• លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅដល់ចិនហើយដើម្បីចូលរួមសន្និសីទ AI ពិភពលោក និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ

  លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានធ្វើដំណើរទៅដល់ប្រទេសចិនហើយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីចូលរួមសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមមូលបទ «ភាពជាដៃគូក្នុងក្របខ័ណ្ឌបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដើម្បីអនាគតកាន់តែត្រចះត្រចង់» ក៏ដូចជាបំពេញទស្សនកិច្ចការងារ នៅទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ ១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាគូសបញ្ជាក់ថា ទស្សនកិច្ចការងារនេះ បញ្ជាក់អំពីការប្តេជ្ញារួមគ្នារវាងកម្ពុជានិងចិន ក្នុងការធ្វើឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ នូវចំណងមិត្តភាពដ៏យូរអង្វែង និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។ ក្រសួងឱ្យដឹងបន្តថា ទស្សនកិច្ចនេះក៏ជាកម្លាំងចលករថ្មីទៀត ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ លើកកម្ពស់ក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ និងការកសាងសហគមន៍វាសនារួម កម្ពុជា-ចិន គ្រប់រដូវកាល ក្នុងយុគសម័យថ្មី។ ក្នុងឱកាសបំពេញទស្សនកិច្ចការងារនៅប្រទេសចិន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ នឹងជួបលោកប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង និងជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយលោក លី ឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនផងដែរ។  តាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងអញ្ជើញថ្លែងសុន្ទរកថានៅក្នុងពិធីបើកសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦។ ក្រៅពីនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹងទទួលជួបតំណាងធុរជនចិនសំខាន់ៗជាច្រើនថែមទៀត។ ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឱ្យដឹងថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបជាមួយនឹងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃ ក្រុមហ៊ុន China Railway Construction Corporation (CRCC) លោក Dai Hegen ដើម្បីពិភាក្សាការងារ នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ ក្រុមហ៊ុន CRCC គឺជាក្រុមហ៊ុនសំណង់ និងវិស្វកម្ម ដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ប្រទេសចិន និងនៅលើពិភពលោក ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម គ្របដណ្តប់លើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗជាច្រើន ដូចជាសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន ផ្លូវល្បឿនលឿន ស្ពាន ផ្លូវក្រោមដី ប្រព័ន្ធរថភ្លើងក្រោមដី និងកំពង់ផែ។ ក្រុមហ៊ុននេះ ក៏ផ្តល់សេវាកម្មប្រឹក្សាយោបល់ និងរចនាប្លង់បច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់ រួមទាំងការផលិតគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់សម្រាប់សាងសង់ ដូចជាម៉ាស៊ីនខួងផ្លូវក្រោមដីខ្នាតយក្ស និងបរិក្ខារផ្លូវរថភ្លើង។ ក្នុងថ្ងៃតែមួយនេះដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រូ ក៏ជួបជាមួយនឹងប្រធានក្រុមហ៊ុន CHINALCO ជាក្រុមហ៊ុនផលិតអាលុយមីញ៉ូមដ៏ធំមួយរបស់ប្រទេសចិនគឺលោក Wang Shilei ដើម្បីពិភាក្សាការងារ។ ក្រុមហ៊ុន CHINALCO (Aluminum Corporation of China) ជាក្រុមហ៊ុនធ្វើប្រតិបត្តិការគ្របដណ្តប់លើខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មលោហៈ រាប់ចាប់តាំងពីការរុករក ធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ និងការកែច្នៃផលិតផលសម្រេច រហូតដល់សេវាកម្មវិស្វកម្ម និងបច្ចេកទេស។ គួររម្លឹកជូនថា កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានបំពេញទស្សនកិច្ចមិត្តភាពនៅប្រទេសចិន អមដោយលោកកូនប្រុសរបស់លោកពីរនាក់ គឺលោក ហ៊ុន ម៉ានិត និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លោក ហ៊ុន ម៉ានី៕

  ១៥ កក្កដា ២០២៦

  

• តុលាការកំពូលរក្សាការផ្តន្ទាទោស មន្ត្រីបក្សភ្លើងទៀនលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ ជាប់ពន្ធនាគារ ២ឆ្នាំកន្លះ

  តុលាការកំពូលនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសសាលដីការក្សាការផ្ដន្ទាទោសប្រធានស្តីទីគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិគណបក្សភ្លើងទៀនប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ ដាក់ពន្ធនាគារ ២ ឆ្នាំ ៦ ខែដដែល ពីបទ «ក្លែងបន្លំ និងប្រើប្រាស់លិខិតក្លែង»។ បើគិតតាមអំណាចសាលដីកានេះ លោកវណ្ណៈ នឹងត្រូវអនុវត្តទោសចប់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ការសម្រេចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលបានបើកសវនាការជំនុំជម្រះបណ្ដឹងសាទុក្ខរបស់លោក ចាន់វណ្ណៈ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ សហមេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ គឺលោកមេធាវី អែម ចន្ថា បានប្រាប់ប្រជាកា​សែតថា តុលាការកំពូលនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានសម្រេចបដិសេធបណ្ដឹងសាទុក្ខរបស់កូនក្ដីលោក ព្រមទាំងតម្កល់ការផ្ដន្ទាទោសលោក ចាន់វណ្ណៈ ដូចតុលាការជាន់ទាប។ លោកថា៖ «ខ្ញុំមានការសោកស្ដាយជាខ្លាំង ខកចិត្តចំពោះតុលាការកំពូលដែលសម្រេចតម្កល់សាលដីការបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ទុកជាបានការ ដែលជាអង្គហេតុមួយដែលមិនមានសាក្សីឆ្លើយបំភ្លឺឱ្យបានច្បាស់លាស់ មានន័យថាភស្តុតាងដាក់បន្ទុកពុំមានទម្ងន់ក្នុងការចោទប្រកាន់មកលើកូនក្ដីរបស់ខ្ញុំ»។ ចំណែកឯភរិយារបស់លោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ គឺអ្នកស្រី ឡុង សូដានី យល់ថា ការដែលតុលាការកំពូលសម្រេចតម្កល់ការផ្ដន្ទាទោសស្វាមីគាត់ដាក់ពន្ធនាគារ ២ ឆ្នាំ ៦ ខែដដែល ពីបទ «ក្លែងបន្លំ និងប្រើប្រាស់លិខិតក្លែង» ជារឿងអយុត្តិធម៌។ អ្នកស្រីថា៖ «មីងយល់ថាអយុត្តិធម៌សម្រាប់គាត់ដោយសារយើងប្ដឹងតាំងពីសាលាដំបូងមកឧទ្ធរណ៍ៗហើយមកកំពូលហើយតុលាការបដិសេធសម្រេចយកសាលាដំបូងតែរហូត»។ តែយ៉ាង​ណាអ្នកស្រីថាមានតែរង់ចាំជួបជុំជាមួយស្វាមីគាត់វិញ ព្រោះលោក ចាន់វណ្ណៈ នឹងត្រូវអនុវត្តទោសជាប់ពន្ធនាគារចប់សព្វគ្រប់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ រីឯអគ្គលេខាធិការគណបក្សភ្លើងទៀន លោក លី សុធារ៉ាយុត្តិ មិនមានទស្សនៈអ្វីទេជុំវិញការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលដែលតម្កល់ការកាត់ទោសលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ។ លោក សុធារ៉ា​យុត្តិ មានតែទន្ទឹងរង់ចាំថ្ងៃលោក ចាន់វណ្ណៈ មានសេរីភាព និងអាចចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយក្នុងគណបក្សឡើងវិញ។ លោកថា៖ «ពួកយើងនឹងទៅទទួលលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ នៅថ្ងៃទី១៧ កក្កដា (តាមថ្ងៃកំណត់) នៅនឹងមុខពន្ធនាគារ ដើម្បីស្វាគមន៍ដែលគាត់បានទទួលសេរីភាពតាមរយៈការអនុវត្តទោសគ្រប់១០០% និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់គាត់»។ ជុំវិញករណីនេះ មន្ត្រីអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក យី សុខសាន្ត មានប្រសាសន៍ថា ករណីតុលាការកំពូលរក្សាការកាត់ទោស លោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ នេះ ទំនងជារឿងនយោបាយច្រើនជាងការអនុវត្តច្បាប់។ លោកថា៖ «វាអត់មានអីចម្លែកទេដែលយើងតាមដានកន្លងមក ឱ្យតែរឿងនយោបាយគឺមិនដែលរួចខ្លួនទេ ជាពិសេសលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ ហ្នឹងដែលគាត់ជាក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌផងហើយដល់ពេលកាត់ទោសឱ្យគាត់ពាក់ព័ន្ធរឿងបញ្ជីឈ្មោះបញ្ជីអីនេះ ហេតុផលនេះគឺយើងថាគឺជារឿងនយោបាយច្រើនជាងរឿងដែលអនុវត្តតាមផ្លូវច្បាប់»។ លោក យី សុខសាន្ត អំពាវនាវជាថ្មីដល់រាជរដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សកាន់អំណាចឱ្យបើកលំហសេរីភាពពេញលេញដល់គណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល។ នៅរសៀលថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញបានចាប់ខ្លួនលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ នៅផ្ទះរបស់លោកនៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ តាមបណ្ដឹងរបស់បុគ្គល ៣ នាក់ដែលប្ដឹងលោកពីបទក្លែងបន្លំឯកសារ ស្នាមមេដៃ និងហត្ថលេខាក្លែងក្លាយ។ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បានផ្តន្ទាទោសលោកដាក់ពន្ធ​នាគារ ២ ឆ្នាំ ៦ ខែ ពីបទ «ក្លែងបន្លំ និងប្រើប្រាស់លិខិតក្លែង» តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ៦២៦ មាត្រា ៦២៧ និងមាត្រា ៦២៨ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ និងបង្គាប់ឱ្យលោកសងជំងឺចិត្តទៅដើមបណ្ដឹង ៣ នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗចំនួន ១២ លានរៀល។ នៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញសម្រេចតម្កល់ការផ្តន្ទាទោសរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញទុកជាបានការដដែល៕

  ១៣ កក្កដា ២០២៦

  

• តុលាការកំពូលតម្កល់ដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ដែលផ្តន្ទាទោសមន្ត្រីបក្សកម្លាំងជាតិ លោក មឺ សេង​ហ៊ ហៅ គា វិសាល 

  តុលាការកំពូលសម្រេចតម្កល់សាលដីកាលើសំណុំរឿងរបស់អនុប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក មឺ សេងហ៊ ហៅ គា វិសាល នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។  តុលាការកំពូលបានសម្រេចផ្ដន្ទាទោសលោក គា វិសាល ដាក់ពន្ធនាគារ ២ ឆ្នាំ ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង» និងបទ «ជេរប្រមាថជាសាធារណៈ» តាមសាលដីការបស់តុលាការជាន់ទាបដដែល។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបានតម្កល់ការសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលផ្តន្ទាទោសអតីតបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អាណត្តិទី៤ រូបនេះទុកជាបានការដដែល ហើយលោកបានអនុវត្តទោសចប់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ មេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោក មឺ សេងហ៊ គឺលោកមេធាវី ជូង ជូងី លើកឡើងថា លោកមិនមានអ្វីត្រូវអត្ថាធិប្បាយទេ ព្រោះតុលាការកំពូលបានសម្រេចរួចទៅហើយ ហើយលោកក៏បានស្នើឱ្យទម្លាក់បទចោទរួចហើយមុនសេចក្ដីសម្រេចនេះទៀត។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេតម្កល់​សេចក្ដីសម្រេច មិនពិចារណាលើសម្អាងរបស់មេធាវីទេ និងសម្អាងរបស់ជនត្រូវចោទទេ»។ អនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សកម្លាំងជាតិនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក មឺ សេងហ៊ ហៅ គា វិសាល អះអាងថា លោកមិនបានប្រព្រឹត្តអំពើញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើងដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ ហើយអង្គហេតុដែលតុលាការលើកមកចោទប្រកាន់លោកនោះគឺមិនត្រឹមត្រូវទេ។ លោកនិយាយថា៖ «អត់យុត្តិធម៌តាំងពីដំបូង តាំងពីចាប់ខ្លួន។ ខ្ញុំមានទោសមកពីណា។ ខ្ញុំអត់មានទោសទេ។ ច្បាប់នៅលើមាត់គេ។ វាមិនមែនឱ្យត្រឹមត្រូវតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ បែបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស សម្រាប់អ្នកមាននិន្នាការប្រឆាំង មិនថាសង្គមស៊ីវិល មិនថាអ្នកនយោបាយទេ»។ លោក សេងហ៊ ថា លោកមិនប្រាកដថាតុលាការនឹងទម្លាក់ចោលនូវប្រាក់ដែលលោកត្រូវបង់ពិន័យចំនួន ៤ លានរៀលនោះឡើយ។ លោកថា៖ «បើគេរក្សាបទចោទដដែល បានន័យថាអ្វីៗគេអនុវត្តតាមប្រព័ន្ធតុលាការដែលគេសម្រេចក្ដីយើងហ្នឹង។ ខ្ញុំអត់យល់ថាម៉េចដែរ។ ខ្ញុំបានប្រាប់ទៅតុលាការហើយថាខ្ញុំអត់មានលុយទេ។ ខ្ញុំមានតែខ្លួនទេ»។ ចំណែកឯអនុប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក សុខ គឹមសេង លើកឡើងថា ការសម្រេចតម្កល់សាលដីកានេះមិនបានផ្ដល់យុត្តិធម៌ជូនលោក គា វិសាល ឡើយ ព្រោះបទចោទប្រកាន់បរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈនេះធ្វើឡើងចំពោះបុគ្គលតែម្ខាង ចំណែកបុគ្គលម្ខាងទៀតដែលរួមចំណែកជេរប្រមាថមិនបានទទួលទោសអ្វីឡើយ។ លោកបន្តថា ការសម្រេចក្ដីលើរឿងនេះមានភាពយឺតយ៉ាវផងដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការចាត់ចែងក្ដីគឺមានការយឺតយ៉ាវ ហើយការកាត់ក្ដីមានភាពយឺតយ៉ាវ តែងតែផ្ដល់ភាពអយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនសង្ស័យ ឬជនរងគ្រោះដែលចង់បានយុត្តិធម៌ឆាប់ៗ។ ឧទាហរណ៍ថា ឥឡូវគាត់កំពុងជាប់ពន្ធនាគារ តើគាត់ត្រូវជាប់ប៉ុណ្ណា ឬគាត់ត្រូវរួចខ្លួន។ អាហ្នឹងហើយដែលគាត់ចង់បានយុត្តិធម៌»។ លោកបន្ថែមទៀតដែរថា៖ « លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់អំណាច។ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវទទួលបានយុត្តិធម៌ស្មើគ្នា មិនរើសអើងនិន្នាការគណបក្សនយោបាយ មិនរើសអើងអ្នកមាន អ្នកក្រ មិនរើសអើងសាសនា ដូច្នេះត្រូវទទួលបានភាពយុត្តិធម៌ស្មើៗគ្នា»។ ជុំវិញករណីនេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ថា លោក មឺ សេងហ៊ បានអនុវត្តទោសរួចរាល់ហើយ ចំណែកឯតុលាការកំពូលទើបតែសម្រេចសាលដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលការណ៍នេះ លោកថាតុលាការកំពូលមានភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការបើកសវនាការជំនុំជម្រះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើសិនជាតុលាការកំពូលសម្រេចចាត់របៀបឱ្យសាលាឧទ្ធរណ៍បើកសវនាការឡើងវិញ ឬក៏តុលាការកំពូលសម្រេចឱ្យរួចផុតពីបទចោទទៅលើលោក គា វិសាល សួរថា ២ ឆ្នាំដែលលោកអនុវត្តទោសចប់ អ្នកណាទទួលខុសត្រូវ? នោះគឺរដ្ឋ ដូច្នេះបើយើងនិយាយពីយុត្តិធម៌វិញ វាអាចនឹងមានសម្ពាធ ឬក៏បញ្ហាខ្លះបាត់ទៅហើយ»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនអនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សកម្លាំងជាតិនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក មឺ សេងហ៊ ហៅ គា វិសាល កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ តាមបណ្ដឹងឈ្មោះ ម៉ៃ ហុងស្រៀង ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពរើសអើង និងជេរប្រមាថជាសាធារណៈ។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានផ្តន្ទាទោសលោក សេងហ៊ ដាក់ពន្ធនាគារចំនួន ២ ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៤ លានរៀល ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង» និងបទ «ជេរប្រមាថជាសាធារណៈ» តាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា៤៩៤ មាត្រា៤៩៦ និងមាត្រា៣០៧ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ហោះសារនៅបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោកពីស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ តុលាការក៏បង្គាប់ឱ្យលោក សេងហ៊ សងជំងឺចិត្តលោក ហុងស្រៀង ចំនួន ២០ លានរៀលផងដែរ។ នេះបើតាមអង្គការលីកាដូ៕

  

• អ្នកនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាល ចូលរួមពិធីបុណ្យខួប១០ឆ្នាំបណ្ឌិត កែម ឡី នៅស្រុកកំណើត

  ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន បានទៅចូលរួមពិធីបុណ្យខួបរយៈពេល១០ឆ្នាំរបស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី នៅឯស្រុកកំណើតរបស់លោក ក្នុងស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ ប្រធានគណបក្សជំនាន់ថ្មីលោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា លោកសម្រេចដឹកនាំក្រុមការងារបក្សទៅចូលរួមពិធីបុណ្យដោយផ្ទាល់នៅស្រុកកំណើតបណ្ឌិត កែម ឡី ដោយសារទីនោះ ជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់គាត់ និងគួបផ្សំបណ្ឌិត កែម ឡី និងលោក ក៏ធ្លាប់ជាមិត្តភក្តិនឹងគ្នាផងដែរ។ បើតាមលោក សុវណ្ណារ៉ា អ្នកចូលរួមពិធីបុណ្យនៅស្រុកកំណើតផ្ទាល់ព្រឹកនេះ មានប្រមាណ​១០០នាក់ រួមមានពលរដ្ឋអ្នកគោរពស្រឡាញ់បណ្ឌិត កែម ឡី មន្រ្តីសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោ​បាយជាដើម។ លោក អះអាងថា ម្ដាយរបស់បណ្ឌិត កែម ឡី មានសុខភាពល្អ ថែមទាំងអាច​ជិះកង់ទៅផ្សារបានដោយខ្លួនឯង បើទោះបីមានវ័យ៨៦ឆ្នាំក៏ដោយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកក៏ទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្វែងរកឃាតកពិត ដើម្បីប្រគល់យុត្តិធម៌ដល់គ្រួសាររបស់បណ្ឌិត កែម ឡី។ លោក និយាយថា៖ «ហើយក៏សូមឱ្យរដ្ឋាភិបាលទទូចផងដែរ សូមឱ្យរដ្ឋាភិបាលហ្នឹងមេត្តាស្វែងរក ស្វែងរកឃាតកពិតដើម្បីយកមកឱ្យមានយុត្តិធម៌សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារ។ ជាពិសេសសម្រាប់បណ្ឌិត កែម ឡី ហើយនិងចង់ដឹងពីអាថ៌កំបាំងនៅពីក្រោយនៃការបាញ់សម្លាប់​បណ្ឌិត កែម ឡី គឺថាមិនទាន់ហួសពេលទេ»។ ចំណែកប្រធានគណៈកម្មាធិការនាយកនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន លោក មាន អ៊ាង ថ្លែងថា លោកនិងថ្នាក់ដឹកនាំបក្សចំនួន៤រូប សម្រេចទៅចូលរួមពិធីបុណ្យនៅផ្ទះរបស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី នៅខេត្តតាកែវ បន្ទាប់ពីពួកលោកបានទៅដាក់កម្រងផ្កានៅស្តុបបូកគោ រាជធានីភ្នំពេញ ដោយសារលោកបណ្ឌិត កែម ឡី ជាស្ថាបនិកមួយរូបរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន។ លោក បន្តថា៖ «ហើយមួយទៀត ដោយសារគាត់ជាអ្នកដូចជា អ្នកបង្ហាញគំនិតតស៊ូមតិដើម្បីយុត្តិធម៌សង្គម ដើម្បីសេរីភាពនៅក្នុងសង្គម។ អ៊ីចឹងយើងឱ្យតម្លៃទស្សនៈរបស់គាត់ ការដោះស្រាយរបស់គាត់»។ គួររំលឹកថា ក្នុងករណីឃាតកម្មលើបណ្ឌិតសំដីមាសរូបនេះ អាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនបុរសឈ្មោះ អឿត អាង ហៅ ជួប សម្លាប់ ហើយតុលាការបានផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតកាលពីឆ្នាំ២០១៩។ ទោះជាយ៉ាងណា អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកឃ្លាំមើលមួយចំនួន នៅតែយល់ថា សំណុំរឿងនេះមិនទាន់ត្រូវបានស៊ើបអង្កេតឱ្យបានពេញលេញនៅឡើយ ហើយបន្តអំពាវនាវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតបន្ថែម ដើម្បីធានាថាយុត្តិធម៌ពេញលេញត្រូវបានផ្តល់ជូនលោកបណ្ឌិត កែម ឡី និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក៕

  

• អ្នកឃ្លាំមើលគាំទ្រសាររំលែកទុក្ខដែលលោក ហ៊ុន សែន ដែលផ្ញើជូនលោក កឹម សុខា

  អ្នកនយោបាយ និងអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមបង្ហាញក្ដីសាទរដែលអ្នកនយោបាយដែលមាននិន្នាការផ្ទុយចេះយោគយល់គ្នា និងចែករំលែកទុក្ខសោកពេលគ្រួសារម្ខាងទៀតមានទុក្ខ។ បន្ថែមពីលើនេះ ពួកគេក៏អំពាវនាវឱ្យអ្នកនយោបាយគ្រប់រូបងាកមកផ្សះផ្សាគ្នាឡើងវិញ​ដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ។ ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើងក្រោយ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាលោក ហ៊ុន សែន ចេញលិខិតចូលរូមរំលែកទុក្ខម្តាយបង្កើតរបស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺឧបាសិកា សៅ ង៉ែត ដែលបានទទួលមរណភាព នៅយប់ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងជន្មាយុ១០១ ឆ្នាំ ដោយរោគាពាធ។ ក្នុងសារលិខិតសាររំលែកទុក្ខ លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងថារូបលោក​ និងភរិយា មានទុក្ខក្រៀមក្រំ និងសូមចូលរូមរំលែកទុក្ខ ចំពោះការបាត់បង់ម្ដាយបង្កើត ដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌។ សាររំលែកទុក្ខបន្ថែមថា ការបាត់បង់អ្នកស្រី សៅ ង៉ែត ជាការបាត់បង់ពុទ្ធសាសនិកមួយរូប ដែលមានសេចក្ដីថ្លៃថ្លា ដែលតែងតែចូលរួមលើកស្ទួយព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា។ សារលិខិតថា៖ «ខ្ញុំ និងភរិយា សូមឧទ្ទិសបួងសួងដល់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិក្នុងលោក តេជៈបារមី នៃព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ សូមតាមជួយបីបាច់ថែរក្សាដល់ដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ ឧបាសិកា សៅ ង៉ែត សូមបានទៅចាប់ បដិសន្ធិ និងសោយសុខក្នុងសុគតិភពកុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ»។ បន្ថែមពីលើនេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ក៏បានបង្ហោះសាររំលែកទុក្ខ និងបង្ហាញសេចក្ដីអាឡោះអាឡ័យ ជាមួយគ្រួសារលោក កឹម សុខា ផងដែរ។ ឧបាសិកា សៅ ង៉ែត បានទទួលមរណភាពជាងមួយខែបន្ទាប់ពីលោក កឹម សុខា ទទួលបានការលើកលែងទោសពីប្រមុខរដ្ឋស្តីទីលោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ លោក ហ៊ុន សែន បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យលើកលែងទោសដល់លោក កឹម សុខា បន្ទាប់ពីលោកត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ២៧ឆ្នាំ ពីបទសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស។ ទោះជាយ៉ាងណា ការលើកលែងទោសនោះភ្ជាប់មកជាមួយលក្ខខណ្ឌមិនឱ្យលោកវិលត្រឡប់ចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយវិញ។ លោក ផែង ហេង សហមេធាវីការពារក្តីរបស់លោក កឹម សុខា ដែលបានបង្ហោះសារនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឱ្យដឹងថា ឧបាសិកា សៅ ង៉ែត បានទទួលមរណភាពនៅវេលាម៉ោងប្រមាណ ១១:០០ នាទីយប់ ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា នៅគេហដ្ឋានរបស់កូន ស្ថិតក្នុងខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ។ សពរបស់អ្នកស្រីនឹងត្រូវដង្ហែទៅដំកល់នៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ដែលជាស្រុកកំណើតអ្នកស្រី នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកនាំពាក្យសម្ព័ន្ធភាពឆ្ពោះទៅអនាគត លោក គីមសួរ ភិរិទ្ធ លើកឡើងថាជារឿងល្អក្នុងនាមជាពុទ្ធសាសនិក ដែលអ្នកនយោបាយចេះគោរព ចែករំលែកទុក្ខក្រៀមក្រំគ្នា បើទោះបីជាមាននិន្នាការនយោបាយខុសគ្នាក៏ដោយ។ លោកថាអ្នកនយោបាយគួរតែរួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ និងបន្តយន្តការផ្សះផ្សាជាតិ ដើម្បីអភិវឌ្ឍជាតិក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតយ្យ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្មែរយើងៗកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា អីចឹងធម៌ក្នុងការចែករំលែកសេចក្ដីអាណិតអាសូរវាតែងតែមាននៅក្នុងចិត្ត។ ទោះបីមាននិន្នាការ មានបញ្ហាកន្លងមកជាមួយគ្នាកន្លងមកយ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលមានទុក្ខតែងតែចូលរួមរំលែកទុក្ខសោកទាំងនោះទៅវិញទៅមក»។ លោកបន្ថែមថា៖ «បើយើងចង់បានការរួបរួមជាតិ ការឯកភាពជាតិមួយដ៏ពិតប្រាកដ ការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយគ្នាគ្រប់វិស័យ យើងគួរបើកចំហសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។ ចំពោះអ្នកទោសទាំងឡាយ ដែលមិនមែនជាទោសឧក្រិដ្ឋ ដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍ជាតិទេ រដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណាលើកលែងទោសគាត់ទៅ»។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ អ្នកវិភាគនយោបាយ និងសង្គម លោក មាស នី ថ្លែងថា​លោកសាទរដែលអ្នកនយោបាយបង្ហាញក្ដីអាណិតអាសូរ ចង់ដឹងពីសុខទុក្ខគ្នា ព្រោះជាជាតិសាសន៍តែមួយ។​ តែយ៉ាងណាលោក ចង់ឃើញអ្នកនយោបាយនៅកម្ពុជាផ្សះផ្សាគ្នាបន្តទៀត ដើម្បីពង្រឹងសេចក្ដីទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការអភិវឌ្ឍជាតិជារួម។ លោកថ្លែងថា៖ «ការសួរសុខទុក្ខគ្នារវាងអ្នកនយោបាយនិងអ្នកនយោបាយ ទីមួយបើយើងនិយាយពីប្រពៃណីនៃការាប់អានគឺអត់មានអីខុសទេ។ ការរំលែកទុក្ខវាជារឿងធម្មតា»។ លោកបន្ថែមថា៖ «រឿងផ្សះផ្សានះវាអាស្រ័យលើអ្នកខាងលើៗទេ។ រឿងអ្នកនយោបាយ បើក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំខាងលើមានទំនុកចិត្តគ្នាហើយ ខ្ញុំគិតថាអ្នកអនុវត្តខាងក្រោមនឹងកើតឡើង២៤ម៉ោងស្ទើរតែយើងមិនជឿទៀតផង។​ សម្រាប់រឿងអ្នកទោសនយោបាយ អ្នកទោសមនសិការអីយើងមិនត្រូវមានការឃុំខ្លួនទេ»។ ចំណែកឯ ប្រធានគណបក្សជំនាន់ថ្មី លោក មាជ សុវណ្ណរ៉ា ថ្លែងថា ការគោរពគ្នាជាវប្បធម៌ល្អដែលមានតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។ លោកថាការរំលែកទុក្ខពេលអ្នកដទៃមានទុក្ខជាការអហោសកម្មឱ្យគ្នានៅជីវិតចុងក្រោយ។ លោកក៏ចង់ឱ្យអ្នកនយោបាយធ្វើការរួបរួម ផ្សះផ្សាគ្នាប្រកបដោយស្នាមញញឹម។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះជាគម្រូជាទិដ្ឋភាពមួយបង្ហាញពីតថភាពសង្គម ទិដ្ឋភាពសង្គមឱ្យពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតឱ្យគណបក្សនយោបាយខុសគ្នា ទស្សនៈផ្ទុយគ្នាតែអាចឱ្យអភ័យទានឱ្យគ្នា ជូនពរសុខទុក្ខគ្នានៅពេលក្រុមគ្រួសារមានទុក្ខធ្ងន់។ ខ្ញុំថាជាការចាប់ផ្ដើម និងបន្តទៀតទៅ ដើម្បីរកនូវវប្បធម៌សន្ទនារកនូវ ការឯកភាពជាតិ ពង្រឹងផ្ទៃក្នុងជាតិ កសាងជាតិឱ្យរឹងមាំ»។

