ក្រសួងមហាផ្ទៃបង្កើត «ភូមិរង់ចាំ» ចំនួន៦ ដោយបំបែកចេញពីភូមិស្លក្រាម ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ក្រសួងមហាផ្ទៃសម្រេចបង្កើត«ភូមិរង់ចាំ» ចំនួន៦ ក្នុងតំបន់ជម្រកស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នរបស់ពលរដ្ឋភៀសសឹកនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីងាយស្រួលគ្រប់គ្រង និងផ្ដល់សេវាសាធារណៈផ្សេងៗនៅក្នុងមូលដ្ឋាន។ សេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីការបង្កើតភូមិនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចុះថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ភូមិទាំង៦នោះរួមមាន ភូមិរង់ចាំ១ ភូមិរង់ចាំ២ ភូមិរង់ចាំ៣ ភូមិរង់ចាំ៤ ភូមិរង់ចាំ៥ និង ភូមិរង់ចាំ៦ ដែលត្រូវបានបំបែកចេញពីភូមិស្លក្រាម នៃឃុំស្លក្រាម ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ សេចក្ដីប្រកាសដដែលបញ្ជាក់ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ នឹងមានការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងភូមិបង្កើតថ្មី ដោយជ្រើសរើសមេភូមិ ការចូលកាន់តំណែង ការផ្លាស់ប្តូរមេភូមិ ការតែងតាំងជំនួយការមេភូមិ និងតួនាទី ភារកិច្ច និងរបៀបរបបធ្វើការងាររបស់ភូមិ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុឃៈ បញ្ជាក់ប្រាប់ប្រជាកាសែតបន្ថែមថា ការបង្កើតភូមិដ្ឋានថ្មីនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋភៀសសឹកដែលរងការឈ្លានពានពីយោធាថៃ ដោយពួកគាត់អាចរស់នៅភូមិមួយជាក់លាក់ មានផ្ទះសម្បែងស្នាក់នៅងាយស្រួលជាងពីមុនដែលរស់នៅតាមតង់ ទីអារាម សាលារៀន និងកន្លែងដទៃទៀតមិនពិតប្រាកដ។ លោកបន្ថែមថា ផ្ទះ និងដីដែលរាជរដ្ឋាភិបាលរៀបចំជូនពលរដ្ឋភៀសសឹករស់នៅបណ្តោះអាសន្ននេះ ក៏នឹងត្រូវចែកជូនជាកម្មសិទ្ធិដល់ពលរដ្ឋភៀសសឹកដែរ បើទោះបីជាថ្ងៃខាងមុខកម្ពុជាទាមទារបានទឹកដី ផ្ទះសម្បែង និងភូមិដ្ឋាន ដែលយោធាថៃកាន់កាប់ខុសច្បាប់នោះត្រឡប់មកវិញក៏ដោយ។ លោកនិយាយថា៖ «អ៊ីចឹងមានន័យថាបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមានកម្មសិទ្ធិទាំងនៅភូមិរង់ចាំផង ហើយអនាគតនៅពេលដែលទាមទារបាន ក៏នៅតែមានកម្មសិទ្ធិនៅលើទឹកដីដែលពួកគាត់ធ្លាប់រស់នៅជាយូរយារពីទឹកន្លែងដែលយោធាថៃដណ្ដើមកាន់កាប់ដោយអាវុធ និងបន្តកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នាពេលបច្ចុប្បន្ន»។ ជាមួយគ្នានេះដែរ អ្នកវិភាគនយោបាយ និងសង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី យល់ថា ការបែងចែកភូមិដ្ឋានថ្មីនេះ អាចផ្ដល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងដោយរៀបចំឱ្យមានភូមិ ឃុំ ត្រឹមត្រូវសម្រាប់ពលរដ្ឋភៀសសឹករស់នៅក្នុងតំបន់នោះ។ លោកបន្តថា៖ «ការបង្កើតភូមិដ្ឋានថ្មីនេះ អាចជាការមើលឃើញរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងការត្រៀមលក្ខណៈរួចជាស្រេចក្នុងកាលៈទេសៈដែលយើងមិនអាចយកដីហ្នឹងមកវិញបាន មានតែភូមិនេះក្លាយជាភូមិកំណើតរបស់កូនចៅភៀសខ្លួនពីពេលនេះតទៅ»។ អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយនៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ គិតថា ការបំបែកភូមិរង់ចាំរហូតដល់៦ភូមិនេះ គ្រាន់តែជាការបែងចែករដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងភូមិសាស្រ្ត ដើម្បីងាយស្រួលគ្រប់គ្រងប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹកកំពុងរស់នៅរាប់ពាន់គ្រួសារនៅតំបន់នោះប៉ុណ្ណោះ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ពលរដ្ឋភៀសសឹកនឹងត្រូវវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះដើមគាត់វិញនៅពេលបញ្ហាបានដោះស្រាយរួច ហើយទីតាំងភូមិរង់ចាំនេះសម្ដេចតេជោបានលើកឡើងដែរថា នឹងប្រគល់ជូនពួកគាត់បន្ថែមទៀត»។ គួរបញ្ជាក់ថា មណ្ឌលស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នភូមិស្លក្រាម ត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមជា«ភូមិរង់ចាំ» បន្ទាប់ពីមានការស្នើពីប្រធានព្រឹទ្ធសភាលោក ហ៊ុន សែន ក្នុងឱកាសជួបសំណេះសំណាល និងចែកអំណោយជូនពលរដ្ឋភៀសសឹក ៣,៣១៨គ្រួសារ នៅមជ្ឈមណ្ឌលភៀសសឹកបណ្តោះអាសន្ន ភូមិស្លក្រាម ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នៅថ្ងៃទី៩ មិថុនា ឆ្នាំ២០២៦៕
២ កក្កដា ២០២៦
ពលរដ្ឋមួយចំនួនបារម្ភ បន្ទាប់ពីក្រសួងសុខាភិបាលរកឃើញផលិតផលថែរក្សាស្បែកមានជាតិគីមីលើសកម្រិត
ពលរដ្ឋសម្តែងការបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយពីក្រសួងសុខាភិបាលរកឃើញផលិតផលថែរក្សាស្បែកមានផ្ទុកសារធាតុគីមីលើសកម្រិត។ តាមរយៈសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ក្រសួងសុខាភិបាល អះអាងថា ផលិតផលគ្រឿងសម្អាង ៥មុខ មានផ្ទុកសារធាតុគីមីលើសកម្រិតបទដ្ឋានស្តង់ដា ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងស្បែកអ្នកប្រើប្រាស់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ការផ្សព្វផ្សាយនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួងបានបញ្ជូនផលិតផលខាងលើទៅវិភាគគុណភាពនៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិពិសោធន៍សុខាភិបាល និងបានរកឃើញថា ផលិតផល ៤មុខ មានផ្ទុកសារធាតុគីមីបារត (Mercury) រីឯមួយទៀតមានផ្ទុកសារធាតុគីមីបារត (Mercury) និងសារធាតុគីមី អាស៊ីត សាលីស៊ីលិច (Salicylic Acid) លើសកម្រិតបទដ្ឋានស្តង់ដា។ ផលិតផលថែរក្សាស្បែកទាំង៥ រួមមាន N-QUEEN Glow White Lotion, OG Cosmetics Anti Acne & Whitening Night Cream, KissMe Vitamin Plus Premium Night Cream, Bliss Night Cream, Na Sar Clarity Advance Night Cream។ ក្រសួងសុខាភិបាលពន្យល់ថា សារធាតុគីមីបារតលើសកម្រិតបទដ្ឋានស្តង់ដា ធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ខ្សោយតម្រងនោម កើតមហារីកស្បែក និងប៉ះពាល់ប្រព័ន្ធប្រសាទ។ ចំណែកឯសារធាតុគីមី និងអាស៊ីត សាលីស៊ីលិច លើសកម្រិតបទដ្ឋានស្តង់ដា អាចបណ្តាលឱ្យខូចរបាំងការពារស្បែក ស្បែកស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ របកស្បែក និងរលាកស្បែកជាដើម។ ក្រសួងអះអាងថា ផលិតផលគ្រឿងសម្អាងទាំង ៥មុខខាងលើ ពុំមានលេខប្រវេទន៍ពីក្រសួងសុខាភិបាលនោះឡើយ។ ក្រៅពីនេះ អនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងឱសថ និងច្បាប់ ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងឱសថ គឺតម្រូវឱ្យរាល់ការចរាចរផលិតផលគ្រឿងសម្អាងគ្រប់ប្រភេទក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវមានលេខប្រវេទន៍ទទួលស្គាល់ពីក្រសួងសុខាភិបាល។ ក្រសួងបញ្ជាក់ថា មុននឹងទិញផលិតផលគ្រឿងសម្អាងគ្រប់ប្រភេទ ពលរដ្ឋត្រូវពិនិត្យមើលលតាបត្រប្រវេទន៍ ដែលមានបិទលើសំបកវេចខ្ចប់ ឱ្យត្រឹមត្រូវ។ ពាក់ព័ន្ធករណីនេះ មានអ្នកលេងបណ្ដាញបានចូលបញ្ចេញមតិក្នុងការបង្ហោះរបស់ក្រសួងរាប់ពាន់នាក់ ដោយមតិមួយចំនួនលើកឡើងថា៖ «ក្នុងនាមនាងខ្ញុំជាប្រជាពលរដ្ឋ នាងខ្ញុំសុំស្នើទៅខាងក្រសួងគួរតែធ្វើការឱ្យបានលឿនជាងហ្នឹង ព្រោះថាផលិតផលមួយៗមិនមែនទើបតែចេញទេ គឺចេញយូរហើយ ហើយក៏មិនមែនមិនល្បីដែរ គឺសុទ្ធសឹងតែ Brand ល្បីៗ ផ្ទុះពេញបណ្ដាញសង្គម ដោយមានការអះអាងពីម្ចាស់ Brand ទើបពួកខ្ញុំមានទំនុកចិត្តក្នុងការប្រើប្រាស់ ដូច្នេះសូមក្រសួងមានវិធានការចាត់ចែងឱ្យបានរហ័ស ដើម្បីសុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ និងការមានទំនុកចិត្តទៅលើម្ចាស់ផលិតផលនៅក្នុងស្រុក»។ មតិផ្សេងទៀតបានសរសេរថា៖ «ម្ចាស់ប្រេនបង្កើតផលិតផលច្រើនណាស់ហើយជួលអ្នកប្រូម៉ូរាប់រយអ្នកឱ្យផុសបោកប្រជាជនខ្លួនឯងឱ្យងប់ងល់ទិញសាកមិនដែលរំលង ហើយមួយទៀតអ្នកខ្លះប្រូម៉ូតែប្រើអាហ្នឹងទៅមិនត្រូវទេ តែនិយាយពេញៗមាត់ថារបស់ហ្នឹងល្អ របស់ហ្នឹងមិនមានជាតិកាត់ប្រើហើយ ស្អាតហេតុអីនិយាយចេញទៅរួច?» ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ នាយកប្រតិបត្តិវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា និងជាអ្នកតាមដានសង្គម លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា បានចែករំលែកលើហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួនថា ការរកស៊ីបែបកាប់ដាវ (ការធ្វើអាជីវកម្មបែបកេងប្រវ័ញ្ចហួសហេតុ និងខ្វះក្រមសីលធម៌) មិនត្រឹមបំផ្លាញសុខភាព និងអាយុជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅចំពោះមុខនោះទេ ប៉ុន្តែវាកំពុងរុញច្រានសង្គមខ្មែរឱ្យធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម និងសេចក្តីវេទនាដល់ពលរដ្ឋខ្មែរតជំនាន់។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ដល់ពេលហើយដែលយើងទាំងអស់គ្នា ទាំងស្ថាប័នរដ្ឋ វិស័យឯកជន និងប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវរួមដៃគ្នាប្រឆាំងនឹងអាជីវកម្មអនាធិបតេយ្យទាំងនេះ តាមរយៈការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានតឹងរ៉ឹង ការពង្រឹងក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ និងការធ្វើជាអ្នកប្រើប្រាស់ឆ្លាតវៃ ដើម្បីការពារអនាគតនៃសង្គមជាតិយើង»។ ក្រោយមានការប្រកាសពីក្រសួង ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន NASA COSMETIC Co., Ltd. បានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមថា ក្រុមហ៊ុនមានការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះព័ត៌មាននេះ ព្រោះរហូតមកដល់ពេលនេះ ក្រុមហ៊ុនមិនទាន់បានទទួលការជូនដំណឹង ឬការទាក់ទងជាផ្លូវការពីអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ អំពីលទ្ធផលតេស្ត ឬឱកាសឱ្យបំភ្លឺមុនការផ្សព្វផ្សាយនោះទេ។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ដើម្បីធានាភាពច្បាស់លាស់ និងយុត្តិធម៌ ក្រុមហ៊ុនកំពុងរៀបចំស្នើសុំលទ្ធផលតេស្តលម្អិត និងធ្វើការសហការជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាននេះ»។ ចំណែកឯ ម្ចាស់ផលិតផល KissMe Vitamin Plus Premium Night Cream បានចេញវីដេអូក្នុងបណ្ដាញសង្គមនិយាយថា ផលិតផលរបស់់ខ្លួនបានដាច់ស្តុកនៅលើទីផ្សារអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំមកហើយ តាំងពីមានជម្លោះជាមួយថៃ ក្រោយពីបានពហិការនាំចូលទំនិញ ឬផលិតនៅប្រទេសថៃ ។ ម្ចាស់ផលិតផលរូបនេះ បានប្រាប់អ្នកតាមដានថា៖ «សូមឱ្យភ្ញៀវ ឬអ្នកប្រើប្រាស់ផលិតផលរបស់ខ្លួនស្ងប់អារម្មណ៍ ព្រោះត្រូវការពេលវេលាដើម្បីដោះស្រាយ និងស្រាយបំភ្លឺជាសាធារណៈ»។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនផលិតផល OG Cosmetics Anti Acne & Whitening Night Cream សំណូមពរអតិថិជន កុំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំទៅកាន់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដូចដែលអ្នកលេងបណ្ដាញសង្គមលើកឡើងថា លក់យូរឆ្នាំហើយទើបតែពិនិត្យឃើញ ពីព្រោះការត្រួតពិនិត្យឃើញនេះ គឺជាស្តុកចុងក្រោយដែលក្រុមហ៊ុននាំចូលនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៦។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនរូបនេះនិយាយថា ក្រសួងពាក់ព័ន្ធមានការត្រួតពិនិត្យជារៀងរាល់ខែ រៀងរាល់ពេលវេលាដែលបានកំណត់ មិនមែន១ឆ្នាំ ៣ឆ្នាំ ៥ឆ្នាំ ឬក៏៨ឆ្នាំ បានត្រួតពិនិត្យម្ដងនោះទេ។ ប្រភពដដែលបញ្ជាក់លើបណ្ដាញសង្គមថា៖ «នេះជាកំហុសខាងរោងចក្រដែលផ្គត់ផ្គង់ឱ្យខ្ញុំនៅស្តុកដែលចេញលក់ចុងក្រោយនៅឆ្នាំ…
២ កក្កដា ២០២៦
រដ្ឋាភិបាលសម្រេចផ្អាករៀបចំពិធីបុណ្យអុំទូកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញជាថ្មី
រាជរដ្ឋាភិបាលផ្អាករៀបចំពិធីបុណ្យអុំទូកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញជាថ្មី ដែលគ្រោងនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងសារលិខិតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចុះនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ តែទើបត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។ លិខិតដដែលបញ្ជាក់ថា មូលហេតុនៃការផ្អាកនេះ ដោយសារតែរាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើស្ថានការណ៍ចំពោះមុខនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាពិសេសការដោះស្រាយបញ្ហានានាជូនប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក ក៏ដូចជាកិច្ចការអាទិភាពចំពោះមុខមួយចំនួនទៀត។ ទោះជាយ៉ាងណា រាជរដ្ឋាភិបាលណែនាំ ឱ្យមានការរៀបចំពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក នៅតាមខេត្តនានា អាចប្រព្រឹត្តទៅជាធម្មតាតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី និងតាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់អាជ្ញាធរ និងប្រជាពលរដ្ឋ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការឈប់សម្រាករបស់មន្ត្រីរាជការ កម្មករនិយោជិត រយៈពេលបីថ្ងៃក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យអុំទូក នៅតែរក្សាដដែល ដូចខ្លឹមសារដែលមានចែងក្នុងអនុក្រឹត្យលេខ១៦៧ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ សារាចរបានលើកឡើងថា ក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានរាជធានី ខេត្ត និងរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះសុខទុក្ខ និងសហការដោះស្រាយបញ្ហានានាជូនប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក យុទ្ធជន និងគ្រួសារយុទ្ធជន ដែលរងរបួស ពលី និងកំពុងឈរជើងការពារទឹកដី ព្រមទាំងអតីតយុទ្ធជន នៅតាមមូលដ្ឋានរៀងៗខ្លួន។ រាជរដ្ឋាភិបាលបញ្ជាឱ្យក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ សម្របសម្រួល និងបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការស្វែងរកការងាររបស់ពលករខ្មែរដែលបានវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃវិញ និងបន្តផ្សព្វផ្សាយឱកាសការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសលករខ្មែរនៅតាមមូលដ្ឋាននីមួយៗ។ រាជរដ្ឋាភិបាលជម្រុញឱ្យក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ រដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការងារត្រៀម បង្ការគ្រោះធម្មជាតិនានា ពិសេសគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតដោយសារកូនរដូវប្រាំង និងការកើនឡើងកម្ដៅនៅរដូវប្រាំង ដោយសារបាតុភូតអែលនីញ៉ូ ដែលបណ្តាលឱ្យរដូវប្រាំងឆ្នាំ២០២៧ ខាងមុខអាចនឹងអូសបន្លាយរយៈពេលយូរ។ រាជរដ្ឋាភិបាលតែងតែប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចំនួនបីថ្ងៃ នៅថ្ងៃ១៤កើត ១៥កើត និង១រោច ខែកត្តិក ដើម្បីអបអរសាទរព្រះរាជពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិ និងបន្តរក្សាទំនៀមទម្លាប់ដ៏ប្រពៃរបស់ខ្មែរដែលមានតាំងពីយូរលង់មកហើយ ដោយមានរៀបចំពិធីប្រណាំងទូកង បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក នៅតាមដងទន្លេសាប មុខព្រះបរមរាជវាំង រាជធានីភ្នំពេញ និងនៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួន។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ក៏បានចេញសារាចរសម្រេចផ្អាកការប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក ឆ្នាំ២០២៥ នៅរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់លើស្ថានការណ៍ចំពោះមុខនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាពិសេសការដោះស្រាយបញ្ហាជូនប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក និងពលករខ្មែរធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ដែលវិលត្រឡប់ចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ៕
