លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅដល់ចិនហើយដើម្បីចូលរួមសន្និសីទ AI ពិភពលោក និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានធ្វើដំណើរទៅដល់ប្រទេសចិនហើយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីចូលរួមសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមមូលបទ «ភាពជាដៃគូក្នុងក្របខ័ណ្ឌបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដើម្បីអនាគតកាន់តែត្រចះត្រចង់» ក៏ដូចជាបំពេញទស្សនកិច្ចការងារ នៅទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ ១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាគូសបញ្ជាក់ថា ទស្សនកិច្ចការងារនេះ បញ្ជាក់អំពីការប្តេជ្ញារួមគ្នារវាងកម្ពុជានិងចិន ក្នុងការធ្វើឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ នូវចំណងមិត្តភាពដ៏យូរអង្វែង និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។ ក្រសួងឱ្យដឹងបន្តថា ទស្សនកិច្ចនេះក៏ជាកម្លាំងចលករថ្មីទៀត ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ លើកកម្ពស់ក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ និងការកសាងសហគមន៍វាសនារួម កម្ពុជា-ចិន គ្រប់រដូវកាល ក្នុងយុគសម័យថ្មី។ ក្នុងឱកាសបំពេញទស្សនកិច្ចការងារនៅប្រទេសចិន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ នឹងជួបលោកប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង និងជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយលោក លី ឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនផងដែរ។ តាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងអញ្ជើញថ្លែងសុន្ទរកថានៅក្នុងពិធីបើកសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦។ ក្រៅពីនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹងទទួលជួបតំណាងធុរជនចិនសំខាន់ៗជាច្រើនថែមទៀត។ ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឱ្យដឹងថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបជាមួយនឹងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃ ក្រុមហ៊ុន China Railway Construction Corporation (CRCC) លោក Dai Hegen ដើម្បីពិភាក្សាការងារ នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ ក្រុមហ៊ុន CRCC គឺជាក្រុមហ៊ុនសំណង់ និងវិស្វកម្ម ដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ប្រទេសចិន និងនៅលើពិភពលោក ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម គ្របដណ្តប់លើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗជាច្រើន ដូចជាសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន ផ្លូវល្បឿនលឿន ស្ពាន ផ្លូវក្រោមដី ប្រព័ន្ធរថភ្លើងក្រោមដី និងកំពង់ផែ។ ក្រុមហ៊ុននេះ ក៏ផ្តល់សេវាកម្មប្រឹក្សាយោបល់ និងរចនាប្លង់បច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់ រួមទាំងការផលិតគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់សម្រាប់សាងសង់ ដូចជាម៉ាស៊ីនខួងផ្លូវក្រោមដីខ្នាតយក្ស និងបរិក្ខារផ្លូវរថភ្លើង។ ក្នុងថ្ងៃតែមួយនេះដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រូ ក៏ជួបជាមួយនឹងប្រធានក្រុមហ៊ុន CHINALCO ជាក្រុមហ៊ុនផលិតអាលុយមីញ៉ូមដ៏ធំមួយរបស់ប្រទេសចិនគឺលោក Wang Shilei ដើម្បីពិភាក្សាការងារ។ ក្រុមហ៊ុន CHINALCO (Aluminum Corporation of China) ជាក្រុមហ៊ុនធ្វើប្រតិបត្តិការគ្របដណ្តប់លើខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មលោហៈ រាប់ចាប់តាំងពីការរុករក ធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ និងការកែច្នៃផលិតផលសម្រេច រហូតដល់សេវាកម្មវិស្វកម្ម និងបច្ចេកទេស។ គួររម្លឹកជូនថា កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានបំពេញទស្សនកិច្ចមិត្តភាពនៅប្រទេសចិន អមដោយលោកកូនប្រុសរបស់លោកពីរនាក់ គឺលោក ហ៊ុន ម៉ានិត និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លោក ហ៊ុន ម៉ានី៕
