អត្តឃាត ក្លាយជាសំណើចចំអកនិងការចម្លងវិបត្តិនៅកម្ពុជា ខណៈវិធានការទប់ស្កាត់កំពុងដេកលក់
នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ព្រលឹមស្រាងៗម៉ោងប្រមាណ ៥ នៅពេលពន្លឺថ្ងៃទើបរះឡើងតិចៗលើទឹកដីនៃរាជធានីភ្នំពេញ មនុស្សម្នាព្រោងព្រាតបានមកឈរឈូឆរនៅលើបង្កាន់ដៃស្ពានមួយកន្លែង។ ពួកគេមក មិនមែនដើម្បីទស្សនាទេសភាពនៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬហាត់ប្រាណនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីសម្លឹងមើលសោកនាដកម្មមួយក្រោយមាននារីម្នាក់បានធ្វើអត្តឃាតនៅទីនោះ។ សោកនាដកម្មនេះមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យឡើយ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក សាច់ញាតិរបស់ជនរងគ្រោះបានរៀបរាប់ទាំងទឹកភ្នែកថា នារីរងគ្រោះបានធ្លាក់ខ្លួនចូលក្នុងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត បន្ទាប់ពីត្រូវបានមិត្តភក្តិបោកប្រាស់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ សាច់ញាតិរូបនោះបានឱ្យដឹងទាំងទឹកភ្នែកថា នារីរងគ្រោះធ្លាប់បានប៉ុនប៉ងបញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯងម្ដងរួចមកហើយនៅថ្ងៃមុនកើតហេតុ។ បើទោះបីជាក្រុមគ្រួសារបានស្វែងរកការព្យាបាលយ៉ាងណាក្ដី ក៏សម្ពាធនៃផ្លូវចិត្តបានរុញច្រានឱ្យគាត់សម្រេចចិត្តចាកចេញជារៀងរហូត។ សោកនាដកម្មរបស់នារីរូបនេះ មិនមែនជាករណីតែមួយនោះឡើយ។ មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ករណីប៉ុនប៉ង និងការបញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯងនៅលើស្ពានមួយនេះ បានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលរឹតតែគួរឱ្យបារម្ភជាងនេះទៅទៀតនោះគឺ មតិយោបល់ (Comments) របស់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមជាច្រើន ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន បានចូលទៅបញ្ចេញមតិដែលបង្ហាញពីសញ្ញាណមិនប្រក្រតីដែលជាករណីដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២៣ ដែលចេញផ្សាយដោយអង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) បានបង្ហាញពីតួលេខគួរឱ្យបារម្ភថា យ៉ាងហោចណាស់មានមនុស្សចំនួន ៨៧៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ នៅកម្ពុជា ដោយសារការធ្វើអត្តឃាត ដែលភាគច្រើននៃជនរងគ្រោះគឺជាយុវវ័យដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៥ ដល់ ១៩ ឆ្នាំ។ របាយការណ៍ដដែលបានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រមាណកន្លះលាននាក់ កំពុងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងពីជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ឬវិបត្តិថប់បារម្ភ ដែលនេះជាមូលហេតុចម្បងរុញច្រានឱ្យពួកគេគិតខ្លី។ ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺសិស្សអនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យប្រមាណ ៥៨ ភាគរយ បានរាយការណ៍ថា ពួកគេបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តយ៉ាងហោចណាស់មួយ ក្រោយការបិទទ្វារសាលារៀនក្នុងរយៈពេលវែងដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩។ ផ្អែកលើផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសុខាភិបាលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៥-២០៣៤ ដែលដាក់ចេញដោយក្រសួងសុខាភិបាល កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០២២ វិបត្តិសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅលើសកលលោកបានកើនឡើងរហូតដល់ ២៥ ភាគរយ។ ដោយក្នុងនោះជំងឺថប់បារម្ភ និងជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត គឺជាវិបត្តិដែលកើតមានញឹកញាប់ជាងគេ។ ក្នុងនោះ គេបានប៉ាន់ប្រមាណថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាមានប្រជាពលរដ្ឋរហូតដល់ទៅប្រមាណ ៥៩០,០០០ នាក់កំពុងជួបប្រទះវិបត្តិថប់បារម្ភ (Anxiety disorders) និង ៥៥០,០០០ នាក់ទៀតកំពុងរងគ្រោះពីជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត (Depressive disorders)។ ទោះជាយ៉ាងណា របាយការណ៍ដដែលបានបង្ហាញពីការវិវត្តនៃចំនួនអ្នកជំងឺផ្លូវចិត្តដែលបានមកទទួលការព្យាបាលទាំងសម្រាកពេទ្យ និងពិនិត្យនៅតាមមូលដ្ឋានសុខាភិបាលសាធារណៈ ដោយបានកើនឡើងយ៉ាងគំហុកពីមធ្យមភាគប្រចាំឆ្នាំត្រឹម ១០០,០០០ ករណី (ចន្លោះឆ្នាំ២០១៥ ដល់ ២០២៣) ហក់ឡើងទៅដល់ ២៩០,០០0 ករណី នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ក្រសួងបានគូសបញ្ជាក់ថា កំណើនដ៏ច្រើននេះ គឺដោយសារតែការខិតខំពង្រីកវិសាលភាពនៃសេវាថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងការធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនៃការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ។ នៅក្នុងការផ្សាយវីដេអូព័ត៌មាន នាករណីនៅថ្ងៃទី២៩ នោះ ក្នុងចំណោមមតិយោបល់ជាង ៥០០ មានជាង ៤០ មតិ បានបញ្ចេញមតិស្រដៀងគ្នាទាក់ទងនឹងការប៉ងចង់ទៅធ្វើអត្តឃាតតាមដែរ៖ «...តិចទៀតខ្ញុំទៅដែរហើយ...» «...ពូចាំផ្សព្វផ្សាយឱ្យខ្ញុំផង ខ្ញុំទៅហ្នឹងដែរហើយ...» «...តិចទៀតញុមទៅដែរហើយ សម្ពាធពេក...» សញ្ញាណអាសន្នពីក្រោយការបញ្ចេញមតិលើព័ត៌មានអត្តឃាត នៅពេលដែលឃើញមានមតិយោបល់ ប្រកាសចង់ទៅស្លាប់តាមគ្នានៅលើបណ្ដាញសង្គម អ្នកប្រើប្រាស់ផ្សេងទៀតតែងតែចោទសួរថា តើអ្នកទាំងនោះពិតជាចង់ស្លាប់មែន ឬគ្រាន់តែចង់លេងសើចតាមគ្នាដើម្បីទាញយកចំណាប់អារម្មណ៍? ដើម្បីឈ្វេងយល់រឿងរ៉ាវពីក្រោយការបញ្ចេញមតិរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងនោះ អ្នកសារព័ត៌មានបានសម្ភាសជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមផ្សេងទៀត គឺលោក ផានុ ដែលជាម្ចាស់ខម្មិន (Comment) ម្នាក់ធ្លាប់បានសរសេររៀបរាប់ពីការចង់បញ្ចប់ជីវិតតាមគ្នានៅលើព័ត៌មានអត្តឃាតថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានោះ។ តាមការឱ្យដឹងពីបុរសវ័យ៣៤ឆ្នាំរូបនេះ ការខម្មិនរបស់គាត់គឺមិនមែនក្នុងន័យលេងសើចនោះឡើយ គឺលោកពិតជាកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ហើយម្ដងម្កាលគឺអាការៈធ្វើទុក្ខខ្លាំង ក្រោយពេលបាត់បង់ការងារជាបន្តបន្ទាប់ សូម្បីតែការងារចុងក្រោយជាសន្តិសុខ ស្របពេលត្រូវរ៉ាប់រងបំណុលធនាគារ និងការផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ ជាឪពុករបស់កូនៗចំនួន៣នាក់ លោក ផានុ ឱ្យដឹងដែរថា លោកមិនដែលហ៊ានចែករំលែករឿងនេះជាមួយគ្រួសារ ឬមិត្តភក្តិឡើយ ព្រោះគិតថាគ្មានអ្នកណាចង់រាប់រកមនុស្សដែលកំពុងធ្លាក់ខ្លួន ខណៈការស្វែងរកអ្នកជំនាញផ្លូវចិត្តលោកគិតថាត្រូវចំណាយថវិកាច្រើន។ លោកបានចែករំលែកដែរថា លោកធ្លាប់ទាំងបានជួយឃាត់ និងលួងលោមអ្នកប៉ុនប៉ងលោតទឹកម្នាក់នៅលើស្ពាននោះកាលពីមុនមកទៀតផង ប៉ុន្តែលោកនិយាយថា៖«ដល់ពេលដែលជួបរឿងខ្លួនឯង! បានឃើញចែដែលគាត់មានបញ្ហាបំណុល[ហិរញ្ញវត្ថុ]ហើយគាត់សម្លាប់ខ្លួនហ្នឹង គឺដូចរឿងខ្ញុំអ៊ីចឹង។ គ្រាន់តែថា ខ្ញុំព្យាយាមដើម្បីកូនខ្ញុំ ខ្ញុំនៅរស់បន្ត ទោះបីជាខ្ញុំត្រូវជាប់គុកដោយសារបំណុលគេ ក៏ខ្ញុំត្រូវរស់បន្ត»។ លោកបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នបើគ្មានឪពុកម្តាយជួយមើលថែកូនប្រុសពីរនាក់ទេ សម្ពាធផ្លូវចិត្តរបស់លោកមុខជាធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ វេជ្ជបណ្ឌិត សៅ សូលីណែត អ្នកតស៊ូមតិផ្នែកគាំពារសុខភាពផ្លូវចិត្តនៃស្ថានីយ៍អារម្មណ៍ (Arom Station) បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ទោះបីជាអ្នកហ្នឹងគាត់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ ឬក៏អត់ក្ដី! គាត់អាចចង់ស្លាប់មែនឬក៏គាត់ចង់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ យើងអត់ដឹងនោះទេ។ អ្វីដែលខ្ញុំដឹងគឺថាពីរផ្លូវហ្នឹងមួយណាក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ជីវិតដែរ»។ អ្នកជំនាញរូបនេះបន្ថែមថា ពួកគេគឺជាជនរងគ្រោះ ដូច្នេះយើងត្រូវតែផ្តល់ការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះពួកគេក្នុងនាមជាជនរងគ្រោះ។ ជាមួយគ្នានេះ វេជ្ជបណ្ឌិត សៅ សូលីណែត បានពន្យល់បន្ថែមថា៖«សញ្ញាព្រមាន គឺវាដូចជានៅពេលដែលយើងចាប់ផ្ដើមនិយាយលេងបន្លំមែន