មហាក្សត្សខ្មែរនឹងយាងនិវត្តន៍មកវិញក្នុងពេលឆាប់ៗ
ព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នឹងយាងនិវត្តន៍មកកាន់មាតុប្រទេសវិញក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ក្រោយពីព្រះអង្គបានសម្រាកព្យាបាលព្រះរោគនៅក្នុងប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជាងបីខែមក។ ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បញ្ជាក់ថា ព្រះរាជសុខភាពរបស់ព្រះមហាក្សត្រ មានភាពប្រសើរឡើងជាបណ្តើរៗ ក្រោយពីបានទទួលការព្យាបាលព្រះរោគ និងមានការពិនិត្យថែទាំពីក្រុមគ្រូពេទ្យប្រទេសចិន។ ក្រសួងឱ្យដឹងបន្តថា យោងលើវេជ្ជបញ្ជារបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យប៉េកាំង ក៏បានសូមព្រះបរមរាជានុញ្ញាតថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ដោយសូមព្រះអង្គប្រោសព្រះរាជទានឱ្យក្រុមគ្រូពេទ្យពិនិត្យតាមដាន និងថែទាំព្រះរាជសុខភាពជាបន្តទៀត នៅព្រះបរមរាជវាំងរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។ ព្រះមហាក្សត្រ និងសម្តេចព្រះមហាក្សត្រីហ្លួងម៉ែ បានថ្លែងអំណរព្រះគុណ និងអរគុណ ថ្វាយប្រគេនសម្តេចព្រះសង្ឃរាជទាំងពីរគណៈ ព្រះថេរានុត្ថេរៈគ្រប់ព្រះអង្គ និងសម្តេចថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល ជាតិ ថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីរាជការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ដែលកន្លងមក និងពេលបច្ចុប្បន្នបានថ្វាយព្រះសព្វសាធុការពរ និងបួងសួងគុណព្រះរតនត្រ័យ សូមឱ្យព្រះអង្គទាំងទ្វេ បានឆាប់ជាសះស្បើយពីព្រះរោគាពាធ សូមព្រះប្រកបដោយព្រះបរមសុខគ្រប់ប្រការ ដើម្បីគង់ប្រថាប់នៅក្នុងភាពសុខក្សេមក្សាន្ត ជាដរាបតរៀងរហូតទៅ។ យោងតាមព្រះរាជសារនៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ព្រះមហាក្សត្រ មានព្រះរោគមហារីកនៅក្រពេញប្រូស្តាត ក្រោយមានការពិនិត្យដោយយកចិត្តទុកដាក់ពីក្រុមគ្រូពេទ្យនៃមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋធានីប៉េកាំង។គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រ និងហ្លួងម៉ែ បានយាងចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ទៅកាន់រដ្ឋធានីប៉េកាំង ប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីពិនិត្យព្រះរាជសុខភាព។ ក្នុងអំឡុងពេលអវត្តមាននេះ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានទទួលជួយក្នុងព្រះបរមនាមព្រះអង្គ ជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទីកម្ពុជា៕
លោក ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្តើមទស្សនកិច្ចនៅចិនបីថ្ងៃដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពទ្វេភាគី
ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជាហើយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមិត្តភាពនៅប្រទេសចិន ដល់ថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ អមដំណើរលោក ហ៊ុន សែន រួមមាន អនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិលោក ទៀ បាញ់ និងថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗ នៃស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាល។ បើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ អំឡុងពេលនៅក្នុងប្រទេសចិន លោក ហ៊ុន សែន នឹងមានជំនួបទ្វេភាគីជាមួយអគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជាប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិន លោក លី ឈាង និងប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាតំណាងប្រជាជនចិន លោក ចាវ ឡីជី ។ លោក ហ៊ុន សែន ក៏នឹងចូលគាល់ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហមុនី និងហ្លួងម៉ែ ដែលកំពុងគង់ប្រថាប់ក្នុងមន្ទីរពេទ្យប្រទេសចិន ដើម្បីព្យាបាល និងតាមដានព្រះរាជសុខភាពផងដែរ។ សេចក្ដីប្រកាសបញ្ជាក់ថា ទស្សនកិច្ចមិត្តភាពផ្លូវការរបស់លោក ហ៊ុន សែន នៅប្រទេសចិន គឺបង្ហាញអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការបន្តរឹតចំណង និងលើកកម្ពស់មិត្តភាពដែកថែប ព្រមទាំងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ សំដៅកសាងសហគមន៍វាសនារួមកម្ពុជា-ចិន គ្រប់រដូវកាល ក្នុងយុគសម័យថ្មី ឱ្យកាន់តែជោគជ័យបន្ថែមទៀត។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធ ដែលចូលរួមអមដំណើរទស្សនៈនេះដែរ ឱ្យដឹងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ុន សែន នៅប្រទេសចិន នឹងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-ចិន កាន់តែរឹងមាំ និងឈ្វេងយល់ពីគ្នាកាន់តែច្បាស់។ លោកបន្តថា៖ «ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្ដេចតេជោជាដំណើរទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលយើងរំពឹងថានឹងមានផ្លែផ្កាច្រើនសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាទាំងនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌទំនាក់ទំនងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិស័យនានាទៀត»។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងជាអ្នកតាមដានសង្គមកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត គិន ភា បានលើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចខាងលើពិតជាមានអត្ថន័យខាងនយោបាយ និងការទូតដ៏សំខាន់ ពីព្រោះបានរំលេចយ៉ាងច្បាស់ពីមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា-ចិន ដែលនៅតែរឹងមាំ ឋិតឋេរ និងរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរ បើទោះបីជាបរិបទអន្តរជាតិ និងតំបន់កំពុងមានការប្រែប្រួលយ៉ាងណាក៏ដោយ។ លោកបន្ថែមថា៖ «ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលកំពុងប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជា និងការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសមហាអំណាច និងបញ្ហាជាច្រើនទៀត ការរក្សាបាននូវទំនាក់ទំនងប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក គឺជាកត្តាសំខាន់បំផុតសម្រាប់សន្តិភាព ស្ថេរភាព និងការអភិវឌ្ឍ»។ រីឯស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា លោក អ៊ូ ចាន់រ័ត្ន យល់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ថាតើប្រទេសចិននឹងយកចិត្តទុកដាក់ស្ដាប់បញ្ហារបស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណា ព្រោះគេប្រាកដជាដឹងហើយថាប្រទេសកម្ពុជាកំពុងមានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ ហើយប្រទេសចិននឹងថ្លឹងថ្លែងដែរដោយសារតែខ្លួនមានផលប្រយោជន៍ជាមួយថៃ និងមានភាពស្និទ្ធស្នាលជាមួយភាគីថៃទៀតផង។ លោកយល់ថា៖ «ការលើកបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃនៅចំពោះចិន គឺជារឿងចាំបាច់ដែលត្រូវតែលើក ប៉ុន្តែគេស្ដាប់យើង គេយកចិត្តទុកដាក់ប៉ុណ្ណា គេចង់ជួយយើងប៉ុណ្ណា យើងមិនអាចរំពឹងទុកបានទេដោយសារតែពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍ប្រទេសគេ» ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងពេលមានបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ចិនក៏បានចូលរួមដើរតួនាទីផ្នែកការទូត ដោយជំរុញឱ្យភាគីកម្ពុជា និងថៃ ស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិភាព និង បទ ឈប់បាញ់។ ទោះជាយ៉ាងណា ចិនដែលជាមិត្តដែកថែបរបស់កម្ពុជា មិនបានថ្កោលទោសថៃចំពោះការធ្វើសង្រ្គាមវាយប្រហារឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជានោះឡើយ៕