  

• តុលាការកំពូលនឹងប្រកាសសាលដីការឿងមន្ត្រីបក្សភ្លើងទៀនលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ នៅសប្ដាហ៍ក្រោយ

  តុលាការកំពូលគ្រោងនឹងប្រកាសសាលដីកាសំណុំរឿងរបស់ប្រធានស្តីទីគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិគណបក្សភ្លើងទៀនប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ការនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលនៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានបើកសវនាការជំនុំជម្រះបណ្ដឹងសាទុក្ខរបស់លោក ចាន់វណ្ណៈ ជំទាស់នឹងការសម្រេចរបស់តុលាការជាន់ទាបដែលបានកាត់ទោសរូបលោកដាក់ពន្ធនាគារ ២ ឆ្នាំ ៦ ខែ ពីបទ «ក្លែងបន្លំ និងប្រើប្រាស់លិខិតក្លែង»។ សហមេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ គឺលោកមេធាវី អែម ចន្ថា បានប្រាប់ថា លោកនិងសហមេធាវីបានលើកឡើងក្នុងសវនាការនៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា នូវមាត្រា ៤១៩ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបំភ័ន្តអង្គហេតុ និងការរំលោភច្បាប់។ លោកមេធាវីប្រាប់ថា តុលាការកំពូលបានជូនដំណឹងទៅមន្ត្រីពន្ធនាគារឱ្យដឹកកូនក្ដីលោកចូលសវនាការ ប៉ុន្តែពុំឃើញដឹកទៅតុលាការទេ ពោលគឺកូនក្ដីលោកបានអវត្តមាន។ ជាមួយគ្នានេះ លោកមេធាវី អែម ចន្ថា ឱ្យដឹងទៀតថា តុលាការកំពូលនឹងប្រកាសសាលដីកាសំណុំរឿងនេះនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ លោកថា៖ «សង្ឃឹមថាតុលាការកំពូល ក្រុមប្រឹក្សាលោកនឹងពិចារណាឱ្យកូនក្ដីរួចផុតពីបទចោទ និងដោះលែង»។ ចំណែកឯភរិយារបស់លោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ គឺអ្នកស្រី ឡុង សូដានី បានចូលស្ដាប់សវនាការជំនុំជម្រះក្ដីស្វាមីគាត់នៅតុលាការកំពូលនៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនបានជួបលោក វណ្ណៈ ឡើយព្រោះលោកអវត្តមាន។ អ្នកស្រី សូដានី ឱ្យដឹងថា លើកចុងក្រោយដែលអ្នកស្រីជួបលោក ចាន់វណ្ណៈ គឺកាលពីដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកស្រីឃើញថា សុខភាពស្វាមីគាត់ពុំសូវល្អទេ ដោយសារស្បែកលោកឡើងរមាស់ និងលោកមានជំងឺប្រចាំកាយផងគឺជំងឺក្រពះ។ បន្ថែមពីនេះ អ្នកស្រី សូដានី សង្កេតឃើញថា ប្ដីគាត់រលាកពោះវៀន បន្ទាប់ពីមន្ត្រីពន្ធនាគារប្ដូរគាត់ពីមណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី ១ (ម១) ទៅឃុំនៅពន្ធនាគារខេត្តត្បូងឃ្មុំវិញ ព្រោះនៅទីនោះទឹកបរិភោគគ្មានអនាម័យ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រីស្នើសុំឱ្យតុលាការកំពូលទម្លាក់បទចោទចំពោះប្ដីគាត់។ អ្នកស្រីថា៖ «...ខ្ញុំនៅតែទទូចសុំអ៊ីចឹង សុំតែឱ្យទម្លាក់បទចោទទៅព្រោះថា រឿងបញ្ហានេះគឺអយុត្តិធម៌ចំពោះប្ដីខ្ញុំ ព្រោះប្ដីខ្ញុំគាត់អត់បានប្រព្រឹត្ត ឬដូចតុលាការចោទពីគាត់បានក្លែងបន្លំឯកសារ»។ រីឯអគ្គលេខាធិការគណបក្សភ្លើងទៀន លោក លី សុធារ៉ាយុត្តិ យល់ថា វាគ្រាន់តែបង្គ្រប់នីតិវិធីតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថា លោក វណ្ណៈ នឹងអនុវត្តទោសចប់ ហើយមានសេរីភាពនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ខាងមុខនេះ។ លោកថា៖ «ភាពអយុត្តិធម៌សម្រាប់គាត់គឺនៅតែអយុត្តិធម៌។ គាត់ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារជាង ២ ឆ្នាំមកហើយដោយសារតែបណ្តឹងចោទប្រកាន់ ព្រោះថាគាត់គ្មានកំហុស។ ទោះជាបានស្នើឱ្យទម្លាក់បទចោទ និងដោះលែងគាត់តាំងពីដើមមកក្តី»។ ជុំវិញករណីនេះ មន្ត្រីអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក យី សុខសាន្ត មានប្រសាសន៍ថា ការចោទប្រកាន់នានាដូចជាករណីពាក់ព័ន្ធនឹងឯកសារ ឬស្នាមមេដៃផ្សេងៗ ហាក់បីគ្រាន់តែជាលេស សម្រាប់ចោទប្រកាន់អ្នកនយោបាយនៃបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល។ លោកថា៖ «គួរតែបញ្ចប់ទៅវប្បធម៌លាបពណ៌ចោទប្រកាន់អីហ្នឹង គួរឈប់ទៅ។ បើយើងចាត់ទុកថាប្រទេសយើងកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យ យើងគួរតែផ្ដល់សិទ្ធិសេរីភាពឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ឬមួយក៏សមាជិកនយោបាយគ្រប់ទាំងអស់»។ នៅរសៀលថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០ batch សមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញបានចាប់ខ្លួនលោក ខឹម ចាន់វណ្ណៈ នៅផ្ទះរបស់លោកនៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ តាមបណ្ដឹងរបស់បុគ្គល ៣ នាក់ដែលប្ដឹងលោកពីបទក្លែងបន្លំឯកសារ ស្នាមមេដៃ និងហត្ថលេខាក្លែងក្លាយ។ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បានផ្តន្ទាទោសលោកដាក់ពន្ធនាគារ ២ ឆ្នាំ ៦ ខែ ពីបទ «ក្លែងបន្លំ និងប្រើប្រាស់លិខិតក្លែង» តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ៦២៦ មាត្រា ៦២៧ និងមាត្រា ៦២៨ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ និងបង្គាប់ឱ្យលោកសងជំងឺចិត្តទៅដើមបណ្ដឹង ៣ នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗចំនួន ១២ លានរៀល។ នៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញសម្រេចតម្កល់ការផ្តន្ទាទោសរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញទុកជាបានការដដែល៕

  

• តុលាការកំពូលនឹងប្រកាសសាលដីការឿងមន្ត្រីបក្សកម្លាំងជាតិលោក មឺ សេងហ៊ (ហៅ គា វិសាល) នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា

  តុលាការកំពូលគ្រោងនឹងប្រកាសសាលដីកាសំណុំរឿងរបស់អនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សកម្លាំងជាតិនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក មឺ សេងហ៊ ហៅ គា វិសាល នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០២៦។ ការនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងសវនាការជំនុំជម្រះបណ្ដឹងសាទុក្ខរបស់លោកដែលប្ដឹងជំទាស់នឹងសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការជាន់ទាបដែលកាត់ទោសលោកដាក់ពន្ធនាគារចំនួន ២ ឆ្នាំ ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង» និងបទ «ជេរប្រមាថជាសាធារណៈ»។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ បានតម្កល់ការសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញដែលផ្តន្ទាទោសអតីតបេក្ខជនពេញសិទ្ធិឈរឈ្មោះលេខរៀងទី ១ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អាណត្តិទី៤ រូបនេះទុកជាបានការដដែល ហើយលោកបានអនុវត្តទោសចប់នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ មេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោក គា វិសាល គឺលោកមេធាវី ជូង ជូងី ថាពិតណាស់នៅក្នុងសវនាការនៅរសៀលថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោកបានស្នើសុំតុលាការទម្លាក់ចោលនូវបទញុះញង់ចំពោះកូនក្ដីលោក។ លោកថា៖ «ខ្ញុំជាមេធាវីមើលទៅឃើញថាជេរគ្នាទៅវិញទៅមកទេ អត់មាន​ការញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើងពូជសាសន៍ ជាតិសាសន៍ ឬក៏សាសនាអីក៏អត់ដែរ។ អ៊ី​ចឹងមេធាវីបានស្នើសុំឱ្យទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ពីបទញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង»។ លោកមេធាវីឱ្យដឹងថា តុលាការកំពូលនឹងប្រកាសសាលដីកាចំពោះសំណុំរឿងនេះ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ លោកបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំចង់ឃើញតុលាការកាត់ក្ដីផ្ដល់យុត្តិធម៌ដល់កូនក្ដីខ្ញុំ»។ អនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សកម្លាំងជាតិនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក មឺ សេងហ៊ ហៅ គា វិសាល អះអាងថា លោកមិនបានប្រព្រឹត្តអំពើញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើងដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ ហើយអង្គហេតុដែលតុលាការលើកមកចោទប្រកាន់លោកនោះគឺមិនត្រឹមត្រូវទេ ពីព្រោះគេបានចោទលោកថាបានប្រព្រឹត្តអំពើញុះញង់នៅរាជធានីភ្នំពេញ អំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ តែលោកមិនបាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេអំឡុងពេលនោះ។ តែយ៉ាងណា លោក វិសាល នៅតែមានសង្ឃឹមថាតុលាការកំពូលនឹងផ្ដល់យុត្តិធម៌ជូនលោក។ លោកថា៖ «ក្នុងនាមខ្ញុំជាមន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំនៃគណបក្សនយោបាយជំទាស់ គេហៅថាគណបក្សប្រឆាំងហ្នឹង ការសង្ឃឹមហ្នឹងទោះបីថាសល់តែមួយភាគរយ ក៏យើងត្រូវតែជឿជាបណ្ដោះអាសន្នទៅលើតុលាការកំពូលសិនទៅថាគាត់នឹងទម្លាក់ចោល»។ ចំណែកឯអនុប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក សុខ គឹមសេង អ្វីដែលលោកចង់បានគឺភាពយុត្តិធម៌សម្រាប់លោក គា វិសាល។ លោកថា៖ «រឿងក្ដីគាត់ហ្នឹង គាត់ប្ដឹងតាំងពីគាត់នៅក្នុងជាប់ពន្ធនាគារ ឥឡូវគាត់ចេញមកក្រៅហើយ មានន័យថា គាត់បញ្ចប់បំពេញទោសរបស់គាត់ព្រហ្មទណ្ឌ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះនីតិវិធីតុលាការហ្នឹងអត់ទាន់ចប់។ អ្វីដែលខ្ញុំចង់បាន យើងមិនជាចង់បានច្រើនទេ យើងនៅតែទន្ទេញពាក្យយើងចង់បានភាពយុត្តិធម៌តែប៉ុណ្ណឹងឯង»។ ជុំវិញករណីនេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ថា តុលាការកំពូលមានការយឺតយ៉ាវក្នុងការបើកសវនាការជំនុំជម្រះរឿងក្ដីលោក គា វិសាល ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សិទ្ធិជនជាប់ចោទ។ លោកថា៖ «លោក គា វិសាល បានអនុវត្តទោសចប់ទៅហើយៗត្រូវបានដោះលែងក្រោយពីអនុវត្តទោសចប់។ អ៊ីចឹងឥឡូវនេះតុលាការកំពូលទើបតែធ្វើការជំនុំជម្រះទៅលើរឿងគាត់[...]អ៊ីចឹងហើយបានថា ករណីខ្លះ សំណុំរឿងខ្លះកាន់តែអូសបន្លាយពេលវេលាវាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិជនជាប់ចោទ»។ សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនអនុប្រធានក្រុមការងារគណបក្សកម្លាំងជាតិនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក មឺ សេងហ៊ ហៅ គា វិសាល កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ តាមបណ្ដឹងឈ្មោះ ម៉ៃ ហុងស្រៀង ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពរើសអើង និងជេរប្រមាថជាសាធារណៈ។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានផ្តន្ទាទោសលោក សេងហ៊ ដាក់ពន្ធនាគារចំនួន ២ ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៤ លានរៀល ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង» និងបទ «ជេរប្រមាថជាសាធារណៈ» ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ហោះសារនៅបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោកដែលបានរិះគន់កំណត់ត្រាស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យរបស់រាជរដ្ឋា​ភិ​បាល។ នេះបើតាមអង្គការលីកាដូ។ដោយឡែក លោក មឺ សេងហ៊ ហៅគា វិសាល ធ្លាប់ជាប់ពន្ធនាគារម្ដងហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ពីបទញុះញង់ ជុំវិញការបញ្ចេញមតិនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក និងវិទ្យុ ហើយលោកបានអនុវត្តទោសចប់នៅឆ្នាំ២០២០៕

  

• សហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិស្នើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យផ្ដល់សេរីភាពនយោបាយជូន លោក រ៉ុង ឈុន 

  សហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃសុក្រទី២កក្កដា បានដាក់លិខិតទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដើម្បីស្នើសុំឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ដកការផ្តន្ទាទោស និងការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពលើលោក រ៉ុង ឈុន។ ការស្នើនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិបានដឹងអំពីសាលដីការបស់តុលាការកំពូលដែលបានសម្រេចតម្កល់ទោសទណ្ឌលើលោក រ៉ុង ឈុន ដែលជាអតីតមេដឹកនាំសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា។ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិ លោក លូក ទៀរ៉ង់គ្ល៍ (Luc Tirangle) បានសម្តែងនូវក្តីព្រួយបារម្ភចំពោះការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញតាមផ្លូវតុលាការលើលោក រ៉ុង​ ឈុន មេដឹកនាំសហជីព និងជាអតីតប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា។ ក្រៅពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត លិខិតក៏បាន​ផ្ញើទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក កើត រិទ្ធ និង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារលោក ហេង សួរ ដោយសហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិបានទទូចឲ្យកម្ពុជា អន្តរាគមន៍ដកការផ្តន្ទាទោស និងការរឹតត្បិតលើលោក រ៉ុង ឈុន ​ក្រោមហេតុផលថា កម្ពុជាជាសមាជិករបស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO)។ ក្នុងលិខិតបានថ្លែងថា៖« ITUC សូមថ្កោលទោសចំពោះការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញតាមផ្លូវតុលាការលើលោក រ៉ុង ឈុន និងការអនុវត្តខុសគោល បំណងនៃមាត្រា ៤៩៤ និង ៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដើម្បីចោទប្រកាន់មេដឹកនាំសហជីព និងសកម្មជនដែល អនុវត្តសកម្មភាពស្របច្បាប់ និងបញ្ចេញមតិដោយសន្តិវិធី។ ការចាប់ខ្លួន ការចោទប្រកាន់ និងការផ្តន្ទាទោស ដោយបំពានបែបនេះ គឺជាការរំលោភយ៉ាងច្បាស់លាស់លើអនុសញ្ញារបស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) លេខ ៨៧ ស្តីពីសេរីភាពសមាគម និងអនុសញ្ញាលេខ ១០៥ ស្តីពីការលុបបំបាត់ពលកម្មដោយបង្ខំ»។ ជាការឆ្លើយតប អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា អះអាងថា កម្ពុជាជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយដែលអនុវត្តច្បាប់របស់ខ្លួនក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមរយៈតុលាការដែលជាស្ថាប័នឯករាជ្យ។ លោកបន្តថា ការអនុវត្តច្បាប់តាមរយៈប្រព័ន្ធតុលាការមិនមែនជាការបំបិទសិទ្ធិសេរីភាព ឬការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើបុគ្គល ឬក្រុមណាមួយឡើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖«ការអនុវត្តច្បាប់តាមរយៈប្រព័ន្ធតុលាការមិនមែនជាការបំបិទសិទ្ធសេរីភាព ឬការធ្វើទុកបុកម្នេញទៅលើបុគ្គលណាឬក្រុមណាឡើយ តែជាការអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ»។ លោកបន្ថែមថា ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបត្រូវគោរពច្បាប់ ហើយអ្នកដែលបំពានច្បាប់ត្រូវទទួលខុសត្រូវតាមនីតិវិធីដូចដែលប្រទេសដទៃអនុវត្តផងដែរ។ ជុំវិញករណីនេះ មន្រ្តីអង្កេតជាន់ខ្ពស់ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (ADHOC) លោក យី សុខសាន្ត បានលើកឡើងថា សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការចូលរួមក្នុងជីវភាពនយោបាយ គឺជាសិទ្ធិដែលត្រូវបានធានាដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងលិខិតបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។  លោកបានបន្តថា ការបន្តចាប់ខ្លួនអ្នកនយោបាយ សកម្មជន និងមេដឹកនាំសហជីព បានធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សបន្តបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖«ស្នើសុំនិងទទូចទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលគួរតែពិចារណាឈប់ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់ប្រជាពលរដ្ឋក៏ដូចជាអ្នកនយោបាយទៅ យើងគួររួបរួមគ្នាដើម្បីកសាងប្រទេសឲ្យក្លាយទៅជាប្រទេសមួយដែលយើងថាមានសន្តិភាព»។ សូមជម្រាបជូនថា សហព័ន្ធសហជីពអន្តរជាតិ (ITUC) តំណាងឱ្យកម្មករចំនួន ១៩១ លាននាក់ នៅក្នុងប្រទេសចំនួន ១៦៩ រួមទាំងសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា (CCTU) និងសហព័ន្ធពលកម្មកម្ពុជា (CLC)។ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោក រ៉ុង ឈុន បានដាក់លិខិតទៅក្រសួងយុត្តិធម៌ ស្នើឱ្យអន្តរាគមន៍ទម្លាក់បទចោទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» និងបទ «មិនរាងចាល បន្ទាប់ពីការផ្តន្ទាទោសបទមជ្ឈិម» ព្រមទាំងស្នើសុំឱ្យស្ដារសិទ្ធិនយោបាយរបស់លោកឡើងវិញ បន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលបានតម្កល់សាលដីការបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ។ តុលាការកំពូល កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានសម្រេចព្យួរទោសដាក់ពន្ធនាគារលោក រ៉ុង ឈុន ដោយឱ្យសាកល្បងរយៈពេលបីឆ្នាំ និងភ្ជាប់នូវវិធានហាមឃាត់មួយចំនួន រួមទាំងការដកសិទ្ធិនយោបាយរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ។ ក្រៅពី ITUC ថ្មីៗនេះ អង្គការអប់រំអន្តរជាតិ (Education International - EI) ដែលតំណាងឱ្យគ្រូបង្រៀន និងបុគ្គលិកអប់រំជាង ៣២ លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ក៏បានផ្ញើលិខិតទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា អំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាលុបចោលការរឹតត្បិតទាំងអស់ដែលរារាំងលោក រ៉ុង ឈុន មិនឱ្យបំពេញសកម្មភាពសហជីព និងការងារការពារសិទ្ធិមនុស្សដោយស្របច្បាប់៕