ហើយដោយសារកត្តាចិត្តយើងឧស្សាហ៍និយាយនៅក្នុងចិត្ត ជួនកាលវាអាចបង្កជាមែន ហើយការលេងឬមែនគឺមានតែគាត់ខ្លួនឯងដែលដឹង។ បើសិនគាត់ខ្លួនឯងថាមានអាការៈបែបនេះ ជម្រើសដ៏ល្អគឺគួរតែទៅជជែកពិភាក្សាជាមួយមិត្តភក្តិ ឬមនុស្សជុំវិញខ្លួនដែលទុកចិត្តបំផុត»។ ត្រង់ចំណុចនេះ វេជ្ជបណ្ឌិត សៅ សូលីណែត បានពន្យល់ទៀតថា មូលហេតុដែលវាអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ជីវិតដូចគ្នា ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យសង្គមជុំវិញខ្លួនចាប់ផ្តើមលែងខ្វល់ខ្វាយលើបញ្ហានេះ។ ប្រសិនបើសង្គមយល់ថា ការបង្ហាញគំនិតចង់ស្លាប់ជារឿងធម្មតាសម្រាប់ទាញយកចំណាប់អារម្មណ៍ នោះនៅពេលដែលមានអ្នកជួបវិបត្តិពិតប្រាកដស្រែករកជំនួយ…
១៧ មិថុនា ២០២៦
អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាសាទរ Pride Month តែពួកគេខ្លះនៅលាក់អត្តសញ្ញាណព្រោះរងសម្ពាធសង្គម
ទង់ពណ៌ឥន្ទធនូដែលតំណាងឱ្យសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាត្រូវបានលើកបង្ហាញនៅក្នុងពិធីអបអរខែមោទកភាព (Pride Month) ហើយសារអំពាវនាវឱ្យមានការគោរពសិទ្ធិ និងភាពចម្រុះយេនឌ័រ ត្រូវបានបន្លឺឡើងជាសាធារណៈ ប៉ុន្តែអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមួយចំនួននៅកម្ពុជា និយាយថា ពួកគេនៅតែរស់នៅក្រោមសម្ពាធនៃការមិនទទួលស្គាល់ពីគ្រួសារ ការរើសអើងក្នុងសង្គម និងការបង្ខំឱ្យរស់នៅតាមអ្វីដែលអ្នកដទៃរំពឹងទុក។ នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អបអរខែមោទកភាព ដែលរៀបចំឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី ២៩ ខែឧសភា ដោយអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាង ២០ រួមមានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា និងអង្គការក្លាហានជាដើម ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានទាក់ទាញអ្នកចូលរួមជាច្រើនកុះករ ភាគច្រើនជាសមាជិកសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងអ្នកប្តូរអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ដែលបានមកជួបជុំគ្នាដើម្បីបង្ហាញពីការគាំទ្រ សាទរភាពចម្រុះនៃក្ដីស្រឡាញ់ និង សាមគ្គីភាព។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានរយៈពេលមួយថ្ងៃពេញ ដោយផ្តោតលើការលើកកម្ពស់សាមគ្គីភាព និងការយល់ដឹងអំពីសិទ្ធិ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ។ សកម្មភាពក្នុងកម្មវិធីរួមមានការប្រកួតដេញដោលជាសាធារណៈលើប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា សកម្មភាពកម្សាន្ត ការសម្តែងរបាំ និងការចែករំលែកបទពិសោធន៍ជីវិតពីសមាជិកសហគមន៍ផ្ទាល់។ ទោះជាយ៉ាងណា សម្រាប់ «ហ្វុក» រូបរាងជាបុរសអាយុ ៣៦ ឆ្នាំ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងថាជាអ្នកស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទ (Bisexual) ការចូលរួមក្នុងពិធីអបអរខែមោទកភាពកាលពីចុងខែឧសភាកន្លងទៅនេះ គឺជាពេលដ៏កម្រមួយដែលគាត់អាចបង្ហាញខ្លួនជាខ្លួនឯងដោយគ្មានការភ័យខ្លាច។ ប៉ុន្តែគាត់ថាពេលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ គាត់ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការពិតមួយផ្សេងទៀត។ គាត់ថា ទោះបីជាគ្រួសារដឹងពីអត្តសញ្ញាណយេនឌ័ររបស់គាត់ក៏ដោយ ឪពុកម្តាយនៅតែមិនទទួលស្គាល់ ហើយនៅតែព្យាយាមឱ្យគាត់ផ្លាស់ប្តូរ។ នៅឆ្នាំ២០២៤ គាត់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់។ អាពាហ៍ពិពាហ៍នោះបានបន្តត្រឹមប្រមាណបួនខែប៉ុណ្ណោះ មុនពេលបញ្ចប់ដោយសារការរស់នៅមិនចុះសម្រុង និងសម្ពាធផ្លូវចិត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ហ្វុក និយាយថា ការបដិសេធពីគ្រួសារ បានធ្វើឱ្យគាត់ធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត រហូតដល់ប៉ុនប៉ងបញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯង។ ស្នាមសន្លាកនៅលើដៃរបស់គាត់ នៅតែជាសាក្សីនៃរឿងរ៉ាវនោះ។ ហ្វុកមានប្រសាសន៍ថា៖ « សព្វថ្ងៃគាត់ [ឪពុកម្តាយ] នៅតែបង្ខំ [រៀបការ] មិនមែនខ្ញុំមិនស្រឡាញ់ស្រីទេ តែមានតែ២០%ទេ ដែលស្រឡាញ់ស្រី