទើបតែងតែមានសេចក្តីភ័យខ្លាច»។ អគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូដកម្ម បាតុកម្មនៅតាមគ្រប់មុខសញ្ញា (គ.ក.ប) លោក និន វណ្ណៈ ថ្លែងថា លោកនឹងបញ្ជូនញត្តិនេះទៅថ្នាក់លើដើម្បីពិនិត្យ និងដោះស្រាយបន្ត។ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ហៅកាត់ថា IDEA លោក វ៉ន ពៅ លើកឡើងថា កម្មករធ្វើការតាមផ្ទះជាង ២០ ម៉ឺននាក់ មិនទាន់មានស្តង់ដាទម្រង់កិច្ចសន្យាការងារត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ពួកគេមិនទាន់ទទួលបានការចុះឈ្មោះពេញលេញ ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីប្រព័ន្ធ និងរបបគាំពារសង្គមឡើយ។ លោកអំពាវនាវឱ្យក្រសួងការងារបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថាប័នជាតិ និងអន្តរជាតិ ព្រមទាំងធ្វើការជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិកម្មករការងារតាមផ្ទះ។ លោកថា៖ «ការរំលោភបំពានទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តជាដើម នេះហើយជាបញ្ហាសំខាន់ជាងគេ។ បញ្ហាសំខាន់មួយទៀតនោះគឺ យើងចង់ឱ្យអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ ទាំងអ្នកទទួលបានប្រាក់ខែ និងអ្នកធ្វើការឱ្យគ្រួសារក្តី ទទួលបានតម្លៃស្មើនឹងកម្មករដទៃទៀតដែរ។ អាហ្នឹងសំខាន់ ព្រោះកម្មករតាមផ្ទះមិនមែនជាទាសករទេ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «នៅបរទេសដូចជានៅហ្វីលីពីន និងម៉ាឡេស៊ីជាដើម រដ្ឋាភិបាលគេយកចិត្តទុកដាក់ណាស់។ គេមានលក្ខខណ្ឌបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈកន្លះខែម្ដង ឬមួយខែម្ដង ដើម្បីឱ្យមានជំនាញច្បាស់លាស់ និងមានទុន ប៉ុន្តែនៅស្រុកយើង មិនទាន់មានការយកចិត្តទុកដាក់ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីរដ្ឋាភិបាលនៅឡើយទេ។ ធាតុពិត យើងមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលទាំងនោះទេ»។ នៅទូទាំងពិភពលោក វិស័យការងារតាមផ្ទះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ដែលមានចំនួនសរុបប្រមាណ ៧៥.៦ លាននាក់ ក្នុងនោះស្ត្រីមានចំនួន ៧៦.២ ភាគរយ ដែលត្រូវបានជួលដោយម្ចាស់ផ្ទះផ្ទាល់ និងជួលតាមរយៈភ្នាក់ងារផ្ដល់សេវា។ សម្រាប់កម្ពុជា កម្មករធ្វើការតាមផ្ទះដែលធ្វើការតាមរយៈភ្នាក់ងារផ្ដើមសេវាកម្ម មានប្រមាណ ៤៣ ភាគរយ។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ ២០១១ អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) បានអនុម័តនូវអនុសញ្ញាលេខ ១៨៩ ស្តីពីសិទ្ធិកម្មករការងារតាមផ្ទះ ដោយទទួលស្គាល់សិទ្ធិរបស់ពួកគេដូចជាកម្មករដទៃទៀតដែរ ។ ក្នុងនោះរួមមាន ការឈប់សម្រាកប្រចាំសប្តាហ៍ ឬប្រចាំខែ ម៉ោងធ្វើការ ការទូទាត់សំណងពេលធ្វើការលើសម៉ោង ប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ការឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំ និងកិច្ចការពារសមស្របនានាប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សា និងការបៀតបៀនគ្រប់ទម្រង់៕

  

• អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាសាទរ Pride Month តែពួកគេខ្លះនៅលាក់អត្តសញ្ញាណព្រោះរង​សម្ពាធសង្គម

  ទង់ពណ៌ឥន្ទធនូដែលតំណាងឱ្យសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាត្រូវបានលើកបង្ហាញនៅក្នុងពិធីអបអរខែមោទកភាព (Pride Month) ហើយសារអំពាវនាវឱ្យមានការគោរពសិទ្ធិ និងភាពចម្រុះយេនឌ័រ ត្រូវបានបន្លឺឡើងជាសាធារណៈ ប៉ុន្តែអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមួយចំនួននៅកម្ពុជា និយាយថា ពួកគេនៅតែរស់នៅក្រោមសម្ពាធនៃការមិនទទួលស្គាល់ពីគ្រួសារ ការរើសអើងក្នុងសង្គម និងការបង្ខំឱ្យរស់នៅតាមអ្វីដែលអ្នកដទៃរំពឹងទុក។ នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អបអរខែមោទកភាព ដែលរៀបចំឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី ២៩ ខែឧសភា ដោយអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាង ២០ រួមមានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា និងអង្គការក្លាហានជាដើម ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានទាក់ទាញអ្នកចូលរួមជាច្រើនកុះករ ភាគច្រើនជាសមាជិកសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងអ្នកប្តូរអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ដែលបាន​មកជួបជុំគ្នាដើម្បីបង្ហាញពីការគាំទ្រ សាទរភាពចម្រុះនៃក្ដីស្រឡាញ់ និង សាមគ្គីភាព។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានរយៈពេលមួយថ្ងៃពេញ ដោយផ្តោតលើការលើកកម្ពស់សាមគ្គីភាព និងការយល់ដឹងអំពីសិទ្ធិ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ។ សកម្មភាពក្នុងកម្មវិធីរួមមានការប្រកួតដេញ​ដោលជាសាធារណៈលើប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា សកម្មភាពកម្សាន្ត ការសម្តែងរបាំ និងការចែករំលែកបទពិសោធន៍ជីវិតពីសមាជិកសហគមន៍ផ្ទាល់។ ទោះជាយ៉ាងណា សម្រាប់ «ហ្វុក» រូបរាងជាបុរសអាយុ ៣៦ ឆ្នាំ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯង​ថាជាអ្នកស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទ (Bisexual) ការចូលរួមក្នុងពិធីអបអរខែមោទកភាពកាលពីចុងខែឧសភាកន្លងទៅនេះ គឺជាពេលដ៏កម្រមួយដែលគាត់អាចបង្ហាញខ្លួនជាខ្លួនឯងដោយគ្មានការភ័យខ្លាច។ ប៉ុន្តែគាត់ថាពេលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ គាត់ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការពិតមួយផ្សេងទៀត។ គាត់ថា ទោះបីជាគ្រួសារដឹងពីអត្តសញ្ញាណយេនឌ័ររបស់គាត់ក៏ដោយ ឪពុកម្តាយនៅតែមិនទទួលស្គាល់ ហើយនៅតែព្យាយាមឱ្យគាត់ផ្លាស់ប្តូរ។ នៅឆ្នាំ២០២៤ គាត់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់។ អាពាហ៍ពិពាហ៍នោះបានបន្តត្រឹមប្រមាណបួនខែប៉ុណ្ណោះ មុនពេលបញ្ចប់ដោយសារការរស់នៅមិនចុះសម្រុង និងសម្ពាធផ្លូវចិត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ហ្វុក និយាយថា ការបដិសេធពីគ្រួសារ បានធ្វើឱ្យគាត់ធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត រហូតដល់ប៉ុន​ប៉ងបញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯង។ ស្នាមសន្លាកនៅលើដៃរបស់គាត់ នៅតែជាសាក្សីនៃរឿងរ៉ាវនោះ។ ហ្វុកមានប្រសាសន៍ថា៖ « សព្វថ្ងៃគាត់ [ឪពុកម្តាយ] នៅតែបង្ខំ [រៀបការ] មិនមែនខ្ញុំមិនស្រឡាញ់ស្រីទេ តែមានតែ២០%ទេ ដែលស្រឡាញ់ស្រី ប៉ុន្តែចិត្តយើងច្រើនគឺស្រឡាញ់មនុស្សប្រុស ប៉ុន្តែបើសិនជាគាត់នៅតែបង្ខំទៀត ខ្ញុំនៅតែព្យាយាមបដិសេធគាត់ដដែល […] មិនមែនគាត់មិនដឹងទេ តែគាត់នៅតែបង្ខំដដែល ដែលវាជាសម្ពាធផ្លូវចិត្ត ហើយពេលខ្លះក៏ចង់គិតខ្លីម្តងៗដែរ ពេលខ្លះគាត់បង្ខំយើង ឱ្យយើងរៀបការទៅ គាត់ថា ប្រសិនបើយើងមិនរៀបការទេ គាត់នឹងសម្លាប់ខ្លួនអីចឹងទៅ ដូច្នេះយើងជាកូនគឺពិបាក ទីមួយអារម្មណ៍របស់យើងផ្ទាល់ មួយទៀតអារម្មណ៍គិតពីគាត់ » ។ បច្ចុប្បន្ន ហ្វុកជ្រើសរើសរស់នៅដោយបិទខ្លួនឯងនៅក្នុងបន្ទប់ បន្ទាប់ពីចេញពីធ្វើការ ដើម្បី​ជៀសវាងការប៉ះទង្គិចពាក្យសម្ដីជាមួយឪពុក។ ហ្វុកបន្តថា៖ « ខ្ញុំក៏ធ្លាប់ជជែកពន្យល់ ម៉ាក់ប៉ារបស់ខ្ញុំដែរ តែឱ្យតែឮពាក្យហ្នឹងមួយ គាត់ខឹង​តែ​ម្តង គាត់ថាបានហើយឈប់និយាយ […] គាត់ក៏ដឹងដែរ មិនមែនគាត់មិនដឹងទេ ប៉ុន្តែគាត់នៅឱ្យយើងព្យាយាមកែប្រែ គឺគាត់មិនទទួលយក ហើយគាត់មានតែពាក្យមួយម៉ាត់ចុងក្រោយ បើសិនជាចង់ធ្វើរឿងហ្នឹងលុះត្រាតែគាត់ស្លាប់សិន » ។ ខែមោទកភាព ឬ Pride Month គឺជាព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិដែលប្រារព្ធរៀងរាល់ខែមិថុនា ដើម្បី​អបអរសាទរ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់សហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ព្រមទាំងរំលឹកប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការតស៊ូប្រឆាំងនឹងការរើសអើងផ្អែកលើភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏ជាវេទិកាសង្គមសំខាន់មួយសម្រាប់ការបង្ហាញ និងការទទួលស្គាល់ភាពចម្រុះ​របស់មនុស្ស ដោយរួមមាននិន្នាការភេទ អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ និងលក្ខណៈផ្លូវភេទ (SOGIESC)។ ខែនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីជំរុញការយល់ដឹងសង្គម លើកស្ទួយសមភាព និងបញ្ចប់ការរើសអើងដែលសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅតែជួបប្រទះក្នុងសង្គមជាច្រើន។ យ៉ាងណា អ្នកចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍ខែមោទកភាពម្នាក់ទៀតគឺ សួន វីន អាយុ ២៧ ឆ្នាំ ដែលជាគ្រូបង្រៀន និងជាសមាជិកសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និយាយថា ទោះបីគាត់ហ៊ានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៅក្នុងការងារសង្គម ឬក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដូចជា Pride Month ក៏ដោយ គាត់នៅតែលាក់វានៅកន្លែងការងារ។ វីន និយាយថា៖ «ខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀន មិនអាចបង្ហាញថាខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់​ភេទដូចគ្នាបានទេ ដោយសារពេលប៉ាម៉ាក់គេឮថាយើងជា Bisexual គេថាយើងមិនច្បាស់លាស់នឹងខ្លួនឯង ស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទបែបនេះ បង្រៀនកូនគេយ៉ាងម៉េច គេថាឱ្យខ្ទើយបង្រៀនកូនគេចឹងទៅ តិចឆ្លងតិចអី ជាពិសេសមានក្មេងប្រុសរៀនជាមួយយើង គេខ្លាចឆ្លងពីខ្ញុំ » ។ លោកនិយាយថា សម្ពាធមិនមែនកើតឡើងតែពីសង្គមខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មកពីក្នុងគ្រួសារផងដែរ។ ទោះបីម្ដាយរបស់គាត់ធ្លាប់គាំទ្រក៏ដោយ ក៏នៅតែចង់ឱ្យគាត់យកប្រពន្ធ។ បន្ទាប់ពីម្ដាយទទួលមរណភាព បងប្អូនខ្លះនៅតែបន្តជំរុញឱ្យគាត់រៀបការ។ វីន បន្តថា៖ « ដល់ពេលគាត់និយាយឱ្យយកប្រពន្ធ យកអី ខ្ញុំឆ្ងល់បែបនេះ ហេតុអ្វីមនុស្សគ្រប់គ្នា កើតមកតម្រូវឱ្យយកគ្រួសារតែម្តង យើងរាងមានសម្ពាធដែរ នៅពេលនិយាយៗទៅ គាត់លើករឿងនេះមក យើងកំពុងសប្បាយផង យើងចាប់ផ្តើមអន់ចិត្តជាមួយ ចាប់ផ្តើមស្ងាត់ ហេតុអ្វីគាត់មិនយល់ពីយើង? »។ វីន បានរៀបរាប់ថា បន្ទាប់ពីគាត់សម្រេចចិត្តបង្ហាញអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈនៅអាយុ ២២ ឆ្នាំ គាត់បានជួបប្រទះការរើសអើង និងការយល់ច្រឡំពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ គាត់បញ្ជាក់ថា មិត្តភក្តិដែលធ្លាប់រាប់អាន និងដើរលេងជាមួយគ្នាជាក្រុមធំប្រមាណ ៣០ នាក់ បានបន្តបាត់បង់ទំនាក់ទំនងជាបន្តបន្ទាប់ រហូតនៅសល់តែ ២ ឬ…

  

• មនុស្ស ៤នាក់ ត្រូវចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការ ក្នុងសំណុំរឿងនាំចូលសាច់បង្កកពីថៃ បន្ទាប់ពីមានការព្រមានពីលោក ហ៊ុន សែន

  មនុស្ស ៤នាក់ ត្រូវចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការ ក្នុងសំណុំរឿងនាំចូលសាច់បង្កកពីប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីមានការព្រមានពីលោក ហ៊ុន សែន។ អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចចោទប្រកាន់ជនសង្ស័យចំនួន ៤នាក់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលសាច់បង្កកពីប្រទេសថៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងមិនបានបង់ពន្ធត្រឹមត្រូវ។ ចំណាត់ការនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ណែនាំឱ្យចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងចំពោះការនាំចូលទំនិញខុសច្បាប់ពីប្រទេសថៃ។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ សមត្ថកិច្ចចម្រុះបានបង្ក្រាបទីតាំងមួយកន្លែងនៅភូមិធ្លក សង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ដោយឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ៣នាក់ រួមមានឈ្មោះ ភុត ប៊ុនហម, ហម ម៉ារ៉ាណែត និង ហ៊ុន គីមសួរ ព្រមទាំងដកហូតសរសៃកែងមាន់ និងសាច់បង្កកមួយចំនួន ដែលនាំចូលពីប្រទេសថៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ នេះបើយោងតាមការបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម នាថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបន្តថា ក្រោយពិនិត្យសំណុំរឿង តំណាងអយ្យការបានសម្រេចចោទប្រកាន់ជនសង្ស័យទាំងបីនាក់ និងបក្ខពួក ចំនួន ៣បទល្មើស គឺទី១ «ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនូវផលិតផលម្ហូបអាហារដែលមានសភាពប្រែប្រួលខូចគុណភាព ឬមិនស្របតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យអនាម័យ» ទី២ «ក្លែងបន្លំដើមកំណើតទំនិញ» និងទី៣ «ការនាំចូលទំនិញដោយគ្មានការអនុញ្ញាត» តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ១៨ និងមាត្រា ៦៣ នៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគុណភាព សុវត្ថិភាពលើផលិតផល ទំនិញ និងសេវា, មាត្រា ៣១ នៃច្បាប់ស្តីពីវិធានដើមកំណើតទំនិញ និងមាត្រា ៧៥ នៃច្បាប់ស្តីពីគយ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ស្ថាប័នអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សមត្ថកិច្ចបានកសាងសំណុំរឿង និងបញ្ជូនជនសង្ស័យទាំង ៣នាក់ខាងលើ មកកាន់អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីចាត់ការតាមនីតិវិធីច្បាប់។ ចំណែកឯបក្ខពួកផ្សេងទៀតដែលកំពុងគេចខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីខាងលើនេះ សមត្ថកិច្ចកំពុងតែធ្វើការស្រាវជ្រាវបន្ត។ ក្នុងសំណុំរឿងមួយផ្សេងទៀត សមត្ថកិច្ចបានចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងមួយកន្លែងនៅភូមិស្វាយប៉ាក សង្កាត់ស្វាយប៉ាក ខណ្ឌឫស្សីកែវ និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យម្នាក់ឈ្មោះ អ៊ុក សុក្របញ្ញារិទ្ធ ពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលប្រហិត និងសាច់បង្កកពីប្រទេសថៃដោយគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត និងមិនបានបង់ពន្ធត្រឹមត្រូវ។ នេះបើយោងតាមការបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម នាថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រោយពីបានទទួល និងពិនិត្យលើសំណុំរឿងនេះ តំណាងអយ្យការបានសម្រេចចោទប្រកាន់លើជនសង្ស័យខាងលើ និងបក្ខពួកចំនួន ៣បទល្មើស ដូចករណីខាងលើដែរ។ អ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក ប៉េង ម៉េងគ័ង បានបដិសេធមិនផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមអំពីសំណុំរឿងនេះឡើយ ដោយបញ្ជាក់ថា អាចយោងទៅលើព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គមបានបង្ហោះកន្លងមក។ លោកបានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចផ្តល់ព័ត៌មានក្រៅពីនេះបានទេ ខ្លាចប៉ះពាល់ដល់ការសម្ងាត់នៃការស្រាវជ្រាវ»។ ជាមួយគ្នានេះ អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (ក.ប.ប.) នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក គឹម មាសសុខសីហា បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ថា មន្ត្រីជំនាញនៅតែបន្តចុះត្រួតពិនិត្យទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃ និងប្រមូលសំណាកផលិតផលដើម្បីធ្វើតេស្តគុណភាព តាមការចង្អុលបង្ហាញរបស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភា។ លោកប្រាប់ថា បច្ចុប្បន្ននេះខាង ក.ប.ប. បានយកសំណាកគំរូជាង ១០០សំណាកហើយ ហើយមន្ត្រីជំនាញកំពុងធ្វើការវិភាគ និងត្រួតពិនិត្យ។ លោកបានលើកឡើងថា៖ «អ្នកប្រើប្រាស់របស់យើង ត្រូវតែបន្តពហិការចំពោះទំនិញដែលមកពីប្រទេសឈ្លានពាន ការចូលរួមទាំងអស់គ្នារបស់យើង គឺជាគន្លឹះដើម្បីទទួលបានជោគជ័យ»។ ការបង្ក្រាបករណីនាំចូលសាច់បង្កកខុសច្បាប់ពីប្រទេសថៃនេះ កើតមានឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយព្រមានឱ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងចំពោះបុគ្គល ឬមន្ត្រីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលទំនិញខុសច្បាប់ពីប្រទេសថៃ។ លោក ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា អ្នកប្រព្រឹត្តខុសអាចប្រឈមនឹងការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ និងវិធានការផ្លូវច្បាប់ផ្សេងៗ ហើយអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ៕

  

• លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាឱ្យលើកកម្ពស់ការបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈជូនយុវជននិងពលករមកពីថៃ

  នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាឱ្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ យកចិត្តទុកដាក់ពង្រឹងការបណ្ដុះជំនាញបច្ចេកទេស ដល់យុវជននៅតាមសហគមន៍មូលដ្ឋាន ឆ្ពោះទៅបង្កើនការយល់ដឹងកាន់តែទូលំទូលាយផ្នែកជំនាញពិតប្រាកដ ដើម្បីជីវភាពពលរដ្ឋ។ ក្នុងឱកាសចូលរួមអបអរទិវាជាតិអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ លើកទី៩ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានជំរុញឱ្យក្រសួងការងារស្វះស្វែងបង្កើនកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ដល់ពលករខ្មែរដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃវិញ អំឡុងពេលមានជម្លោះព្រំ​​ដែន ដើម្បីឱ្យពួកគេមានជំនាញ ចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការស្វែងរកការងារធ្វើ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថា ក្រោយពេលដែលលោកបានចុះទៅពិនិត្យមើលការបង្រៀននៅសាលាបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោកស្នើឱ្យការបណ្តុះបណ្តាលទាំងអស់មិនត្រូវផ្ដោតតែលើបរិមាណនោះទេ គឺត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើគុណភាពជាចម្បង ព្រោះលោកអះអាងថា គុណភាពនេះហើយដែលធ្វើឱ្យមានការទាក់ទាញការរៀនសូត្របន្ថែម និងពង្រឹងជំនាញ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គុណភាពគឺជាកត្តាកំណត់ភាពជោគជ័យក្នុងការអប់រំធនធានមនុស្ស និងបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្ស ហើយជាពិសេស TVET នេះតែម្ដង។ ព្រោះ TVET មានជម្រើស និងជំនាញថ្មីៗច្រើន ត្រូវការបណ្ដុះបណ្ដាល មិនមែនត្រូវការពេល ៤ឆ្នាំ ឬ ១២ឆ្នាំ ដូចក្រសួងអប់រំនោះទេ។ អ៊ីចឹងការគិតគូរ ការវាយតម្លៃ សូមឱ្យធ្វើជាប្រចាំ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ត្រូវបន្តរៀបចំការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈជូនដល់ពលករត្រឡប់មកពីថៃ ដើម្បីជំរុញការផ្លាស់ប្ដូរជំនាញឱ្យស្របតាមជំនាញក្នុងស្រុក ព្រមទាំងអនុវត្តការវាយតម្លៃផ្អែកលើសមត្ថភាពទទួលស្គាល់ជំនាញ»។ ក្នុងកម្មវិធីនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសបញ្ជាក់ពីផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលដល់យុវជនចំនួន ១លាន ៥សែននាក់ ដែលបោះបង់ការសិក្សា និងយុវជនដែលពុំមានលទ្ធភាពចូលរៀនវគ្គជំនាញវិជ្ជាជីវៈបច្ចេកទេស។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងការងារ ក្នុងចំណោមពលករខ្មែរចំនួន ៩០ម៉ឺននាក់ ពលករខ្មែរដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃប្រមាណជាង ៦០ម៉ឺននាក់ ទទួលបានការងារធ្វើតាមរយៈការផ្គូផ្គងការងារទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលមានវេទិកាការងារ ពិព័រណ៍ការងារចល័ត និងការពង្រីកកម្មវិធីអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET)។ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង សួរ លើកឡើងថា ការអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) មានតួនាទីសំខាន់មិនអាចខ្វះបាន ក្នុងការអភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស ដោយជួយផ្ដល់ឱ្យអ្នកសិក្សានូវចំណេះដឹង ជំនាញបច្ចេកទេស សមត្ថភាព និងឥរិយាបថការងារ ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាកម្លាំងពលកម្មជំនាញ អ្នកបច្ចេកទេស និងចូលរួមកាត់បន្ថយគម្លាតជំនាញនៅក្នុងទីផ្សារការងារ។ លោកថា៖ «ការបណ្ដុះបណ្ដាលរបស់ TVET មានភាពបត់បែនប្រែប្រួលទៅតាមទីផ្សារការងារ រចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ការវិវត្តនៃបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងស្ថានភាពជាក់ស្ដែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងរយៈពេលខ្លី មធ្យម និងវែង ទាំងក្នុងប្រព័ន្ធ និងក្រៅប្រព័ន្ធ»។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ប្រធានគណបក្សជំនាន់ថ្មី លោក មាជ សុវណ្ណរ៉ា ថ្លែងថា ទីផ្សារកម្ពុជាមានលក្ខណៈចង្អៀត ជាពិសេសចំពោះសិស្សនិស្សិតដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវធានាថានិស្សិតអាចមានចំណេះដឹង និងជំនាញគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បម្រើដល់វិស័យការងារ។ លោកអំពាវនាវថា ចំពោះពលករខ្មែរមកពីថៃ និងយុវជនទូទៅ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្កើតសាលាបណ្ដុះបណ្ដាល និងជំរុញឱ្យពួកគេអាចឆក់យកឱកាសនេះរៀនជំនាញបច្ចេកទេស ក៏ដូចជាជួយស្វែងរកទីផ្សារការងារនៅពេលពួកគេរៀនចប់។ លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំថាទី១ ឆន្ទៈ ស្មារតីជាតិនិយម ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ និងចំណាត់ការតាមចក្ខុវិស័យរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការប្ដេជ្ញា និងសន្យាចំពោះពលករមកពីស្រុកថៃ ក៏ដូចជាមិនថាមកពីស្រុកថៃ ឬនៅក្នុងស្រុកខ្មែរទេ គឺត្រូវការអ្វីដែលគាត់រៀនចប់ ពោលគឺបើគាត់រៀនចប់ជំនាញបច្ចេកទេស ឯកទេសអីហ្នឹង ត្រូវរកទីផ្សារការងារឱ្យគាត់»។ លោកបន្ថែមថា៖ «សម្រាប់អ្នករៀនបានតិច ត្រូវមានសាលាជំនាញបច្ចេកទេស ឯកទេសណាដែលគាត់រៀនអាចឆាប់ចាំចេះបាន ហើយការរៀនសូត្ររបស់គាត់យកទៅធ្វើកិច្ចការងារនៅតាមសិប្បកម្មខ្នាតតូច ខ្នាតធំ រោងចក្រឧស្សាហកម្មអីជាដើម។ អ៊ីចឹងហើយជាការប្ដេជ្ញាចិត្ត»។ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ហៅកាត់ថា IDEA លោក វ៉ន ពៅ យល់ឃើញថា យុវជន និងអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធគួរតែត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ពីរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារការងារដែលមានស្ថេរភាព និងតម្លាភាព។ លោកថា អំពើពុករលួយក៏ជាកត្តាមួយដែលរារាំងដល់ទីផ្សារការងាររបស់យុវជនដែលមានសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សម័យបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ទាល់តែបណ្ដុះធនធានមនុស្សឱ្យខ្លាំង ទើប​​យុវជន និងអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធមានការងារធ្វើ មានប្រាក់ចំណួលគ្រប់គ្រាន់។ រដ្ឋត្រូវបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ហើយពេលបណ្ដុះបណ្ដាលចប់ ត្រូវរកទីផ្សារប្រកបរបរអាជីវកម្មឱ្យបានច្បាស់លាស់ ពិតប្រាកដ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «បច្ចុប្បន្ន និស្សិតរាប់ម៉ឺននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗបញ្ចប់ការសិក្សាចេញពីមហា​វិទ្យាល័យ អត់ការងារធ្វើ ក៏មកប្រកបមុខរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ។ ជាទូទៅ មកពីស្រុកយើងទីផ្សារការងារចង្អៀត ហើយមុខរបរទៀតសោត អត់ទាន់ឆ្លើយតបទៅលើតុល្យភាពទំនិញទីផ្សារ និងឆ្លើយតបនឹងអតិផរណាដែលឡើងចុះនោះទេ។ នេះហើយជាកត្តាលំបាក និងជាភាពចង្អៀតនៃមុខរបរ និងអាជីវកម្ម»៕

  

• អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនបានកំចាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញជោគជ័យដូចការអះអាងឡើយ

  អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិលើកឡើងនៅក្នុងរបាយការណ៍ថ្មីមួយដែលចេញផ្សាយក្នុង​ខែមិថុនានេះ ដោយជំទាស់នឹងការអះអាងអំពីភាពជោគជ័យនៃការបង្រ្កាបការបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជា។អង្គការនោះថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានបរាជ័យក្នុងការកំចាត់ឧស្សាហកម្មងងឹតនេះ និងបរាជ័យក្នុងការវែកមុខមេក្លោងនៅពីក្រោយបទល្មើសនេះ។ទោះជាយ៉ាងណាក្ដីមន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាប្ដេជ្ញាចិត្តមុតមាំក្នុងកិច្ចការបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញឱ្យខាងតែបាន។ របាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយ ក្រោមចំណងជើងថា «កម្ពុជាបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយ៖ ការបង្រ្កាប របស់កម្ពុជាលើបទល្មើសឆបោក និងកំណត់អត្តសញ្ញាណជនរងគ្រោះ មិនទទួលបានជោគជ័យឡើយ» ដោយផ្អែកលើការសម្ភាសន៍ជាមួយជនរងគ្រោះចំនួន ៧៣ នាក់ មកពី១៦​ប្រទេសដែលត្រូវបានជួញដូរចូលទៅក្នុងក្រុមឆបោកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ការកំណត់អត្តសញ្ញាណទីតាំងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវ និងចុះពិនិត្យនៅទីតាំងផ្ទាល់។  របាយការណ៍ដដែលនេះថា គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិកំណត់អត្តសញ្ញាណបានថាមានទីតាំងប្រព្រឹត្តបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាចំនួន ៨៦ ដែលខ្លួនបាន​រកឃើញថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយការជួញដូរមនុស្ស ការងារដោយបង្ខំ ទាសភាព និងការធ្វើទារុណកម្មដោយក្រុមឧក្រិដ្ឋជនដែលមានក្រុមចាត់តាំង។ក្នុងនោះក្នុងចំណោមទីតាំងទាំង​៨៦ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិបញ្ជាក់តាមរយៈភស្តុតាងនានាថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បង្រ្កាបបានតែ២៤ ទីតាំងប៉ុណ្ណោះ ដោយអាគារខ្លះនៅតែដំណើរការដដែល។ ការលើកឡើងនេះផ្ទុយពីការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកន្លងទៅដែរថា ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ៩ខែ សមត្ថកិច្ចក្រសួងមហាផ្ទៃបានបង្ក្រាបបទល្មើស Online Scam ជាង ២៥០ករណី បោសសម្អាតទីតាំងកាស៊ីណូជិត ១០០កន្លែង និងចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យជាង ១,០០០នាក់។ របាយការណ៍ដដែលបញ្ជាក់ថា ជនបរទេសជាង ១០,០០០នាក់ ត្រូវបានបណ្ដេញចេញ ខណៈជាង ២៤,០០០នាក់ទៀត ស្ម័គ្រចិត្តចាកចេញកម្ពុជា។  របាយការណ៍នេះរកឃើញថា ជំនួសឲ្យការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងគាំទ្រជនរងគ្រោះដោយការ​ជួញដូរឆ្លងដែនមកប្រព្រឹត្តបទល្មើសនៅកម្ពុជា អាជ្ញាធរកម្ពុជាតែងតែចាត់ទុកអ្នកដែលរត់គេចខ្លួន ឬត្រូវបានរំដោះពីកន្លែងឆបោកថាជាជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់។ របាយការណ៍បន្តថាអាជ្ញាធរឃុំខ្លួនពួកគេនៅក្នុងមណ្ឌលឃុំឃាំងអន្តោប្រវេសន៍ដែលមិនមានស្តង់ដារ ដោយគ្មានមេធាវី ឬការគាំពាពីស្ថានទូត ហើយគិតថ្លៃស្នាក់នៅលើទិដ្ឋាការដែលជន​រងគ្រោះមួយចំនួនត្រូវខ្ចីប្រាក់ដើម្បីបង់។ របាយការណ៍ផ្ដល់អនុសាសន៍ថា៖ «រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្តល់អាទិភាពដល់ការការពារជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្ស ដោយធានាថាមណ្ឌលស្នាក់នៅអាចដំណើរការបាន ផ្តល់ថវិកាដល់មណ្ឌល​ស្នាក់នៅ និងជួយជនរងគ្រោះឱ្យស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារ ឬទីតាំងសុវត្ថិភាពផ្សេងទៀតរហូតដល់ដំណើរការអន្តោប្រវេសន៍អាចកើតឡើង»។ របាយការណ៍បន្ថែមថា៖ «ជំរុញអង្គការសហប្រជាជាតិឱ្យចាប់ផ្តើមការឆ្លើយតបវិបត្តិ និងផ្តល់ធនធានដែលជួយសម្រួលដល់ការកំណត់អត្តសញ្ញាណជនរងគ្រោះដោយការជួញដូរ ប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះ និងការផ្តល់ជម្រក ការគាំទ្រផ្នែករាងកាយ និងផ្លូវចិត្ត និងជំនួយផ្នែកច្បាប់សម្រាប់ជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្ស»។ ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា អះអាងថាការបង្ក្រាបបណ្តាញឆបោកតាមអនឡាញគឺជាឆន្ទៈពិតប្រាកដ និងប្រកបដោយការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់បំផុតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដោយឆន្ទៈ និងការប្តេជ្ញាចិត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ លោកបន្តថាយុទ្ធនាការបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញធ្វើឡើងដោយគោរពតាមច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងមានកិច្ចសហការណ៍ពីបណ្តាប្រទេសសាមី។  លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ « ឆន្ទៈនិងការប្តេជ្ញាចិត្តនេះឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈ បទបញ្ជា និងវិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់របស់សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង ការបង្កើតក្របខណ្ឌគតិយុត្តជាច្រើនដើម្បីធានាការអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងប្រសិទ្ធភាព ដោយគ្មានខ្វះចន្លោះ»។- លោក ប៉ែន បូណា បង្ហាញលទ្ធផលថា គិតពីខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ដល់ចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរបង្ក្រាបបានជាង ៤០០ ករណី, ដកហូតអាជ្ញាបណ្ណកាស៊ីណូ ២៥ ទីតាំង, បញ្ជូនអ្នកពាក់ព័ន្ធត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញជាង ១៨ ០០០ នាក់, និងបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅតុលាការចំនួន ១៤៣ ករណី ដែលពាក់ព័ន្ធជនសង្ស័យជាង ១៤០០ នាក់។ ជុំវិញករណីនេះ ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន លើកឡើងថាបទល្មើសអនឡាញបានបំផ្លាញមុខមាត់កម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ លោកបន្តការបង្រ្កាបបទល្មើសទាំងអស់នេះត្រូវតែធ្វើដោយហ្មត់ចត់ ដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងមិនលើកលែងចំពោះបក្សពួកនិយម ឬអ្នកមានអំណាចណាដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធឡើយ។ លោកថ្លែងថា៖ «បើយើងមើលទៅលើរឿងពាក់ព័ន្ធរឿងឆបោកនេះ វាពាក់ព័ន្ធនឹងខ្មែរយើងអ្នកមានឥទ្ធិពលជាមួយគ្នាផងដែរ ដូចជាម្ចាស់អាគារមិនទាន់ឃើញវែកមុខមកផ្ដន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់»។  លោកបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីអនុវត្តមានប្រសិទ្ធភាព យើងត្រូវអនុវត្តពីលើចុះមកក្រោម មាន​ន័យថាមិនត្រឹមតែបោសសម្អាតអ្នកធ្វើសកម្មភាពទេ តែត្រូវវែកមុខមេខ្លោង។ប្រសិនបើគ្រាន់តែបោស ចាប់បានតែបុគ្គលិក ឬមួយអ្នកជំនាញមួយចំនួន វាមិនអាចបោសសម្អាតអស់ទេ»។ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ឃើញថាការបង្ក្រាបបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា ដែលមានទាំងការស្វែងរកឬសគុលនៃមន្ត្រី ឬបុគ្គលពាក់ព័ន្ធចូលរួមប្រព្រឹត្តគឺជាវិធានការមួយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀតសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការបោសសម្អាតបទល្មើសនេះ។ លោកថា អ្នកអនុវត្តច្បាប់ ដែលបណ្ដោយឱ្យមានជនប្រព្រឹត្តបទល្មើសលួចធ្វើសកម្មភាព គួតែទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ដូចគ្នា។ លោកថា៖ «ដើម្បីឱ្យការបង្រ្កាប និងទប់ស្កាត់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពគឺត្រូវតែ ទី១គឺអនុវត្តច្បាប់ឱ្យតឹងរឹង បានន័យថាជនណាក៏ដោយឱ្យតែពាក់ព័ន្ធនឹងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធ​អនឡាញត្រូវតែអនុវត្តតាមផ្លូវច្បាប់ទោះបីជាអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធ អ្នកនៅពីក្រោយខ្នង ឬមួយក៏អ្នកដែលជាប់ជាមេខ្លោង ឬការផ្ដល់ទីតាំងដែលនាំឱ្យមានការប្រព្រឹត្តបទល្មើស»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ទី២ជនបរទេសទាំងឡាយដែលឃាត់ឬយកចេញពីកន្លែងអាគារឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនេះត្រូវតែមានយន្តការនៃការស្រាវជ្រាវ ការស៊ើបអង្កេតដោយកិច្ចសហការជាមួយបណ្តាទូតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៃបណ្ដាប្រទេសនីមួយៗហ្នឹង ដើម្បីអនុវត្តតាមនីតិវិធី»៕