កម្ពុជាតវ៉ាការចុះវាស់វែង និងបោះបង្គោលដីខុសច្បាប់របស់ថៃនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាតវ៉ាចំពោះសកម្មភាពចុះវាស់វែងដីធ្លី និងបោះបង្គោលព្រំដីរបស់អាជ្ញាធរ និងពលរដ្ឋថៃ ដែលកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់ភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ក្រុមការងារវាស់វែងដីធ្លីថៃមួយក្រុម រួមជាមួយប្រជាពលរដ្ឋថៃប្រមាណ២៥នាក់ និងយានយន្តចំនួន៩គ្រឿង បានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ខាងលើនៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលលេខ៤៦ និង៤៧ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ កម្ពុជាចាត់ទុកសកម្មភាពនេះ ជាការបំពានលើមាត្រា៥ នៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ (MOU-2000) រវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងថៃ ស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក និងបែបបទបច្ចេកទេសឆ្នាំ២០០៣ (TOR 2003) ក៏ដូចជាកំណត់ហេតុនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅខេត្តចន្ទបុរី ប្រទេសថៃ។ ក្រៅពីនេះ សកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ថៃ ក៏ជាការបំពានលើចំណុចទី១ ដែលនិយាយអំពីវិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង នៃសេចក្តីប្រកាសរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាប្រគល់ភារៈកិច្ចជូនគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ដើម្បីបន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែនឱ្យបានឆាប់បំផុត ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរផងដែរ។ ចាប់តាំងពីមានបញ្ហាព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជាតែងតែបញ្ជាក់ពីការមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវខ្សែព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីជាឯកតោភាគីរបស់ថៃឡើយ និងរំលឹកថា សកម្មភាពថ្មីៗនេះរបស់ថៃ នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ ឬជំហររបស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិឡើយ។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានទាមទារឱ្យប្រទេសថៃបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវរាល់សកម្មភាពខុសច្បាប់ទាំងនេះ បញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពជាឯកតោភាគី ហើយត្រូវធ្វើការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង លើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រមទាំងរក្សាសន្តិភាព និងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ តាមបណ្តោយព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ កម្ពុជាបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តឥតងាករេ ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ និងជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ តាមមធ្យោបាយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវជំហរជាគោលការណ៍ថា បន្ទាត់ព្រំដែនមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយប្រើកម្លាំងនោះឡើយ។ យោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារ និងឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាពីរលើក ដោយលើកទីមួយនៅក្នុងខែកក្កដា និងលើកទីពីរនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយប្រទេសទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើបទឈប់បាញ់តាំងពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ទោះជាយ៉ាងណា ថៃនៅតែបន្តឈ្លានពានចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជានៅតាមបណ្តោយខេត្តជាប់ព្រំដែន ដោយធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់តាមរយៈការរាយលួសបន្លា ដាក់ទូរកុងតឺន័រ កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ធ្វើពិធីសាសនាផ្សេងៗលើប្រាសាទ និងតំឡើងទង់ជាតិថៃនៅលើទឹកដីកម្ពុជាដោយអះអាងថា ទឹកដីទាំងនោះជាទឹកដីរបស់ពួកគេ បើទោះជាកម្ពុជាបានចេញមុខតវ៉ាប្រឆាំងជាហូរហែក៏ដោយ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ កម្ពុជាក៏បានជំរុញជាថ្មីឱ្យថៃចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC និងបញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ (JSTs) បន្តចុះអនុវត្តការងារនៅលើដីជាក់ស្តែងឱ្យបានឆាប់បំផុតដែរបន្ទាប់ពីថៃយកលេសលើកពេលជាបន្តបន្ទាប់៕
ពលរដ្ឋបារម្ភពីការលក់ក្លែងបន្លំចំណីអាហារប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងបាត់បង់ទំនុកចិត្ត
ពលរដ្ឋបារម្ភថាចំណីអាហារលក់ក្លែងបន្លំអតិថិជនអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពសាធារណៈ បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរបានចុះត្រួតពិនិត្យ និងរកឃើញជាបន្តបន្ទាប់នូវចំណីអាហារ ដែលនាំចូលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ មានសារធាតុគីមី និងជាប្រភេទអាហារផុតកំណត់។ ការបារម្ភនេះ គឺស្របពេលអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្រ្កាបការក្លែងបន្លំ «ក.ប.ប.» នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានចុះត្រួតពិនិត្យទំនិញនៅហាងឈ្មោះ «ចរណៃ» ដែលជាទីតាំងលក់ និងចែកចាយត្រីក្លាសេ ម្ហូបអាហារជាច្រើនមុខ ពិសេសត្រីសាម៉ុន និងត្រីត្រោត។ តាមការត្រួតពិនិត្យរបស់អ្នកជំនាញរកឃើញថា ហាងនេះបានលក់ក្លែងបន្លំអតិថិជនរវាងត្រីសាម៉ុន និងត្រីត្រោត ដែលអំពើនេះគឺល្មើសនឹងច្បាប់ស្តីពីសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ម្ចាស់ហាងខាងលើក៏បានរងពិន័យតាមច្បាប់ស្តីពីសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារតាមមាត្រា៣៨ ដែលបានចែងថា ចំពោះប្រតិបត្តិករអាជីវកម្មម្ហូបអាហារដែលដាក់ស្លាកសញ្ញាម្ហូបអាហារដែលមានលក្ខណៈមិនពិត ធ្វើឱ្យយល់ខុស ឬក្លែងបន្លំ អំពីលក្ខណៈពិតនៃម្ហូបអាហារ ត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាទឹកប្រាក់ចន្លោះពី១០លានទៅ ២០លានរៀល។ ករណីដដែលនេះ ម្ចាស់ហាង«ចរណៃ» ក៏សរសេរសារសុំទោសលើបណ្ដាញសង្គមផ្លូវការរបស់ខ្លួនទៅកាន់អតិថិជន និងបាននិយាយថា៖ «បើមិនមានអ្វីប្រែប្រួលនោះទេ ហាងចរណៃទាំងអស់ នឹងផ្អាកដំណើរការយ៉ាងយូរត្រឹមថ្ងៃទី២២ សីហា ២០២៦ តទៅ»។ អគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្រ្កាបការក្លែងបន្លំ «ក.ប.