  

• បក្សកម្លាំងជាតិ ស្នើមហាផ្ទៃស៊ើបអង្កេតករណីអាជ្ញាធររារាំងការប្រមូលផ្ដុំរបស់សមាជិកបក្សឃ្លាំមើលសវនាការលោក រ៉ុង ឈុន

  គណបក្សកម្លាំងជាតិ ស្នើរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ស សុខា ឱ្យអន្តរាគមន៍ និងស៊ើបអង្កេតលើអាជ្ញាធរខណ្ឌដូនពេញ និងអាជ្ញាធរតាមខេត្ត ដែលរារាំងការប្រមូលផ្ដុំដោយសន្តិវិធីរបស់សមាជិក និងអ្នកគាំទ្របក្ស កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា អំឡុងពេលឡើងមកគាំទ្រទីប្រឹក្សាបក្សលោក រ៉ុង ឈុន នៅតុលាការកំពូល។  យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់គណបក្សកម្លាំងជាតិ ចុះថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរខណ្ឌដូនពេញ បានរារាំង និងដាក់របាំងបិទផ្លូវ មិនឱ្យសមាជិក និងអ្នកគាំទ្របក្សចូលរួមឃ្លាំមើល និងស្ដាប់ការប្រកាសសាលដីកាលើលោក រ៉ុង ឈុន។ ជាងនេះទៅទៀត បក្សកម្លាំងជាតិ បន្តលើកឡើងថា អាជ្ញាធរតាមបណ្តាខេត្តនានា ក៏បានរារាំង ចាប់ឃាត់ខ្លួន និងសួរនាំ រួមទាំងប្រើពាក្យគម្រាមកំហែងចំពោះប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរមករាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីតាមដានករណីលោក រ៉ុង ឈុន ដែរ។ បក្សកម្លាំងជាតិ ចាត់ទុកសកម្មភាពនេះ បង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិ និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋ និងដើរផ្ទុយពីមាត្រា៣៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលធានាសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ជាតិ។ ចំណែកមាត្រា៤១ ក៏ធានាសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ការប្រមូលផ្តុំ និងការជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធី។ បើតាមខ្លឹមសារក្នុងសេចក្ដីប្រកាស បក្សកម្លាំងជាតិ ស្នើឱ្យរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ចាត់វិធានការស៊ើបអង្កេត ដោយតម្លាភាព ចំពោះសកម្មភាពរបស់អាជ្ញាធរ និងកម្លាំងប្រជាការពារខណ្ឌដូនពេញ ដែលបានរារាំងការប្រមូលផ្តុំនេះ។ បន្ថែមពីលើនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ត្រូវចេញសេចក្តីណែនាំដល់អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ឱ្យធានាការគោរពសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិប្រមូលផ្តុំដោយសន្តិវិធី និងសិទ្ធិចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ បក្សប្រឆាំងដដែល ក៏ស្នើឱ្យធានាថា គណបក្សនយោបាយ សមាជិក និងអ្នកគាំទ្រគ្រប់រូប អាចអនុវត្តសិទ្ធិនយោបាយរបស់ខ្លួនដោយសេរី សន្តិវិធី និងស្មើភាព។ អនុប្រធានបក្សកម្លាំងជាតិលោក សុខ គឹមសេង មានប្រសាសន៍ថា ការសម្រេចចិត្តដាក់លិខិតទៅកាន់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃនេះ បន្ទាប់ពីបក្សកម្លាំងជាតិសង្កេតឃើញថា ការបញ្ចេញមតិ និងការប្រមូលផ្ដុំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរងការរឹតត្បិតខ្លាំងពេក។ បើតាមលោក គឹមសេង លិខិតរបស់បក្សកម្លាំងជាតិ បានដាក់ទៅកាន់ក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅ។ លោកនិយាយថា៖ «ដើម្បីយើងអនុវត្តតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រដ្ឋាភិបាលគឺត្រូវតែអនុវត្តតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញដោយបើកឱ្យមានសិទ្ធិ សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ជាពិសេស សិទ្ធិសេរីភាពនៃការធ្វើនយោបាយពេញលេញ»។ ប្រជាកាសែតនៅមិនទាន់អាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃលោកទូច សុឃៈ ដើម្បីសុំការឆ្លើយតបបាននៅឡើយ។ ចំណែកអភិបាលខណ្ឌដូនពេញលោក ជា ខេមា បានបិទទូរសព្ទ បន្ទាប់ពីអ្នកកាសែតសុំការបំភ្លឺអំពីការចោទប្រកាន់របស់បក្សកម្លាំងជាតិ និងទូរសព្ទម្ដងទៀត ចូលតែមិនមានអ្នកទទួល។ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូលោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា បក្សកម្លាំងជាតិមានសិទ្ធិក្នុងការស្នើសុំឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃស្រាវជ្រាវករណីនេះ។ លោកបន្ថែមថា៖ «កត្តាសំខាន់គឺ បន្ទាប់ពីក្រសួងមហាផ្ទៃបានទទួលសំណើហើយ តើមានវិធានការ និតិវិធី និងឆ្លើយតបយ៉ាងណាមកគណបក្សកម្លាំងជាតិវិញ ដើម្បីធានានូវការធ្វើសកម្មភាពស្របច្បាប់នៃគណបក្សនយោបាយតាមច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិដែលកម្ពុជាទទួលស្គាល់ ដូចជាកតិកាសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយ» ។ នៅពេលថ្មីៗនេះ គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ក៏បានចេញសេចក្ដីប្រកាសមួយ ដោយចោទ សមត្ថកិច្ចថា បានចាប់ខ្លួនសកម្មជននយោបាយរបស់បក្ស លោក យស យឿន នៅឃុំពោធិ៍រំចាក ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមិនដឹងមូលហេតុ និងគ្មានដីកា។ បក្សប្រឆាំងនេះ ក៏ចាត់ទុកការចាប់ខ្លួនសកម្មជននយោបាយរបស់ខ្លួន ជាការគំរាមកំហែង និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញតាមគ្រប់រូបភាព ក្នុងគោលបំណងរារាំងការធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ ជាពិសេសនៅមុនការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ នៅឆ្នាំ២០២៧៕

  

• មិនអាចទទួលយកការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល លោក រ៉ុង ឈុន ដាក់លិខិតស្នើអន្តរាគមន៍ទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌

  ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដាក់លិខិតស្នើទៅក្រសួងយុត្តិធម៌ឱ្យអន្តរាគមន៍ទំលាក់បទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» និង «បទមិនរាងចាល បន្ទាប់ពីការផ្ដន្ទាទោសបទមជ្ឈិម» និងសើ្នសុំឱ្យមានសេរីភាពនយោបាយឡើងវិញ ក្រោយតុលាការកំពូលសម្រេចតម្កល់សាលដីការរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ។ តុលាការកំពូលកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានសម្រេចព្យួរទោសលោក រ៉ុង ឈុន ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារសាកល្បងរយៈពេលបីឆ្នាំ ដោយភ្ជាប់នឹងវិធានហាមប្រាមមួយចំនួន ក្នុងនោះរួមមានទាំងការដកសិទ្ធិនយោបាយរយៈពេល៥ឆ្នាំជាដើម។ នៅខាងមុខក្រសួងយុត្តិធម៌នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោក រ៉ុង ឈុន ថ្លែងប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកគាំទ្រ និងអ្នកសារព័ត៌មានថា លោកមកដាក់លិខិតជូនរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌នៅពេលនេះគឺដើម្បីឱ្យក្រសួងពិនិត្យលើការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល និងស្នើឱ្យទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ និងសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមឱ្យមានការសើរើនូវសេចក្ដីសម្រេចសាលដីការបស់តុលាការកំពូល ដែលយើងឃើញការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលផ្អែកលើអង្គហេតុ ដែលពុំមានអង្គហេតុច្បាស់លាស់»។ លោកបន្ថែមថា៖ «យើងឃើញថាការសម្រេចដកសិទ្ធមិនឱ្យបោះឆ្នោត សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត សិទ្ធិធ្វើនយោបាយ មិនឱ្យថ្លែងសាធារណៈ ហើយបម្រាមមិនឱ្យចាកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញ មិនស្របនឹងស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ពីព្រោះបើយោងតាមមាត្រា៣៤ថ្មី មាត្រា៣៥ ក៏ដូចជាមាត្រា៤០ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គេមិនបានបិទនូវសិទ្ធិទេ មានន័យថាធានាសិទ្ធិពលរដ្ឋជាមូលដ្ឋាន»។ តែយ៉ាងណា លោករ៉ុង ឈុន ថាលោកនឹងតស៊ូមតិជំទាស់នឹងការសម្រេចរបស់តុលាការឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព ដោយលោកមិនអស់សង្ឃឹមឡើយ ព្រោះលោកយល់ថាស្ថានភាពអាចវិវត្តទៅភាពល្អប្រសើរនាពេលខាងមុខ។ លោកថ្លែងថា៖ «បើយើងមើលតាំងពីថ្នាក់ទាបដល់ថ្នាក់កំពូល មានន័យថាតុលាការទាំងបីថ្នាក់មិនបានផ្ដល់យុត្តិធម៌។ តែទោះបីជាយ៉ាងក៏ដោយ យើងមិនអាចឈរនៅស្ងៀម ដូច្នេះយើងត្រូវតែតស៊ូយ៉ាងស្វិតស្វាញអស់ពីលទ្ធភាព»។ លិខិតស្នើសុំអន្តរាគមន៍ទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បង្ហាញពីអង្គហេតុថា កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ លោករ៉ុង ឈុន បានចុះទៅជួបប្រជាពលរដ្ឋដែលមានបញ្ហាវិវាទដីធ្លីនៅសហគមន៍បឹងតាមោក និងគម្រោងព្រលានយន្តហោះថ្មីខេត្តកណ្តាល ដើម្បី សំណេះសំណាលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋនៅទីនោះ។ ចំណែកឯនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ លោកបានចូលរួមសម្ពោធទីស្នាក់ការគណបក្សកម្លាំងជាតិស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល និងបានសំណេះសំណាល ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សកម្លាំងជាតិ និងអ្នកគាំទ្រអំពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ បន្ថែមពីលើនេះ នៅថ្ងៃទី០១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ លោកបានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសន៍ដល់វិទ្យុអាស៊ីសេរី អំពីដំណើរចុះតាមព្រំដែនកម្ពុជា វៀតណាមរបស់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ លោកថា សកម្មភាពទាំងនេះមិនបានបំពេញធាតុផ្សំនៃបទល្មើស «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ៤៩៤ និងមាត្រា ៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ អ្នកស្រី ឌី ម៉ូឡានី និង លោក ឯម ច័ន្ទមករា មិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងប្រជាកាសែតនៅឡើយទេ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ទោះជាយ៉ាងណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក កើត រិទ្ធ ធ្លាប់បានអះអាងកាលពីឆ្នាំ២០២៤ថា ពលរដ្ឋអាចដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់ក្រសួងយុត្តិធម៌បាន ប្រសិនបើមិនពេញចិត្តចំពោះនីតិវិធីតុលាការ ឬយល់ថាមានភាពមិនប្រក្រតី។ ក្នុងនាមជាអ្នកគាំទ្រលោក រ៉ុង ឈុន ម្នាក់មកពីរាជធានីភ្នំពេញ លោក ឈុន មេសា អាយុ៤៦ឆ្នាំ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការផ្ដន្ទាទោសទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន ជារឿងអយុត្តិធម៌ និងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងនាមជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកអំពាវនាវឱ្យក្រសួងយុត្តិធម៌ជួយអន្តរាគមន៍ ដើម្បីឱ្យលោក រ៉ុង ឈុន មានសិទ្ធិធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ លោកនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនបានឃើញអ្វីមួយប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់បញ្ហាក្នុងសង្គម […] ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ឃើញឱ្យតុលាការ និងក្រសួងយុត្តិធម៌នេះទម្លាក់ចោលបទចោទ ដើម្បីឱ្យគាត់មានសេរីភាពធ្វើនយោបាយ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំមានការសោកស្ដាយមែនទែននៅពេលគេដកសិទ្ធិគាត់ មិនត្រឹមតែប្រធានគណបក្ស គ្រាន់តែទីប្រឹក្សាក៏មានការដកហូតដំណែង។ ខ្ញុំមានការសោកស្ដាយ និងចង់ឱ្យគាត់ចូលរួមជីវភាពនយោបាយដូចប្រជាពលរដ្ឋយើងទូទៅ»។ អ្នកស៊ើបអង្កេតជាន់ខ្ពស់ផ្អែកសិទ្ធិមនុស្សនៃសមាគមអាដហុក លោក យី សុខសាន្ត យល់ឃើញថា ការដកសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ និងបទចោទប្រកាន់មកលើលោក រ៉ុង ឈុន ជារឿងអយុត្តិធម៌ ព្រោះលោកថាក្នុងនាមជាទីប្រឹក្សាគណបក្សនយោបាយ លោកមានសិទ្ធិចុះជួបប្រជាពលរដ្ឋ និងជួយពិភាក្សា ស្វែងរកដំណោះស្រាយជាមួយពួកគេជាសិទ្ធិបញ្ចេញមតិដូចពលរដ្ឋទូទៅ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងនាមគាត់ជាគណបក្សនយោបាយគាត់មានសិទ្ធិទៅជួបប្រជាជនរងគ្រោះ និងមានសិទ្ធិផ្ដល់យោបល់ អីចឹងការផ្ដល់មតិយោបល់ ការទិតៀន ការរិះគន់របស់គាត់ក្នុងនាមជាទីប្រឹក្សារបស់គណបក្សនយោបាយនេះ មានច្បាប់ចែងពាក់ព័ន្ធច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «បើតាមច្បាប់វាអត់ខុសទេ។ បើសិនចាត់ទុកថាកម្ពុជាជាប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្សនេះ អីចឹងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនេះជាសិទ្ធិមូលដ្ឋាននៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យហ្នឹងហើយ»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សម្រេចចោទលោក រ៉ុង ឈុន ពីបទ«ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» និង «បទមិនរាងចាល បន្ទាប់ពីការផ្ដន្ទាទោសបទមជ្ឈិម»។ លោកត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៤ ឆ្នាំ ពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៤លានរៀល និងដកហូតសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឱ្យគេបោះឆ្នោត។ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបានតម្កល់សាលក្រមរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានកាត់ទោសលោក រ៉ុង ឈុន ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល៤ឆ្នាំ…

  

• លោក ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្តើមទស្សនកិច្ចនៅចិនបីថ្ងៃដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពទ្វេភាគី

  ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជាហើយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមិត្តភាពនៅប្រទេសចិន ដល់ថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។  អមដំណើរលោក ហ៊ុន សែន រួមមាន អនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិលោក ទៀ បាញ់ និងថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗ នៃស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាល។ បើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ អំឡុងពេលនៅក្នុងប្រទេសចិន លោក ហ៊ុន សែន នឹងមានជំនួបទ្វេភាគីជាមួយអគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជាប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិន លោក លី ឈាង និងប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាតំណាងប្រជាជនចិន លោក ចាវ ឡីជី ។  លោក ហ៊ុន សែន ក៏នឹងចូលគាល់ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហមុនី និងហ្លួងម៉ែ ដែលកំពុងគង់ប្រថាប់ក្នុងមន្ទីរពេទ្យប្រទេសចិន ដើម្បីព្យាបាល និងតាមដានព្រះរាជសុខភាពផងដែរ។ សេចក្ដីប្រកាសបញ្ជាក់ថា ទស្សនកិច្ចមិត្តភាពផ្លូវការរបស់លោក ហ៊ុន សែន នៅប្រទេសចិន គឺបង្ហាញអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការបន្តរឹតចំណង និងលើកកម្ពស់មិត្តភាពដែកថែប ព្រមទាំងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ សំដៅកសាងសហគមន៍វាសនារួមកម្ពុជា-ចិន គ្រប់រដូវកាល ក្នុងយុគសម័យថ្មី ឱ្យកាន់តែជោគជ័យបន្ថែមទៀត។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធ ដែលចូលរួមអមដំណើរទស្សនៈនេះដែរ ឱ្យដឹងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ុន សែន នៅប្រទេសចិន នឹងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-ចិន កាន់តែរឹងមាំ និងឈ្វេងយល់ពីគ្នាកាន់តែច្បាស់។ លោកបន្តថា៖ «ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្ដេចតេជោជាដំណើរទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលយើងរំពឹងថានឹងមានផ្លែផ្កាច្រើនសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាទាំងនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌទំនាក់ទំនងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិស័យនានាទៀត»។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងជាអ្នកតាមដានសង្គមកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត គិន ភា បានលើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចខាងលើពិតជាមានអត្ថន័យខាងនយោបាយ និងការទូតដ៏សំខាន់ ពីព្រោះបានរំលេចយ៉ាងច្បាស់ពីមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា-ចិន ដែលនៅតែរឹងមាំ ឋិតឋេរ និងរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរ បើទោះបីជាបរិបទអន្តរជាតិ និងតំបន់កំពុងមានការប្រែប្រួលយ៉ាងណាក៏ដោយ។ លោកបន្ថែមថា៖ «ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលកំពុងប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជា និងការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសមហាអំណាច និងបញ្ហាជាច្រើនទៀត ការរក្សាបាននូវទំនាក់ទំនងប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក គឺជាកត្តាសំខាន់បំផុតសម្រាប់សន្តិភាព ស្ថេរភាព និងការអភិវឌ្ឍ»។ រីឯស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា លោក អ៊ូ ចាន់រ័ត្ន យល់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ថាតើប្រទេសចិននឹងយកចិត្តទុកដាក់ស្ដាប់បញ្ហារបស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណា ព្រោះគេប្រាកដជាដឹងហើយថាប្រទេសកម្ពុជាកំពុងមានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ ហើយប្រទេសចិននឹងថ្លឹងថ្លែងដែរដោយសារតែខ្លួនមានផលប្រយោជន៍ជាមួយថៃ និងមានភាពស្និទ្ធស្នាលជាមួយភាគីថៃទៀតផង។ លោកយល់ថា៖ «ការលើកបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃនៅចំពោះចិន គឺជារឿងចាំបាច់ដែលត្រូវតែលើក ប៉ុន្តែគេស្ដាប់យើង គេយកចិត្តទុកដាក់ប៉ុណ្ណា គេចង់ជួយយើងប៉ុណ្ណា យើងមិនអាចរំពឹងទុកបានទេដោយសារតែពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍ប្រទេសគេ» ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងពេលមានបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ចិនក៏បានចូលរួមដើរតួនាទីផ្នែកការទូត ដោយជំរុញឱ្យភាគីកម្ពុជា និងថៃ ស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិភាព និង បទ ឈប់បាញ់។ ទោះជាយ៉ាងណា ចិនដែលជាមិត្តដែកថែបរបស់កម្ពុជា មិនបានថ្កោលទោសថៃចំពោះការធ្វើសង្រ្គាមវាយប្រហារឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជានោះឡើយ៕