ប៉ុន្តែចិត្តយើងច្រើនគឺស្រឡាញ់មនុស្សប្រុស ប៉ុន្តែបើសិនជាគាត់នៅតែបង្ខំទៀត ខ្ញុំនៅតែព្យាយាមបដិសេធគាត់ដដែល […] មិនមែនគាត់មិនដឹងទេ តែគាត់នៅតែបង្ខំដដែល ដែលវាជាសម្ពាធផ្លូវចិត្ត ហើយពេលខ្លះក៏ចង់គិតខ្លីម្តងៗដែរ ពេលខ្លះគាត់បង្ខំយើង ឱ្យយើងរៀបការទៅ គាត់ថា ប្រសិនបើយើងមិនរៀបការទេ គាត់នឹងសម្លាប់ខ្លួនអីចឹងទៅ ដូច្នេះយើងជាកូនគឺពិបាក ទីមួយអារម្មណ៍របស់យើងផ្ទាល់ មួយទៀតអារម្មណ៍គិតពីគាត់ » ។ បច្ចុប្បន្ន ហ្វុកជ្រើសរើសរស់នៅដោយបិទខ្លួនឯងនៅក្នុងបន្ទប់ បន្ទាប់ពីចេញពីធ្វើការ ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះទង្គិចពាក្យសម្ដីជាមួយឪពុក។ ហ្វុកបន្តថា៖ « ខ្ញុំក៏ធ្លាប់ជជែកពន្យល់ ម៉ាក់ប៉ារបស់ខ្ញុំដែរ តែឱ្យតែឮពាក្យហ្នឹងមួយ គាត់ខឹងតែម្តង គាត់ថាបានហើយឈប់និយាយ […] គាត់ក៏ដឹងដែរ មិនមែនគាត់មិនដឹងទេ ប៉ុន្តែគាត់នៅឱ្យយើងព្យាយាមកែប្រែ គឺគាត់មិនទទួលយក ហើយគាត់មានតែពាក្យមួយម៉ាត់ចុងក្រោយ បើសិនជាចង់ធ្វើរឿងហ្នឹងលុះត្រាតែគាត់ស្លាប់សិន » ។ ខែមោទកភាព ឬ Pride Month គឺជាព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិដែលប្រារព្ធរៀងរាល់ខែមិថុនា ដើម្បីអបអរសាទរ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់សហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ព្រមទាំងរំលឹកប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការតស៊ូប្រឆាំងនឹងការរើសអើងផ្អែកលើភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏ជាវេទិកាសង្គមសំខាន់មួយសម្រាប់ការបង្ហាញ និងការទទួលស្គាល់ភាពចម្រុះរបស់មនុស្ស ដោយរួមមាននិន្នាការភេទ អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ និងលក្ខណៈផ្លូវភេទ (SOGIESC)។ ខែនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីជំរុញការយល់ដឹងសង្គម លើកស្ទួយសមភាព និងបញ្ចប់ការរើសអើងដែលសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅតែជួបប្រទះក្នុងសង្គមជាច្រើន។ យ៉ាងណា អ្នកចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍ខែមោទកភាពម្នាក់ទៀតគឺ សួន វីន អាយុ ២៧ ឆ្នាំ ដែលជាគ្រូបង្រៀន និងជាសមាជិកសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និយាយថា ទោះបីគាត់ហ៊ានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៅក្នុងការងារសង្គម ឬក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដូចជា Pride Month ក៏ដោយ គាត់នៅតែលាក់វានៅកន្លែងការងារ។ វីន និយាយថា៖ «ខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀន មិនអាចបង្ហាញថាខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាបានទេ ដោយសារពេលប៉ាម៉ាក់គេឮថាយើងជា Bisexual គេថាយើងមិនច្បាស់លាស់នឹងខ្លួនឯង ស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទបែបនេះ បង្រៀនកូនគេយ៉ាងម៉េច គេថាឱ្យខ្ទើយបង្រៀនកូនគេចឹងទៅ តិចឆ្លងតិចអី ជាពិសេសមានក្មេងប្រុសរៀនជាមួយយើង គេខ្លាចឆ្លងពីខ្ញុំ » ។ លោកនិយាយថា សម្ពាធមិនមែនកើតឡើងតែពីសង្គមខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មកពីក្នុងគ្រួសារផងដែរ។ ទោះបីម្ដាយរបស់គាត់ធ្លាប់គាំទ្រក៏ដោយ ក៏នៅតែចង់ឱ្យគាត់យកប្រពន្ធ។ បន្ទាប់ពីម្ដាយទទួលមរណភាព បងប្អូនខ្លះនៅតែបន្តជំរុញឱ្យគាត់រៀបការ។ វីន បន្តថា៖ « ដល់ពេលគាត់និយាយឱ្យយកប្រពន្ធ យកអី ខ្ញុំឆ្ងល់បែបនេះ ហេតុអ្វីមនុស្សគ្រប់គ្នា កើតមកតម្រូវឱ្យយកគ្រួសារតែម្តង យើងរាងមានសម្ពាធដែរ នៅពេលនិយាយៗទៅ គាត់លើករឿងនេះមក យើងកំពុងសប្បាយផង យើងចាប់ផ្តើមអន់ចិត្តជាមួយ ចាប់ផ្តើមស្ងាត់ ហេតុអ្វីគាត់មិនយល់ពីយើង? »។ វីន បានរៀបរាប់ថា បន្ទាប់ពីគាត់សម្រេចចិត្តបង្ហាញអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈនៅអាយុ ២២ ឆ្នាំ គាត់បានជួបប្រទះការរើសអើង និងការយល់ច្រឡំពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ គាត់បញ្ជាក់ថា មិត្តភក្តិដែលធ្លាប់រាប់អាន និងដើរលេងជាមួយគ្នាជាក្រុមធំប្រមាណ ៣០ នាក់ បានបន្តបាត់បង់ទំនាក់ទំនងជាបន្តបន្ទាប់ រហូតនៅសល់តែ ២ ឬ…
១៦ មិថុនា ២០២៦