ប.» នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក គឹម មាសសុខសីហា បានបកស្រាយថា ការក្លែងបន្លំចំណីអាហារមិនពាក់ព័ន្ធនឹងទំនិញនោះគ្មានសុវត្ថិភាព ឬគុណភាពនោះទេ។ ក្រៅពីនេះ លោកថាក៏មិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ដែរ ព្រោះករណីក្លែងបន្លំមកពីការផ្ដល់ព័ត៌មានដល់អ្នកប្រើប្រាស់មិនបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ការដាក់ស្លាកសញ្ញាមិនសមស្រប ឬធ្វេសប្រហែស។ លោកនិយាយថា៖ «នៅពេលការត្រួតពិនិត្យផលិតផលទំនិញរកឃើញថា ហួសកាលបរិច្ឆេទ ឬក៏កត្តាអនាម័យ លក្ខខណ្ឌទុកដាក់ទំនិញមិនសមស្របដែលធ្វើឱ្យខូចគុណភាព ឬក៏រកឃើញថាមានវត្តមានសារធាតុគីមីហាមឃាត់ក្រោយពីយើងយកទៅធ្វើពិសោធនៅមន្ទីរពិសោធន៍ គឺយើងដាច់ខាតត្រូវតែអនុវត្តតាមនីតិវិធីកម្ទេចចោល ហើយម្ចាស់ទំនិញ ឬក៏អ្នកនាំចូលទំនិញត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ជាធរមាន»។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ពលរដ្ឋដែលជាបុគ្គលិកធ្វើការនៅគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុមួយកន្លែងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា សារុន វួចលាង បានលើកឡើងថា កញ្ញាពិតជាមានការបារម្ភពីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ហើយករណីក្លែងបន្លំជាហូរហែមកនេះ ក៏បានធ្វើឱ្យកញ្ញាហាក់បាត់បង់ទំនុកចិត្តលើការទិញចំណីអាហារ ជាពិសេសផលិតផលដែលមិនមានប្រភពច្បាស់លាស់ ឬគ្មានស្លាកសញ្ញាត្រឹមត្រូវ។ កញ្ញាបន្តថា៖ «ខ្ញុំតែងតែពិនិត្យថ្ងៃផុតកំណត់ ប្រភពផលិត និងជ្រើសរើសទិញពីហាង ឬទីតាំងដែលអាចទុកចិត្តបាន។ ខ្ញុំបារម្ភថា ប្រសិនបើទទួលទានអាហារក្លែងបន្លំ ឬគ្មានសុវត្ថិភាព អាចបង្កឱ្យមានជំងឺ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរយៈពេលវែងទាំងខ្លួនឯង និងសមាជិកគ្រួសារ និងប្រជាពលរដ្ឋដទៃទៀតដែលប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់»។ ក្នុងនាមជាប្រជាពលរដ្ឋមួយរូប កញ្ញាសំណូមពរឱ្យក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបង្កើនការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារឱ្យបានទៀងទាត់ រួមទាំងអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះអ្នកដែលលក់ទំនិញក្លែងបន្លំ ឬគ្មានគុណភាព។ លើសពីនេះ ប្រភពដដែលចង់ឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម លក់ផលិតផលដែលមានគុណភាព មានប្រភពច្បាស់លាស់ និងគិតគូរដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ជាចម្បង ដើម្បីរួមចំណែកកសាងទំនុកចិត្ត និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់សង្គមទាំងមូល។ ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងជាអ្នកតាមដានសង្គម លោកបណ្ឌិត គិន ភា នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានសរសេរលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា សង្គមមួយគ្រោះថ្នាក់បំផុត មិនមែនត្រឹមតែពេលមានភាពក្រីក្រ អវិជ្ជា ឬអំពើពុករលួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពេល «ភាពក្លែងក្លាយ» បានក្លាយទៅជារឿងធម្មតា។ លោកថា ភាពក្លែងក្លាយមិនមែនគ្រាន់តែជាការកុហកតូចតាចទេ ប៉ុន្តែជាជំងឺសង្គមដែលធ្វើឱ្យសម្បកធំជាងខ្លឹមសារ រូបភាពសិប្បនិម្មិតធំជាងសេចក្តីពិត ការសម្តែងធំជាងមនសិការ និងការបោកប្រាស់ធំជាងសុចរិតភាព។ ប្រភពរូបនេះរៀបរាប់ថា ភាពក្លែងក្លាយដែលប៉ះពាល់ជីវិតប្រជាពលរដ្ឋផ្ទាល់បំផុត គឺភាពក្លែងក្លាយក្នុងទីផ្សារ។ ទំនិញក្លែងក្លាយ អាហារក្លែងក្លាយ ឱសថក្លែងក្លាយ ផលិតផលសុខភាពក្លែងក្លាយ គ្រឿងសម្អាងក្លែងក្លាយ និងសេវាកម្មក្លែងក្លាយ កំពុងបំផ្លាញទាំងសុខភាព ទាំងទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ លោកលើកឧទាហរណ៍ ករណីដែលបានកើតឡើងកន្លងមកមានដូចជា ទុរេន ត្រីសាលម៉ុង ឡេលាបខ្លួន រហូតដល់ថ្នាំព្យាបាលជំងឺ ដែលលោកថាភាពក្លែងក្លាយកំពុងលូតលាស់ដូចជាមេរោគក្នុងទីផ្សារ។ អ្នកលក់ទំនិញក្លែងក្លាយ មិនមែនគ្រាន់តែបោកអតិថិជនទេ ប៉ុន្តែកំពុងលេងសើចលើជីវិតមនុស្ស។ អ្វីដែលកាន់តែគ្រោះថ្នាក់ថែមទៀតនោះ គឺការផ្សព្វផ្សាយក្លែងក្លាយ ដែលបំភាន់ឱ្យមនុស្សជឿថា របស់ក្លែងក្លាយទាំងនោះ ជារបស់ពិត។ ប្រភពរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «រាល់ភាពក្លែងក្លាយដែលមិនត្រូវបានផ្តន្ទាទោស នឹងបង្កើតភាពក្លែងក្លាយថ្មីៗបន្តទៀត ហើយរាល់ភាពក្លែងក្លាយដែលត្រូវបានអបអរសាទរ នឹងសម្លាប់សេចក្តីពិតបន្តិចម្តងៗ រហូតដល់សង្គមលែងអាចបែងចែករវាងរបស់ពិត និងរបស់ក្លែងក្លាយបានទៀត»។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យគុណធម៌ លោក អ៊ូច វុទ្ធី ពន្យល់ថា សារធាតុគីមីក្នុងចំណីអាហារដែលប្រជាពលរដ្ឋបានទទួលទានដោយមិនដឹងខ្លួនជាប្រចាំថ្ងៃនេះ នឹងបង្កើនជាជំងឺមិនឆ្លងដូចជា ជំងឺមហារីក ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសឈាម ដែលកើតឡើងមកពីជាតិគីមីច្រើនហួសកម្រិតប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ លោកណែនាំបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់យើងត្រូវការពារ ទីមួយបងប្អូនត្រូវការពារខ្លួននៅពេលសង្កេតឃើញថា ចំណីអាហារទាំងហ្នឹងមានភាពស្អុយរលួយ ឬខូចគុណភាព គួរតែកុំបរិភោគ មួយទៀតពេលបងប្អូនយកពីទូរក្លាសេមក ចំណីអាហារទាំងអស់ហ្នឹងវាអស់ជីវជាតិហើយ ពេលរលាយទឹកកកវាទៅជាសាច់ខ្មៅខូចអស់ហើយតែបងប្អូនយកមកបរិភោគទៀត កន្លែងហ្នឹងហើយដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាព ដូចជា សាច់មាន់ សាច់ជ្រូក សាច់គោ ដែលបង្កករាប់ខែ រាប់ឆ្នាំនៅក្នុងទូរទឹកកក»។ គួរជម្រាបដែរថា ការចុះត្រួតពិនិត្យរបស់មន្រ្តីជំនាញលើការក្លែងបន្លំទំនិញកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធររកឃើញសាច់បង្កកជាង២០០តោននាំមកពីថៃ ក្នុងឃ្លាំងស្តុកចំនួនពីរក្នុងខណ្ឌឫស្សីកែវ និងព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ រួមទាំងករណីនាំចូលទំនិញផ្លែឈើផ្សេងៗទៀតពីថៃតាមច្រកព្រំដែនខុសច្បាប់ ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពសាធារណៈ។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន…
មន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តកំពង់ធំប្រគល់ វត្ថុបុរាណចំនួន៨ដែលទទួលបានពីពលរដ្ឋជូនសារមន្ទីរជាតិនៅភ្នំពេញ
សារមន្ទីរជាតិនៅភ្នំពេញទទួលវត្ថុបុរាណមកពីខេត្តកំពង់ធំចំនួន៨ បន្ទាប់ពីក្រុមការងារជំនាញត្រួតពិនិត្យរកឃើញថាជាវត្ថុបុរាណដែលមានអាយុកាលតាំងពីសម័យអង្គរ និងក្រោយអង្គរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ សេចក្ដីប្រកាសដដែលបន្ថែមថា វត្ថុសិល្បៈចំនួន៨ខាងលើមានប្រតិមាចំនួន៤ កងដៃ៣ និងគម្របភាជន៍១ ដែលមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តកំពង់ធំបានប្រគល់មកសារមន្ទីរជាតិកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីយកមកធ្វើការសិក្សា និងវាយតម្លៃបន្ត។ ក្រោយការពិនិត្យ ក្រុមការងារជំនាញបានសន្និដ្ឋានថា វត្ថុសិល្បៈទាំងនោះមានឈ្មោះទេពស្រី(ព្រះនាងឧមា ឬលក្ម្សី) សម័យអង្គរនាអំឡុងចុងស.វ.ទី១០, វជ្រសត្វ សម័យអង្គរចនាបថបាយ័ន្ត ស.វ.១២-១៣, ព្រះពុទ្ធប្រតិមា សម័យក្រោយអង្គរ ស.វ.ទី១៥-១៦, ព្រះពោធិសត្វ (សិល្បៈចិន) រវាងស.វ.១៣-១៤, វត្ថុបុរាណទី៥-៧ ជាកងដៃសំរិទ្ធ សម័យអង្គរ រចនាបថបាយ័ន្ត ស.វ.១២-១៣ និងគម្របភាជន៍ សម័យក្រោយអង្គរ ស.វ.