  

• អតីតអ្នកទោស ៣រូប ប្រកាសចូលរួមគាំទ្រគណបក្សកម្លាំងជាតិ

  អតីតអ្នកទោស ចំនួន ៣ រូប រួមមានសកម្មជនសង្គម លោក ថែល ធីលេន និងអតីតមន្ត្រីមូលដ្ឋានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក ហេង ច័ន្ទសុទ្ធី និងលោក កាក់ កុម្ភារ បានប្រកាសចូលរួមគាំទ្រគណបក្សកម្លាំងជាតិ ក្រោយពីពួកគេអនុវត្តទោសរួចរាល់ និងទទួលបានសេរីភាពឡើងវិញ។ ពួកគេអះអាងថា ការសម្រេចនេះត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ ឆ្នាំ២០២៧ និងការបោះឆ្នោតជាតិនាឆ្នាំ២០២៨។ ការប្រកាសនេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់គណបក្សកម្លាំងជាតិ នៅទីស្នាក់ការបក្សកម្លាំងជាតិ នៅក្នុងខែមិថុនានេះ។ អតីតសកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កាក់ កុម្ភារ លើកឡើងថា ទោះបីបានឆ្លងកាត់ការលំបាកក្នុងពន្ធនាគាររយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក៏ដោយ ក៏លោកនៅតែរក្សាជំហរនយោបាយដដែល។ លោកថ្លែងថា៖ «ដោយសារខ្ញុំចង់ឃើញប្រទេសខ្មែរយើងមានយុត្តិធម៌សង្គមពិតប្រាកដ ចង់ឃើញប្រទេសខ្មែរយើងមានយុត្តិធម៌សង្គមពិតប្រាកដចង់ឃើញ ប្រជាពលរដ្ឋយើងមានសិទ្ធិសេរីភាពពិតប្រាកដចង់ឃើញប្រជាពលរដ្ឋយើងមានប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ ។ ដូច្នេះទោះខ្ញុំមានការលំបាកយ៉ាងណា ទោះជាមានបញ្ហាយ៉ាងណា ខ្ញុំនៅតែមិនប្តូរជំហររបស់ខ្ញុំជាដាច់ខាត។ » លោកបន្តថា ពន្ធនាគារមិនមែនជាកន្លែងងាយស្រួលរស់នៅនោះទេ ប៉ុន្តែការលំបាកទាំងនោះមិនអាចធ្វើឱ្យលោកបោះបង់គោលជំហររបស់ខ្លួនបានឡើយ។ លោកលើកឡើងថា៖«ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំ កាក់ កុម្ភារ សូមប្រកាសជាឱឡារិក ខ្ញុំនឹងចូលរួមគណបក្សកម្លាំងជាតិចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ»។ អតីតមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក ហេង ច័ន្ទសុទ្ធី ដែលទើបចេញពីពន្ធនាគារក្នុងខែមិថុនាដែរនោះ បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោកសម្រេចចិត្តចូលរួមជាមួយគណបក្សកម្លាំងជាតិ ដោយសារជឿជាក់លើទិសដៅនយោបាយរបស់គណបក្សនេះ។ លោកថ្លែងថា៖«ខ្ញុំសម្រេចចិត្តចូលរួមជាមួយគណបក្សកម្លាំងជាតិ ដោយខ្ញុំមើលឃើញថាមានគណបក្សកម្លាំងជាតិមួយទេ ដែលអាចជួយស្រោចស្រង់ប្រទេសជាតិយើងទៅថ្ងៃអនាគតបាន»។ យោងតាមលីការដូបានកត់ត្រាថា លោក កាក់ កុម្ភារ និងលោក ហេង ច័ន្ទសុទ្ធី ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៦ ឆ្នាំ កាលខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ លោកតាំងពីបានចោទបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍» និងបទ «រួមគំនិតក្បត់» តាមមាត្រា ៤៩៤ មាត្រា ៤៩៥ និងមាត្រា ៤៥៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ អ្នកទាំងពីរស្ថិតក្នុងចំណោមអតីតថ្នាក់ដឹកនាំ សមាជិក និងអ្នកគាំទ្រអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាង ៥០ រូប ដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសក្នុងសំណុំរឿងពាក់ព័ន្ធនឹងការប៉ុនប៉ងវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញរបស់ សម រង្ស៉ី កាលពីឆ្នាំ២០១៩។ ចំពោះសកម្មជនសង្គម លោក ថែល ធីលេន ត្រូវបានដោះលែងពីពន្ធនាគារនៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីអនុវត្តទោសចប់ក្នុងសំណុំរឿងពាក់ព័ន្ធនឹងការរិះគន់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ត្រីកោណកម្ពុជា–ឡាវ–វៀតណាម (CLV-DTA)។ លោកធ្លាប់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាលើកទី២ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ។សកម្មជនសង្គម លោក ថែល ធីលេន ដែលទើបតែចេញពីពន្ធនាគារក្រោយអនុវត្តទោសពាក់ព័ន្ធ បានអះអាងថា កម្ពុជាគួរតែបើកលំហនយោបាយ និងគោរពសិទ្ធិពលរដ្ឋក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយ។លោកថ្លែងថា៖«ប្រទេសយើងមានធម្មនុញ្ញ សិទ្ធិមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យដូច្នេះប្រទេសយើងគួរតែបើកលំហរនូវការចូលរួម មិនគួររឹតបណ្តឹងនូវការចូលរួមធ្វើនយោបាយរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមហាជននោះទេ។»ទោះបីធ្លាប់ជាប់ពន្ធនាគារពីរលើក និងចំណាយពេលសរុបប្រមាណ ៤៤ ខែនៅក្នុងពន្ធនាគារក៏ដោយ លោកថា មិនមានអ្វីធ្វើឱ្យលោកភ័យខ្លាចក្នុងការបន្តសកម្មភាពនយោបាយនោះទេ។លោកលើកឡើងថា៖«គុណសម្បិត្ត ដែលខ្ញុំសម្រេចចិត្តគ្រាំទ្រនឹងជួយជ្រំជ្រែងគណបក្សកម្លាំងជាតិគឺទី១ គណបក្សកម្លាំងជាតិដែលមានភាពលេចធ្លោរសម្រាប់ការ ប្រកួតប្រជែងបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងត្រឹមត្រូវ ឆ្នាំ ២០២៧ ២០២៨ »។ កាលពីដើមខែមិថុនាមុនពេលត្រូវតុលាការកំពូលកាត់ទោស លោក រ៉ុង ឈុន បានស្វាគមន៍ការសម្រេចចិត្តរបស់អតីតសកម្មជនទាំងបីរូប ដោយចាត់ទុកថា ពួកគេជាបុគ្គលដែលបានបង្ហាញភាពក្លាហាន និងការលះបង់ដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖« គណបក្សកម្លាំងជាតិដើម្បីយើងប្រមូលផ្តុំ នូវកម្លាំងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ត្រៀមប្រកួតប្រជែងនៅឆ្នាំ ២០២៧ -២០២៨ ហើយវត្តមានរបស់គាត់ យើងដឹងហើយថាគាត់ដែលជាអ្នកសកម្ម ក្នុងការរៀបចំ រចនាសម្ព័ន្ធ នៅតាមមូលដ្ឋានក្តី និងមានចំណែកនូវការគ្រាំទ្រ ការស្រឡាញ់ពីប្រជាពលរដ្ឋផងដែល»។ ឆ្លើយតបនឹងការចូលរួមរបស់អតីតសកម្មជនទាំងនេះអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលោក ជា ធីរិទ្ធ បានថ្លែងថា ការសម្រេចចិត្តចូលរួមជាមួយគណបក្សនយោបាយណាមួយ គឺជាសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស។លោកបានលើកឡើងថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មិនមានការព្រួយបារម្ភចំពោះការចូលរួមរបស់ពួកគេជាមួយគណបក្សកម្លាំងជាតិនោះទេ។ លោកថ្លែងថា៖«បើយើងគ្មានការព្រួយបារម្ភអីទេ សម្រាប់គណបក្សប្រជាជនពួកគាត់ចង់ចូលទៅណាចូលទៅជាសិទ្ធរបស់គាត់ហ្នឹងធ្វើនយោបាយ។ ប្រកួតប្រជែងគ្នាមកអត់អីទេ ឲ្យតែក្នុងន័យស្ថាបនាបណ្តាញ ប៉ុន្តែជៀសកុំព្យាយាមកុំឲ្យតែចេញមកផ្ដួលរំលំដោយខុសច្បាប់ខុសរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាហ្នឹងបានបានវាយ៉ាប់»៕