អ្នកជំនាញជំរុញឱ្យបង្កើនការផលិតទំនិញខ្មែរពេលចលនាជាតិនិយមកើនឡើង បន្ទាប់ពីថៃឈ្លានពាន
វិវាទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផ្ទុះឡើងជាងមួយឆ្នាំមកហើយ។ គេសង្កេតឃើញថា ទំនិញមានបាកូដ ៨៨៥ ដែលជាលេខសម្គាល់ផលិតផលថៃ ពុំមានតាំងបង្ហាញច្រើនស្អេកស្កះនៅលើធ្នើតាមផ្សារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដូចមុនទៀតទេ ដោយជំនួសមកវិញដោយផលិតផលប្រទេសផ្សេង ជាពិសេស«ផលិតផលខ្មែរ»។ ការផ្លាស់ប្ដូរដ៏ឆាប់រហ័សនេះ កើតចេញពីភាពឈឺចាប់នឹងការឈ្លានពានរបស់ប្រទេសថៃ ដែលជំរុញឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាពេញមួយប្រទេស បង្កើតចលនាធំៗចំនួនពីរផ្អែកលើស្មារតីជាតិនិយម នោះគឺ «ចលនាពហិការទំនិញថៃ» និង «ចលនាគាំទ្រផលិតផលខ្មែរ»។ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមមួយឆ្នាំ ចលនាទាំងពីរនេះ បានជំរុញផលិតផលខ្មែរដែលធ្លាប់តែមានចំណែក២ភាគរយនៅលើទីផ្សារក្នុងស្រុក ឱ្យកើនឡើងដល់៣០ភាគរយ។ មកដល់ចំណុចនេះ អ្នកជំនាញលើកឡើងថា នាវាផលិតផលខ្មែរ ត្រូវតែលើសពីក្ដោងស្មារតីជាតិនិយម ដោយសហគ្រិន អ្នកពាក់ព័ន្ធ និងរដ្ឋាភិបាល ត្រូវមានមហិច្ឆតាបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុកឱ្យគ្រប់ និងនាំស្លាកយីហោផលិតផលខ្មែរចេញទៅកាន់ទីផ្សារសកលបន្ថែមទៀត។ ប្រធានវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី (AVI) លោក ឆេង គឹមឡុង យល់ឃើញថា វិស័យរដ្ឋ និងឯកជន ត្រូវពួតដៃគ្នាបង្កើនការផលិតឱ្យលើសចំនួនបច្ចុប្បន្នយ៉ាងហោចណាស់ ៤ដងទៀត ទើបអាចបំពេញតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុក។ លោកបន្តថា កំហឹងនិងភាពឈឺចាប់តែមួយមុខ មិនអាចធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនបានឡើយ ដោយលោកបានលើកប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៥២ ជាឧទាហរណ៍ ទាក់ទិនស្មារតីជាតិនិយម និងការចាប់ដៃគ្នាកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញរហូតងើបចេញពីភាពក្រីក្រ។ លោក ឆេង គឹមឡុង បញ្ជាក់៖«វាជាការចាប់ដៃគ្នារវាងធនាគារ រវាងរដ្ឋាភិបាល រវាងក្រុមឧស្សាហកម្មផលិតទំនិញ ហើយមានអ្នកជំនាញផ្សេងទៀត ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រម្ហូបអាហារ ខាងស្បៀងអាហារ ហើយបូកនឹងផ្នែកចំណេះជំនាញពាណិជ្ជកម្មក្រៅស្រុក»។ លោកបន្តថា៖«អ៊ីចឹងកំហឹងហ្នឹងវាមួយហើយ តែបើធ្វើត្រឹមតែកំហឹង ក្នុងចំណោមមនុស្សតូចកម្រិតហ្នឹង គឺមិនអាចប្រកួតប្រជែង មិនអាចរីកធំធាត់ខ្លាំងទេ។ ក៏ប៉ុន្តែដូចខ្ញុំថាមុនហ្នឹង បានអាហ្នឹងជាការឈឺចាប់មក ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើច្រើនរឿង»។ កាលពីពាក់កណ្ដាលខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្រេចផ្អាកការនាំចូលទំនិញ តាមច្រកព្រំដែនផ្លូវគោកពីប្រទេសថៃ រួមមាន បន្លែ ផ្លែឈើ ឧស្ម័ន និងប្រេងឥន្ធនៈ បន្ទាប់ពីយោធាថៃបានបិទច្រកព្រំដែនដោយឯកតោភាគី។ ក្រៅពីទំនិញដែលបានហាមឃាត់ ផលិតផលថៃផ្សេងទៀត នៅតែអាចនាំចូលមកទីផ្សារកម្ពុជា ដោយផ្អែកលើ គោលការណ៍បើកចំហទីផ្សារ តាមរយៈការនាំចូលតាមផ្លូវទឹក និងច្រកទ្វារទី៣ កាត់តាមប្រទេសឡាវ។ ប៉ុន្តែស្មារតីជាតិនិយម បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាពហិការមិនប្រើប្រាស់គ្រប់ផលិតផលទាំងអស់ រហូតដល់ហាងទំនិញយីហោថៃមួយចំនួន ត្រូវបិទទ្វារឬជម្រុះស្លាក ហើយជំនួសមកវិញដោយទំនិញ និងស្លាកយីហោថ្មីរបស់កម្ពុជា។ យោងតាមទិន្នន័យអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា រយៈពេល៤ខែដើមឆ្នាំ២០២៦ ការនាំចេញរបស់កម្ពុជា មានទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង ១១ ពាន់លានដុល្លារ បានកើនឡើងជិត ២២ ភាគរយ បើធៀបរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នំា២០២៥ ដោយទីផ្សារធំនៅតែជាសហរដ្ឋអាមេរិក តាមដោយវៀតណាម ចិន និងបណ្ដាប្រទេសនៅតំបន់អ៊ឺរ៉ុប។ ចំណែក ទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ថៃ បានធ្លាក់ចុះ ៣៨ភាគរយ មានតម្លៃ៦៩០លានដុល្លារ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានតម្លៃ ១.