១៧-១៨។ ក្រសួងវប្បធម៌រំលឹកថា វត្ថុបុរាណទាំងនេះនឹងត្រូវរក្សាទុកនៅក្នុងរោងជាងជួសជុលលោហៈនៃសារមន្ទីរជាតិកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើការអភិរក្ស និងជួសជុល មុននឹងរៀបចំដាក់តាំងបង្ហាញជូនដល់សាធារណជនទស្សនា និងសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្តទៀត។ នាយកដ្ឋានសារមន្ទីរជាតិកម្ពុជា បានសរសើរ និងអរគុណចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ៤រូប ដែលបានរកឃើញវត្ថុទាំងនោះកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយបានប្រគល់ជូនមកអាជ្ញាធរ ដើម្បីទុកជាឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ ក្រៅពីនេះ នាយកដ្ឋានសារមន្ទីរបានចាត់ទុកសកម្មភាពទាំងនេះថា ជាគម្រូដ៏ប្រពៃដែលសបញ្ជាក់ពីមនសិការស្នេហាជាតិ និងការចូលរួមថែរក្សាការពារមរតកវប្បធម៌ដូចតា ដែលជាព្រលឹង និងអត្តសញ្ញាណជាតិដ៏មានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ស្របតាមពាក្យស្លោក «កិច្ចការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិ គឺជាភារកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នា»។ គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋបានរកឃើញប្រតិមាលោហៈចំនួន៤អង្គ នៅក្នុងចម្ការស្វាយចន្ទីមួយកន្លែងក្នុងស្រុកសណ្ដាន់ ខេត្តកំពង់ធំ។ ក្រោយពីមានការបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គម អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តកំពង់ធំ បានចុះពិនិត្យភ្លាមៗ និងវាយតម្លៃដោយសន្និដ្ឋានជាបឋមថា ប្រតិមាទាំងនោះមិនមែនជាវត្ថុបុរាណឡើយ តែជាវត្ថុសិល្បៈចម្លងថ្មី ដែលផលិតឡើងប្រមាណ២០ ទៅ៣០ឆ្នាំមុន ដោយត្រាប់តាមរចនាបថសិល្បៈបុរាណខ្មែរ ថៃ និងចិន។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់មក ទើបពិនិត្យឃើញថាពិតជាវត្ថុបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យបុរាណ៕
ក្រសួងធនធានទឹកណែនាំឱ្យពលរដ្ឋសន្សំសំចៃទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវប្រាំង
ក្រសួងធនធានទឹកណែនាំឱ្យពលរដ្ឋសន្សំសំចៃទឹកឱ្យបានច្រើននៅពាក់កណ្តាល និងចុងរដូវវស្សាឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីត្រៀមបង្ការការខ្វះខាតទឹកនៅរដូវប្រាំង។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងចុះនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ យោងទៅលើការព្យាករស្តីពីស្ថានភាពវិវត្តន៍នៃសីតុណ្ហភាពនៅលើផ្ទៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងតំបន់អេក្វាទ័រ បង្ហាញថា បាតុភូត អែលនីញ៉ូ (El Niño) បានបន្តកើនដល់កម្រិត ១០០% ក្នុងខែកក្កដា និងកើនដល់កម្រិតអតិបរមាក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានបាតុភូត អាយ អូ ឌី (IOD) ស្ថិតនៅអព្យាក្រឹត (IOD-Neutral) ដែលស្ថានភាពបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យចាប់ពីពាក់កណ្តាលរដូវវស្សា ដល់ចុងរដូវស្សាឆ្នាំ២០២៦ មានសីតុណ្ហភាពមធ្យមអប្បបរមា ២៦°C និងអតិបរមា ៣៧°C ខ្ពស់ជាងសីតុណ្ហភាពមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ និងខ្ពស់ជាងឆ្នាំ២០២៥។ ចំណែកឯ បរិមាណទឹកភ្លៀងប្រហាក់ប្រហែលនឹងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ ជាមួយនឹងរបាយទឹកភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយបានល្អដូចឆ្នាំ២០២៥។ ក្រសួងរំលឹកថា ពាក់កណ្តាលរដូវវស្សាចាប់ផ្ដើមពីខែកក្កដា ដល់ខែសីហា ហើយកូនរដូវប្រាំងនឹងចាប់ផ្តើមនៅក្នុងសប្តាហ៍ទី១ នៃខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ និងលឿនជាងឆ្នាំ២០២៥ ដែលអាចមានរយៈពេលពីរសប្តាហ៍។ យោងតាមក្រសួងដដែល បាតុភូតផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់អាចកើតឡើងច្រើន ប៉ុន្តែនៅចុងរដូវវស្សាបរិមាណទឹកភ្លៀងថយចុះ ហើយរដូវវស្សាអាចបញ្ចប់នៅក្នុងសប្តាហ៍ទី២ នៃខែតុលា ដែលលឿនជាងធម្មតា និងឆ្នាំ២០២៥។ ក្រសួងពន្យល់ថា ចុងរដូវវស្សាសីតុណ្ហភាពមធ្យមអប្បបរមា និងអតិបរមា ទាបជាងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំហើយបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅខែកញ្ញា ដល់ខែតុលា មានកម្រិតទាបជាងឬប្រហាក់ប្រហែលនឹងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ និងបរិមាណទឹកភ្លៀងពីច្រើនទៅមធ្យម។ កសិកររស់នៅស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង លោក វង្ស ប៉ោយយ៉ង់ និយាយថា ទោះបីជាមានការណែនាំពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធលើការថែរក្សាទឹក ក៏ពួកគាត់ដែលជាប្រជាកសិករមិនដឹងពីរបៀបធ្វើបែបណាដើម្បីថែរក្សាទឹកទុកដែរ។ លោកចង់ឱ្យបណ្ដាក្រសួងពាក់ព័ន្ធចុះណែនាំដល់ប្រជាកសិករនៅមូលដ្ឋាន ឱ្យបានដឹងពីរបៀបក្នុងការថែរក្សាទឹក និងធ្វើយ៉ាងណាកុំឱ្យមានបញ្ហាខ្វះខាតទឹកប្រើប្រាស់ក្នុងការបង្កបង្កើនផលធ្វើស្រែចម្ការ។ កន្លងមក លោកថាពុំមានក្រសួង ឬស្ថាប័នណាមួយចុះទៅផ្សព្វផ្សាយ និងណែនាំដល់ពួកគាត់នោះទេ ដែលធ្វើឱ្យការធ្វើស្រែចម្ការផ្សេងៗជួបបញ្ហាជាច្រើន ហើយអាស្រ័យផលទៅតាមការនឹកឃើញដោយគ្មានការយល់ដឹងពីលក្ខណៈបច្ចេកទេស។ ប្រភពរូបនេះបន្តថា៖ «ពេលយើងធ្វើស្រែចម្ការយើងយកលុយគេមកធ្វើ ពេលអត់ទឹក អត់ភក់ចឹង មានតែងាប់អស់ មានលុយពីណា ហើយជំពាក់គេ លក់ដីលក់ចម្ការហ្នឹងឯង»។ ប្រជាកាសែតមិនទាន់អាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងធនធាន និងឧតុនិយមលោក អឿង ចន្ថាដើម្បីសុំការឆ្លើយតបជុំវិញការបារម្ភពីបញ្ហាខ្វះខាតទឹកនេះបានទេនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា។ ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធកសិករកម្ពុជា (CCFC) លោក ថេង សាវឿន បានលើកឡើងថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាសកល នឹងធ្វើឱ្យមានការឡើងកម្ដៅប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើស្រែចម្ការរបស់ប្រជាកសិករ ដែលតម្រូវឱ្យពួកគាត់ត្រូវតែថែរក្សាទឹកទុកសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងការធ្វើកសិកម្ម។ លោកយល់ថា ប្រជាកសិករទាំងអស់ត្រូវតែយល់ដឹងលើបញ្ហាទាំងអស់នេះបើមិនដូច្នេះទេ ពួកគាត់អាចនឹងរងការខាតបង់ និងពិបាកក្នុងបង្កបង្កើនផលដំណាំ។ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ ក្រសួងគួរតែចុះណែនាំដល់ប្រជាកសិករនៅមូលដ្ឋានឱ្យបានញឹកញាប់ និងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងការធ្វើកសិកម្មតាមបណ្ដាញសង្គមផងដែរ។ លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់សា្ថប័នពាក់ព័ន្ធជាពិសេសក្រសួងធនធានទឹក និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ត្រូវរៀបចំប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទឹក និងប្រព័ន្ធស្តុកទឹកចែកចាយ ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកដល់បងប្អូនកសិករ»។ គួររម្លឹកថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ កសិករនៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនដូចជាពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង តាកែវ និងកំពង់ឆ្នាំងជាដើម បានជួបប្រទះនូវការខ្វះខាតទឹកសម្រាប់បង្កបង្កើនផលស្រូវរដូវប្រាំង។ អាជ្ញាធរនៅពេលនោះ បានឆ្លើយតបដោយណែនាំឱ្យកសិករផ្អាកធ្វើស្រែប្រាំងជាលើកទី២ ដោយសារអាចប្រឈមនឹងការខ្វះប្រភពទឹក។ ទោះជាយ៉ាងណា ការអំពាវនាវរបស់អាជ្ញាធរនៅពេលនោះ ហាក់មិនបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋសប្បាយចិត្តនោះឡើយ ដោយសារពួកគាត់ត្រូវបង្កបង្កើនផលដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ ចំណែកអ្នកជំនាញទទូចឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធរកវិធីសាស្រ្តស្តុក ឬរក្សាទឹកទុកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ និងស្រោចស្រពដីស្រែនៅក្នុងរដូវប្រាំង៕