៤ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះ ការនាំចូលពីថៃមកកម្ពុជាធ្លាក់ចុះ៤១ភាគរយ ឯការនាំចេញពីកម្ពុជាទៅថៃ ធ្លាក់ចុះ២៨ភាគរយ។ ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ប្រាប់ប្រជាកាសែតតាមរយៈសារសំណេរថា រាជរដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្ត និងជំរុញផលិតផលក្នុងស្រុកជាយូរមកហើយ ពោលគឺមិនមែនទើបតែមួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះទេ។ ជាក់ស្តែង រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧នៃរដ្ឋសភា បានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ និងកម្មវិធីគោលនយោបាយអាទិភាព៦ចំណុច ដែលក្នុងនោះមានយុទ្ធសាស្ត្រជាតិស្តីពីសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ និងការលើកស្ទួយវិស័យកសិកម្មជាដើម។ លោកបន្តថា៖«រយៈពេលចុងក្រោយនេះដែលថៃឈ្លានពានកម្ពុជា គឺជាសារដាស់ស្មារតីកូនខ្មែរឱ្យរឹតតែពង្រឹងខ្លួនឱ្យខ្លាំងឡើងលើគ្រប់វិស័យ ក្នុងនោះវិស័យផលិតកម្មក្នុងស្រុក ខ្មែរគាំទ្រផលិតផលខ្មែរ គឺត្រូវតែបន្តពង្រឹងរហូតដោយមិនភ្លេចខ្លួន។ រាជរដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្តគ្រប់បែបយ៉ាងហើយ តែទន្ទឹមនឹងនោះ ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគឺជារឿងសំខាន់មួយទៀតដើម្បីពង្រឹងស្មារតីស្រឡាញ់ជាតិឱ្យបានរឹងមាំ និងយូរអង្វែង មិនមែនតែមួយឆាវទេ»។ ស្របពេលចលនាពហិការនៅតែបន្តយ៉ាងផុសផុល គេនៅតែសង្កេតឃើញមានពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួនទិញទំនិញថៃ ដែលបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលនៅលើបណ្ដាញសង្គមយ៉ាងក្ដៅគគុកផងដែរ។ លើសពីនេះ មានទំនិញខ្លះត្រូវបានរកឃើញថាលួចនាំចូលតាមច្រកព្រំដែនគោក ជាក់ស្ដែងករណីលួចនាំចូលបារី ស្រា ពងមាន់កូនស៊ីឈ័ន និងផ្លែទុរេនកាលពីថ្មីៗនេះ ដែលធ្វើឱ្យពាណិជ្ជករ និងអ្នកផលិតនៅកម្ពុជា បារម្ភពីការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារជាថ្មីម្ដងទៀត។ ត្រង់ចំណុចនេះ បានបង្ហាញថារបត់នៃការចរចូលគន្លងគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក ហាក់នៅមានឧបសគ្គរាំងស្ទះ ដោយសារលំហូរផលិតផលក្រៅប្រទេស ការប្រជែងគុណភាព តម្លៃ ការវេចខ្ចប់ ជាពិសេសទំនុកចិត្តលើគុណតម្លៃពិតប្រាកដនៃផលិតផលជាតិ ខណៈដែលម៉ាកយីហោផលិតផលថៃបានជ្រៀតចូលសរសៃឈាមប្រជាជនកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាង៤ទសវត្សរ៍មកហើយ។ សន្ទុះនៃការប្រើប្រាស់ទំនិញថៃ របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ បានកើតឡើង ចាប់តាំងពីកម្ពុជា ទើបចាកចេញពីរបបខ្មែរក្រហម។ កាលនោះ ពលរដ្ឋដែលរស់នៅខេត្តជាប់ព្រំដែនថៃ បាននាំគ្នាប្រកបរបររត់ពន្ធទំនិញដូចជា គ្រឿងទេស បារី ថ្មពិល ឱសថ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ពីទឹកដីថៃយកមកលក់នៅក្នុងស្រុក។ ក្រោយមក ការនាំចូលកាន់តែធំជាងមុន បន្ទាប់ពីក្រុមឈ្មួញ និងក្រុមហ៊ុនខ្មែរមួយចំនួន បានបង្កើតក្រុមហ៊ុន និងស្នើសុំអាជ្ញាបណ្ណ នាំចូល និងចែកចាយទំនិញពីប្រទេសថៃ មានដូចជា សាប៊ូ គ្រឿងសម្អាង ស្រាបៀរ ភេសជ្ជៈ យានជំនិះ គ្រឿងយន្តកសិកម្ម ជី និងថ្នាំកសិកម្ម គ្រឿងសំណង់ ប្រភពថាមពល និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ជាដើម។ មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តបាត់ដំបង ក្នុងវ័យជាង៣០ឆ្នាំ…
កម្ពុជាបានផ្ញើលិខិតជូនដំណឹងជាផ្លូវការទៅកាន់ភាគីថៃ និងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហ-ប្រជាជាតិ
កម្ពុជាបានផ្ញើលិខិតជូនដំណឹងជាផ្លូវការទៅកាន់ភាគីថៃ និងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហ-ប្រជាជាតិ ដើម្បីចាប់ផ្តើមដំណើរការនៃយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជា-ជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) នៅថ្ងៃអង្គារទី ២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។នេះបើតាមវីដេអូដែលលោកហ៊ុន ម៉ាណែតថ្លែងជាសាធារណៈនៅថ្ងៃនេះ! សូមលោកអ្នករង់ចាំតាមដានព័ត៌មានពិស្តារពីប្រជាកាសែត ជុំវិញបញ្ហានេះនៅពេលបន្ទាប់!
សាច់ញាតិទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះលែងគ្រួសារដែលជាប់ទោសដោយសារបញ្ចេញមតិពីបញ្ហាព្រំដែន
សាច់ញាតិនៃអ្នកដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចេញមតិរឿងថៃឈ្លានពានកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា ស្នើឱ្យតុលាការ និងរដ្ឋាភិបាលដោះលែងពួកគេឱ្យមានសេរីភាពវិញ ។ ចំណែកអ្នកវិភាគ និងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងស្នើឱ្យអាជ្ញាធររដ្ឋបើកលំហសេរីភាព និងបង្កើនទំនុកចិត្តរវាងរាស្ត្រនិងរារដ្ឋាភិបាល ។ ស្វាមីរបស់កម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរលោកស្រី ហ៊ុល មុន្នីសាមន គឺលោក ឆេង ចន្ទធា ថ្លែងប្រាប់ប្រជាកាសែតដោយស្នើយ៉ាងទទូចដល់តុលាការឱ្យដោះលែងភរិយាខ្លួនវិញ ដូចដែលតុលាការបានដោះលែងគ្រូបង្រៀនម្នាក់នៅខេត្តកណ្ដាល គឺលោក នូ ភារម្យ។ លោក ចន្ទធា អះអាងថា ភរិយាលោកគ្រាន់តែជាពលរដ្ឋសាមញ្ញម្នាក់បម្រើការងារជាកម្មការិនីរោងចក្រ និងតែងឈឺឆ្អាលបញ្ហាសង្គម ពិសេសរឿងព្រំដែន បន្ទាប់ពីថៃបានឈ្លានពានកម្ពុជា។ ក្រៅពីការឈឺឆ្អាលរឿងសង្គមហើយ ភរិយាលោកហាក់មានបញ្ហាស្មារតីឆាប់ខឹងមួម៉ៅច្រើន ដោយសារសុខភាពក្រពះ ពោះវៀនផង និងម្ដាយទើបទទួលមរណភាពផង។ លោក ឆេង ចន្ទធា បន្តថា «ចង់ស្នើថា បើគាត់ (ហ៊ុន មុន្នីសាមន) ខុសអីមែន! គួរតែអាជ្ញាធរហៅគាត់អប់រំណែនាំបានហើយ ។ មិនគួរណាចោទធំដុំ ២ឆ្នាំ ហើយពិន័យប្រាប់ ៤លានរៀលអ៊ីចឹងទេ»។ លោកស្រី ហ៊ុល មុន្នីសាមន ជាអ្នកខេត្តព្រៃវែង និងបានចាកចេញពីស្រុកកំណើតមកធ្វើការរោងចក្រនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ២០២៦ លោកស្រីត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ផ្ដន្ទាទោសចំនួន ២ឆ្នាំ និងពិន័យជា ប្រាក់ចំនួន ៤ លានរៀល ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍» និងបទ «ប្រមាថអ្នករាជការសាធារណ:» ជុំវិញការបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ លោកស្រីត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ អំឡុងពេលលោកស្រីកំពុងជិះកង់ទៅទិញថ្នាំពេទ្យនៅផ្សារជម្ពូវ័ន ក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្នស្វាមីលោកស្រី ហ៊ុល មុន្នីសាមន កំពុងពឹងពាក់មេធាវីរបស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ប្រឆាំងនឹងសាលក្រមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោករៀបរាប់ថា បច្ចុប្បន្នលោកត្រូវទទួលបន្ទុកតែម្នាក់ឯងដើម្បីរកប្រាក់សងបំណុលធនាគារ បន្ទាប់ពីភរិយាត្រូវចាប់ខ្លួន។ មិនខុសពីគ្រួសារកម្មការិនីរោងចក្រនេះទេ ស្ត្រីវ័យចំណាស់ម្នាក់ជាកសិករនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលជាម្ដាយរបស់ព្រះសង្ឃ ជា វុទ្ធី គឺលោកស្រី ចាន់ ម៉ៅ ក៏ស្នើយ៉ាងទទូចឱ្យតុលាការ និងរដ្ឋាភិបាលដោះលែងកូនប្រុសឱ្យមានសេរីភាពវិញ។ លោកស្រី ចាន់ ម៉ៅ ថ្លែងប្រាប់ប្រជាកាសែតទាំងក្ដីឈឺចាប់នៅផ្ទះរបស់លោកស្រីនៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដោយទឹកភ្នែកហូរសស្រាក់ ពេលនិយាយដល់កូនប្រុសតែមួយរបស់ខ្លួន។ លោកស្រីថា ព្រះសង្ឃ ជា វុទ្ធី ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនទាំងបង្ខំ ក្រោយចាប់ផ្សឹក និងចោទប្រកាន់រឿងអសីលធម៌ គឺលោកស្រីពុំអាចទទួលយកបានឡើយ។ លោកស្រីអះអាងថា កូនប្រុសជាមនុស្សល្អ និងបួសរៀនតាំងអាយុ១០ឆ្នាំមកម្ល៉េះ និងតែងជួយឈឺឆ្អាលការងារសង្គម ទាំងបញ្ហាព្រំដែន ជនភៀសសឹក និងតែងបរិច្ចាគឈាមដល់អ្នកត្រូវការជាដើម។ លោកស្រី ចាន់ ម៉ៅ៖ «ជួយដោះលែងកូនខ្ញុំផង កូនខ្ញុំមនុស្សល្អណាស់! កូនខ្ញុំមិនដែលមានសត្រូវសៅហ្មងទេ បងប្អូនមិនជឿទេមកសួរប្រធានភូមិ ហើយមេឃុំ ហើយមេប៉ុស្តិ៍ចុះ ខ្ញុំមិនមែនអួតមោទនភាពថាកូនខ្ញុំល្អទេ ដើរសួរគេចុះ បើកូនខ្ញុំអាក្រក់មែន គឺកូនខ្ញុំមិនបានបួសបួនដប់ម្ភៃឆ្នាំទេ នេះកូនខ្ញុំបួសដល់កោះដល់ត្រើយ និងមិនដែលឱ្យម្ដាយពិបាកចិត្ត វេទនា មកកំហឹងកំហល់ រកលុយរកកាក់ទេ កូនខ្ញុំអត់សោះហើយ»។ លោកស្រី ចាន់ ម៉ៅ វ័យ ៦៤ឆ្នាំ គឺជាកសិករក្រីក្រមួយរូប ដែលប្រកបរបរស៊ីឈ្នួលដកដំឡូង កាត់ស្មៅ និងបេះមើមក្ដួចជាដើម។ លោកស្រីមានស្វាមីពិការជើង និងមានជំងឺប្រចាំកាយ។ ស្វាមីលោកស្រីជាអ្នកនេសាទដាក់មង និងអូសត្រីតិចតួចដើម្បីធ្វើប្រហុកលក់ចិញ្ចឹមជីវិត។ បច្ចុប្បន្នលោកស្រីនិងស្វាមីរស់នៅក្នុងផ្ទះទំហំប្រមាណ ៤ គុណ ៥ម៉ែត្រ នៅផ្ទាល់នឹងដី ដោយមានជញ្ជាំងនិងដំបូលប្រក់ស័ង្កសី ស្ថិតនៅភូមិត្របែក ឃុំត្រងិល ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ផ្ទះលោកស្រីស្ថិតនៅដីអាស្រ័យផលដែលអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឱ្យរស់នៅបណ្ដោះអាសន្នជាមួយពលរដ្ឋប្រមាណ ១០គ្រួសារទៀត នៅជាប់ចង្កេះភ្នំតាងិល ដែលអាចមើលឃើញភ្នំកង្រីយ៉ាងច្បាស់។ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃ២ មេសា បានចោទប្រកាន់ព្រះសង្ឃ ជា វុទ្ធី ពីបទញុះញង់ និងឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ននៅពន្ធនាគាររាជធានីភ្នំពេញ (PJ)។ ព្រះអង្គត្រូវបានអាជ្ញាធរស្លៀកពាក់ស៊ីវិលនាំខ្លួនទៅចាប់ផ្សឹកនៅវត្តធម្មនិម្មិតរាជបុប្ផារាម ហៅវត្តប៉ាឆា ក្នុងក្រុងបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១ មេសា ដោយចោទថា បានប្រព្រឹត្តខុសធម៌វិន័យ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការលីកាដូ គិតត្រឹមដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ មានមនុស្សជាង ១០០នាក់ ត្រូវបានផ្ដន្ទាទោស ក្រោមបទចោទផ្សេងៗពីគ្នា ខណៈបទចោទភាគច្រើនគឺបទញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ ដោយសារពួកគេបានបញ្ចេញមតិលើបណ្ដាញសង្គម និងសម្ដែងការបារម្ភពីបញ្ហាព្រំដែន បញ្ហាសង្គម និងបរិស្ថានជាដើម។ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ឱ្យដឹងថា តាំងពីមានជម្លោះព្រំដែនខ្មែរថៃមក អង្គការសិទ្ធិមនុស្សកាន់តែមានក្ដីបារម្ភជុំវិញការចាប់ខ្លួនមនុស្សជាបន្តបន្ទាប់ ទាក់ទងនឹងការបញ្ចេញមតិលើបណ្ដាញសង្គម ខណៈកាសែតដែលបំពេញវិជ្ជាជីវៈផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ទាក់ទងនឹងបទញុះញង់។ លោក អំ សំអាត…
Get Newsletter