កម្ពុជាជំរុញជាថ្មីឱ្យថៃចូលប្រជុំ JBC និងបញ្ជូនក្រុមវាស់វែងពិភាក្សាការងារលើដីជាក់ស្ដែង
កម្ពុជាជំរុញជាថ្មីឱ្យថៃចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC និងបញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ (JSTs) បន្តចុះអនុវត្តការងារនៅលើដីជាក់ស្តែងឱ្យបានឆាប់បំផុត បន្ទាប់ពីថៃយកលេសលើកពេលជាបន្តបន្ទាប់។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនចុះថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ថៃតែងពន្យារពេលក្រោមហេតុផលបំពេញនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង រង់ចាំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ រង់ចាំការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី រង់ចាំការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី និងរង់ចាំការអនុម័តដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃលើការតែងតាំងប្រធាន និងសមាសភាពថ្មីនៃគណៈកម្មការ JBC ភាគីថៃជាដើម។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា ទោះបីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្មីត្រូវបានតែងតាំង ហើយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្មី ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងបានដំណើរការកិច្ចប្រជុំជាច្រើនលើកមកហើយក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែអូសបន្លាយ ពុំទាន់តែងតាំងប្រធាន និងសមាសភាពថ្មីនៃគណៈកម្មការ JBC របស់ខ្លួនជាផ្លូវការនៅឡើយ។ នៅក្នុងកំណត់ទូតផ្ញើទៅកាន់ភាគីថៃជាថ្មីនេះ កម្ពុជាចាត់ទុក ការអូសបន្លាយពេលវេលានៃការតែងតាំងប្រធាន និងសមាសភាព JBC ថ្មី រួមទាំងការមិនចាត់បញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ (JSTs) ដើម្បីបន្តចុះអនុវត្តការងារនៅលើដីជាក់ស្តែង គឺផ្ទុយនឹងខ្លឹមសារនៃកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC កម្ពុជា-ថៃ ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងស្មារតីនៃសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ យោងតាមលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំកន្លងមក ភាគីទាំងពីរត្រូវបន្តចុះវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាលើដីជាក់ស្តែងឱ្យបានឆាប់បំផុត ព្រមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគាត់វិញដោយគ្មានការរារាំង សុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។ផ្ទុយទៅវិញ ភាគីថៃនៅតែបន្តកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា និងធ្វើសកម្មភាពដោយខុសច្បាប់ ក្នុងគោលបំណងបង្កើតស្ថានភាពថ្មីលើដីជាក់ស្តែង (fait accompli) បើទោះបីជាភាគីកម្ពុជាបានតវ៉ាជាច្រើនលើកតាមផ្លូវការទូតយ៉ាងណាក៏ដោយ។ រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនរំលឹកថា ផ្អែកតាមនីតិវិធី និងបែបបទការងារ ដែលបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក និងស្របតាមខ្លឹមសារនៃកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការ JBC កម្ពុជា-ថៃ ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ភាគីថៃគប្បីចាត់បញ្ជូនក្រុមការងារវាស់វែងចម្រុះ (IST)ចុះលើដីជាក់ស្តែង ដើម្បីបន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន។ កម្ពុជាតាមរយៈគណៈកម្មការ JBC មិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំង ទាំងពេលកន្លងមក ទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ គួរបញ្ជាក់ថា យោធាថៃបានវាយប្រហារឈ្លានពានមកលើប្រទេសកម្ពុជាចំនួនពីរលើកគឺនៅក្នុងខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ បើទោះជាប្រទេសទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើបទឈប់បាញ់តាំងពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ភាគីថៃនៅតែគគ្លើនបន្តឈ្លានពានចូលក្នុងទឹកដីប្រទេសកម្ពុជានៅតាមបណ្តោយខេត្តព្រំដែន តាមរយៈការរាយលួសបន្លា ដាក់ទូរកុងតឺន័រ កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងតំឡើងទង់ជាតិថៃនៅលើទឹកដីកម្ពុជាដោយអះអាងថាទឹកដីទាំងនោះជាទឹកដីរបស់ពួកគេ បើទោះជាកម្ពុជាបានចេញមុខតវ៉ាប្រឆាំងជាហូរហែក៏ដោយ៕
កម្ពុជាចាប់ផ្តើមលើកលែងទិដ្ឋាការ៤ខែដល់ជនជាតិចិនចូលកម្ពុជា
កម្ពុជាលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនចិនដែលធ្វើដំណើរចេញចូលប្រទេសកម្ពុជា ដោយអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍លោក ហួត ហាក់ លើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួង នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ឱ្យដឹងថា ភ្ញៀវទេសចរចិនដែលមកទស្សនាកម្ពុជា នឹងទទួលបាននូវបទពិសោធនៃបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅ និងពីបេះដូងចាប់ពីវិនាទីដំបូងនៃការអញ្ជើញដល់កម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនចិនដែលកាន់លិខិតឆ្លងដែនសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត្យចិន (People's Republic of China) អាចចូលមកកម្ពុជាដោយមិនចាំបាច់ស្នើសុំទិដ្ឋាការ ក្នុងអំឡុងពេលសាកល្បងចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ និងអាចស្នាក់នៅរយៈពេល ១៤ថ្ងៃ ព្រមទាំងអាចចូលចេញបានច្រើនដង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍អ្នកស្រី ហ៊ុន ដានី បានលើកឡើងថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនចិន នឹងជួយពង្រឹងចំណងការទូតរវាងកម្ពុជា-ចិន ឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងពង្រីកចំណងសាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែស៊ីជម្រៅ ជាពិសេសជួយដល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាផងដែរ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ការអនុវត្តគោលនយោបាយសាកល្បងនេះនឹងទទួលបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កាពីព្រោះយោងទៅលើទិន្នន័យទេសចរណ៍ក្នុងរយៈពេល៥ខែដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ គឺភ្ញៀវទេសចរចិនកំពុងតែឋិតនៅលំដាប់ទី១រួចហើយ»។ ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) អ្នកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន និយាយថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនចិនជារឿងល្អ ដែលនេះជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ តាមរយៈការសម្របសម្រួល និងកាត់បន្ថយការធ្វើឯកសារ រួមទាំងការចំណាយរបស់ភ្ញៀវ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ទីផ្សារចិនគឺធំហើយប្រទេសណាក៏ចង់បានទីផ្សារចិនដែរ ទន្ទឹមនឹងនេះ យើងក៏ត្រូវគិតអំពីអ្នកដែលមានចេតនាមិនល្អដែលឆ្លៀតចូលតាមរយៈភ្ញៀវទេសចរនេះដែរ យើងត្រូវពង្រឹងសន្តិសុខឱ្យខ្លាំង យើងគ្រាន់បើកចំហមាត់ច្រក តែចូលមកក្នុងត្រូវតែពង្រឹងឱ្យត្រូវគោលដៅ»។ ក្នុងពេលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាប់ផ្តើមអនុវត្តការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ជនជាតិចិនចូលមកកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងមមាញឹកក្នុងការបោសសំអាតទីតាំងឆបោកតាមអនឡាញ និងចាប់ខ្លួនជនបរទេសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកនេះដែលភាគច្រើនគឺជាជនជាតិចិន។ ការលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ជនជាតិចិននេះ ក៏បង្កការបារម្ភថា ជាការបើកឱកាសឱ្យជនជាតិចិនចូលកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាថ្មីទៀត ដែលអាចបង្កបញ្ហាអសន្តិសុខដល់សង្គមកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ យល់ថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការតែមួយមុខមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ដោយកម្ពុជាត្រូវពង្រឹងបញ្ហាផ្សេងទៀត ជាពិសេសបញ្ហាសន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងសង្គម។ លោកក៏ព្រួយបារម្ភដែរថា ការអនុវត្តនេះអាចបើកឱកាសឱ្យជនជាតិចិនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការឆបោកតាមអនឡាញបន្លំចូលមកកម្ពុជាបន្តទៀត បើសិនជាសមត្ថកិច្ចអនុវត្តច្បាប់មិនមានភាពច្បាស់លាស់។ ប្រភពដដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «បើសិនជាយើងច្បាស់លាស់ គឺមិនសំខាន់លើចំណាត់ការនោះទេ ពីព្រោះអ្នកទាំងអស់ហ្នឹងចូលមកសុទ្ធតែមានលិខិតឆ្លងដែន ហើយយើងគួរតែអនុវត្តវិធានការសន្តិសុខផ្ទៃក្នុងឱ្យច្បាស់លាស់ទៅ ជនជាតិកម្ពុជាខ្លួនឯងក៏ដោយ ជនជាតិបរទេសផ្សេងទៀតក៏ដោយ បើអនុវត្តខុសច្បាប់ត្រូវមានទោសទណ្ឌទៅតាមច្បាប់កុំឱ្យមានគប់គិតគ្នា ឬត្រីងៀតឆ្លៀតពង»។ យោងតាមស្ថិតិទេសចរណ៍ ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ៥,៦លាននាក់ ដែលក្នុងនោះមានភ្ញៀវទេសចរចិនជាង ១,២លាននាក់ កើនឡើងប្រមាណ ៤២ភាគរយ។ ចំណែកឯ ក្នុងរយៈពេលប្រាំខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ ភ្ញៀវទេសចរចិនបានឈរនៅលំដាប់ទី១ ក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិដែលធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្តានុពលខ្ពស់នៃទីផ្សារទេសចរចិនសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា៕
ក្រុមនិសិ្សតផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបង្កើតកម្មវិធីផតខាស ដើម្បីរំលឹកការចងចាំនៅសម័យខ្មែរក្រហម
ក្រុមនិសិ្សតផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC) នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បង្កើតកម្មវិធីផតខាស (Podcast) អប់រំមួយដែលមានឈ្មោះថា«ក្រហមផតខាស» ដើម្បីទាក់ទាញយុវជនជំនាន់ក្រោយ ឱ្យឈ្វេងយល់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ កេរដំណែល និងឥទ្ធិពលដែលនៅតែបន្តមានពីសម័យខ្មែរក្រហម។ កម្មវិធីនេះ បានដាក់បង្ហាញជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅមជ្ឈមណ្ឌលធនធាននៃអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា(អ.វ.ត.ក) ដោយមានការចូលរួមពីលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ សិស្សានុសិស្ស យុវជន និងអ្នកសារព័ត៌មានតាមស្ថាប័នមួយចំនួនផងដែរ។ ក្រហមផតខាស ត្រូវបានផលិតដោយនិស្សិតឆ្នាំទី៣ (ជំនាន់ទី២៣) នៃដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសាគនាគមន៍(DMC)។ គម្រោងនេះ បានលើកឡើងអំពី «កេរដំណែល» នៃរបបខ្មែរក្រហម ដែលសំដៅទៅលើផលប៉ះពាល់ដែលនៅតែបន្តមានរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ និងសារៈសំខាន់នៃការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសម័យកាលនោះ។ ផតខាស នេះមិនមានគោលបំណងអបអរសាទរ លើកតម្កើង ឬគាំទ្ររបប មនោគមវិជ្ជា ឬមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមឡើយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់កម្មវិធីក្រហមផតខាស។ និស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ កញ្ញា ហែម ចាន់ធីតា គឺជាអ្នកសរសេរអត្ថបទនៅក្នុង Episode ទី៤ នៃកម្មវិធីក្រហមផតខាស ដែលមានចំណងជើងថា Kampong Chnang Air field។ កញ្ញារៀបរាប់ថា ផតខាសនីមួយៗធ្វើលក្ខណៈជាក្រុម ដោយមានសមាជិក៥នាក់។ ចំណែកឯប្រធានបទទី៤ខាងលើ ចង់បង្ហាញពីទាហានបដិវត្តន៍កម្ពុជាម្នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់វាលយន្តហោះកំពង់ឆ្នាំង ដោយភាគនេះនឹងនាំយើងទៅឈ្វេងយល់អំពីកន្លែងធ្វើការដ៏សាហាវបំផុតមួយក្រោមរបបខ្មែរក្រហម ដែលធ្លាប់បង្ខំមនុស្សឱ្យធ្វើការងារ ភាពអត់ឃ្លាន និងការសម្លាប់ដោយសម្ងាត់ ។ យុវតីដដែលបានបន្ថែមថា ការផលិតផតខាតនេះប្រើរយៈពេលជិត៤ខែដោយចាប់ផ្ដើមពីការជ្រើសរើសប្រធានបទ ការស្រាវជ្រាវ និងដំណាក់កាលសរសេរខ្លឹមសារ រហូតដល់ការកែសម្រួលចុងក្រោយមុននឹងចាប់ផ្ដើមធ្វើការបញ្ចូលសម្លេង និងកែសម្រួលលើសម្លេង។ ដោយឡែក តាមរយៈការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមនីមួយៗ គឺមានការចូលរួមសហការពីមជ្ឈមណ្ឌលធនធាននៃអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា(អ.វ.ត.ក) ក្នុងការផ្ដល់នូវឯកសារផ្សេងៗផ្អែកតាមប្រធានបទ និងតម្រូវការរបស់និស្សិត។ និស្សិតរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖ «ផលលំបាកសម្រាប់ខ្ញុំផ្ទាល់ក្នុងនាមជាអ្នកសរសេរ គឺធ្វើយ៉ាងណាបំប្លែងឯកសារបណ្ណសារ និងសក្ខីកម្មរាប់រយទំព័រ ឱ្យទៅជាខ្លឹមសារសម្រាប់ផតខាសដែលមានរយៈពេលតិចជាង ២០ នាទី។ ការងារនេះត្រូវការពេលវេលាច្រើន និងជាបញ្ហាប្រឈមមួយយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារក្រហមផតខាស ផ្តោតលើការយល់ដឹងរបស់យុវជនជំនាន់ថ្មីអំពីរបបខ្មែរក្រហម ខ្ញុំត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការរក្សាភាពត្រឹមត្រូវនៃព័ត៌មាន និងការពិតនៅក្នុងការសរសេរ»។ផតខាសខាងលើមានចំនួន ១២ភាគ ត្រូវបានរៀបចំជាបទយកការណ៍សម្លេងបែបឯកសារ ដែលជួយឱ្យយុវជនកម្ពុជាអាចឈ្វេងយល់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យខ្មែរក្រហម តាមរយៈការស្រាវជ្រាវឯកសារបណ្ណសារ និងរឿងរ៉ាវជីវិតពិតរបស់អ្នកដែលបានឆ្លងកាត់នាសម័យនោះ ដើម្បីជាការគោរពដល់ភាពអត់ធ្មត់ និងភាពរឹងមាំរបស់ជនរងគ្រោះ រួមទាំងបន្តរក្សាការចងចាំនេះទៅកាន់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ផតខាសដដែលនេះ ក៏មានគោលបំណងធ្វើឱ្យបទពិសោធន៍ឆ្លងកាត់ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ស្មុគស្មាញ ក្លាយជាអ្វីដែលងាយយល់ និងទាញចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យពួកគេស្តាប់ ឈ្វេងយល់ និងភ្ជាប់អតីតកាលទៅនឹងការពិភាក្សាបច្ចុប្បន្នអំពីយុត្តិធម៌ និងការចងចាំ។ ស្រដៀងគ្នាដែរ និស្សិតឆ្នាំទី៣នៃដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ កញ្ញា ភក្តិ សោភា រំពឹងថា ការបង្កើតកម្មវិធីផតខាសនេះឡើង នឹងទាញចំណាប់អារម្មណ៍យុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យឈ្វេងយល់ពីសម័យខ្មែរក្រហម ជាពិសេសអ្នកដែលស្រឡាញ់ផ្នែកប្រវត្តិសាស្រ្ត និងអ្នកសិក្សាផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្ទាល់។ កញ្ញាបានចែករំលែកថា៖ «ការធ្វើផតខាសនេះឡើង គឺបានរៀនសូត្រច្រើន ជាពិសេសលើការធ្វើការងារជាក្រុម ព្រោះតម្រូវឱ្យយើងចេះជួយគ្នា និងចុះសម្រុងគ្នា ប៉ុន្តែបើនិយាយពីចំណេះដឹងផ្សេងៗដែលធ្វើមកចេញជាលទ្ធផលហ្នឹង គឺជារឿងល្អមែនទែនសម្រាប់និស្សិតដែលរៀននៅDMC ដោយសារតែការងារដែលយើងបានធ្វើទាំងអម្បាលម៉ាន សុទ្ធតែអាចចេញផ្សាយបាន ដោយមានរបៀបធ្វើត្រឹមត្រូវ ហើយការងារទាំងហ្នឹងធ្វើឱ្យយើងអភិវឌ្ឍទៅមុខទៀតកាន់តែល្អ»។ សូមជម្រាបជូនថា ក្រោយពីដាក់បង្ហាញផតខាសទាំង១២ ជាលើកដំបូងនៅមជ្ឈមណ្ឌលធនធាននៃអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា(អ.វ.ត.ក) ស្នាដៃទាំងអស់ក៏នឹងត្រូវផ្សាយតាមបណ្ដាញសង្គមជាភាសាអង់គ្លេសតាមរយៈកម្មវិធី Spotify, Apple Podcast និង YouTube នៅសប្ដាហ៍បន្ទាប់ដោយក្នុងមួយសប្ដាហ៍ចេញផ្សាយចំនួន២ភាគ៕
Get Newsletter