១៥ កក្កដា ២០២៦
ប្រាសាទព្រះវិហារបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅតែបន្តបិទទ្វារ មិនទាន់ឱ្យពលរដ្ឋចូលទស្សនា
ប្រាសាទព្រះវិហារ នៅតែបន្តបិទទ្វារ មិនទាន់ឱ្យពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរចូលទស្សនាបាននៅឡើយ។ អ្នកជំនាញកំពុងបោសសម្អាតយុទ្ធភណ្ឌជុំវិញបរិវេណប្រាសាទ ហើយស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនវិញ ក៏កំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ពីកងកម្លាំងរបស់កម្ពុជាដែលកំពុងឈរជើងនៅទីនោះ។ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសកម្ពុជា បានរម្លឹកខួបទី១៨ឆ្នាំ នៃការចុះរមណីយដ្ឋានប្រាសាទព្រះវិហារ ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក បើទោះជាបា្រសាទបុរាណនៅជាប់ទល់ដែនថៃមួយនេះ បានរងការបំផ្លេចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរដោយសារគ្រាប់ប្លោងរបស់ទាហានថៃ ក្នុងពេលសង្រ្គាមឈ្លានពានចំនួនពីរលើក កាលពីខែកក្កដា និងធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅក្តី។ ស្ថិតក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ប្រាសាទព្រះវិហារ មានទីតាំងនៅលើខ្ពង់រាបជួរភ្នំដងរែក មានកម្ពស់ ៦២៥ម៉ែត្រធៀបនឹងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកអង្គការយូណេស្កូ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ នៅទីក្រុងកេបិក ប្រទេសកាណាដា។ ក្រោមព្រះរាជបូជនីយកិច្ចរបស់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ កម្ពុជាបានឈ្នះក្តីប្រាសាទព្រះវិហារលើប្រទេសថៃ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ទីក្រុងឡាអេ នាថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ ដោយទទួលបានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងប្រាសាទលើកំពូលភ្នំនេះ និងដីធ្លីជុំវិញទាំងស្រុង។ កាលនោះ តុលាការ ICJ បានបង្គាប់ឱ្យភាគីថៃគោរពអធិបតេយ្យកម្ពុជា ដកកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធទាំងអស់ចេញពីបរិវេណប្រាសាទ និងប្រគល់រាល់វត្ថុបុរាណ ដែលបានយកទៅឱ្យកម្ពុជាវិញ។ ក្នុងឱកាសរម្លឹកខួប ១៨ឆ្នាំ នៃប្រាសាទព្រះវិហារចូលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកកាលពីពេលថ្មីៗនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្ញើសារលិខិត រម្លឹកដល់កិច្ចការថែរក្សា និងការពារប្រាសាទព្រះវិហារ របស់បុព្វបុរសខ្មែរគ្រប់រូប និងគ្រប់ជំនាន់ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងការតស៊ូដ៏ស្វិតស្វាញ និងការលះបង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់បុព្វបុរស អតីតថ្នាក់ដឹកនាំ និងយុទ្ធជន យុទ្ធនារីខ្មែរ។ សារលិខិតដដែលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចបាននូវការចុះបញ្ជីប្រាសាទព្រះវិហារជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក បានលើកតម្លៃវប្បធម៌ ដោយបន្ថែមការទទួលស្គាល់តម្លៃលេចធ្លោជាសកល នៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរលើឆាកអន្តរជាតិ ពង្រឹងការអភិរក្ស ដោយទទួលបានយន្តការការពារ និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ ទាំងកម្រិតជាតិ និងអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាជំនួយអន្តរជាតិ ដោយមានកិច្ចសហការ បច្ចេកទេស សម្ភារៈ និងថវិកាពីបណ្តាប្រទេសជាមិត្ត ដើម្បីស្តារ និងលើកតម្លៃប្រាសាទឡើងវិញ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សង្កត់ធ្ងន់ថា បើទោះកម្ពុជាប្រកាន់យកផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ និងការចរចាទ្វេភាគីដើម្បីសន្តិវិធី ក៏ជម្លោះប្រដាប់អាវុធជាមួយភាគីថៃទាំងពីរលើក កាលពីឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ បានបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រាសាទព្រះវិហារចំនួន ៥៦២កន្លែង ដែលវិនាសកម្មនេះបានបំផ្លាញរាល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងការពារ និងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌជាតិជិត ២០ឆ្នាំមកនេះផងដែរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី៖ «នេះជាការបាត់បង់ ដ៏ធំធេង មិនត្រឹមតែសម្រាប់កម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់បេតិកភណ្ឌរបស់មនុស្សជាតិទាំងមូល»។ ចំពោះមុខ ការខូចខាតទាំងនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវវិធានការបន្ទាន់មួយចំនួន ដោយពង្រឹងកិច្ចការងារជាមួយអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) គណៈកម្មាធិការ ICC-Preah Vihear និងដៃគូជាតិ-អន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ជូនអ្នកជំនាញមកវាយតម្លៃការខូចខាត។ ក្នុងនោះមានការសម្អាតអាវុធយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ និងសំណល់គ្រាប់បែកចង្កោម ទល់ទ្រសង្គ្រោះប្រាង្គប្រាសាទ ដើម្បីការពារកុំឱ្យដួលរលំបន្ត ប្រមូល និងអភិរក្សថ្មចម្លាក់ដែលបាក់បែករាយប៉ាយ និងបន្តទិសដៅអាទិភាពលើការស្តារតម្លៃប្រាសាទ ដោយប្រែក្លាយការឈឺចាប់ ទៅជានិមិត្តរូបនៃសាមគ្គីភាពជនរួមជាតិ។ ក្នុងសារលិខិត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏មិនភ្លេចសម្តែងការគោរពដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុត ចំពោះវីរភាពរបស់កងទ័ព ដែលបានលះបង់ដើម្បីការពារព្រំដែន ព្រមទាំងកោតសរសើរអ្នកជំនាញការ និងមន្ត្រីអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ដែលបានប្រឹងប្រែងសង្គ្រោះប្រាសាទទាំងប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អំពាវនាវថា៖ «សូមឱ្យស្មារតី នៃប្រាសាទព្រះវិហារ បន្តនៅឋិតថេរក្នុងក្រអៅបេះដូង នៃប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប និងសូមប្រែក្លាយការឈឺចាប់នេះ ទៅជាការខិតខំប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍខ្លួន ដើម្បីកសាងសង្គមជាតិមួយដ៏រឹងមាំប្រកបដោយភាពធន់»។ បើតាមការបញ្ជាក់ពីមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ឱ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ ប្រាសាទព្រះវិហារ បានរងនូវវិនាសកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារប្រទេសថៃ ទម្លាក់គ្រាប់បែកពីយន្តហោះ គ្រាប់បែកចង្កោម គ្រាប់ផ្សែងពុលគីមី និងគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌច្រើនប្រភេទទៀត ដូចជាគ្រាប់កាំភ្លើងធំ ១៥៥ម.ម. ១០៥ម.ម. និងដ្រូនអត្តឃាតជាដើម។ សូមរម្លឹកថា ប្រាសាទព្រះវិហារ សាងសង់ឡើងនៅចន្លោះសតវត្សទី៩ និងទី១២ ដោយចាប់ផ្តើមកសាង ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវម៌្មទី១ (៨៨៩-៩១០) គ.ស. និងបញ្ចប់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវម៌្មទី២ (១១១៣-១១៥០) គ.ស.។ ប្រាសាទនេះ មានអាយុកាលប្រមាណជាង ១ពាន់ឆ្នាំ មានឈ្មោះដើមថាស្រីសិខរីស្វរ កសាងឡើងលើភ្នំធម្មជាតិ លាតសន្ធឹងប្រវែង ៨០០ម៉ែត្រ តាមអ័ក្ស ពីត្បូងទៅជើង និងមានលក្ខណៈពិសេសសម្គាល់ដោយគោបុរៈចំនួនប្រាំ តភ្ជាប់ដោយស្ពានហាល និងជណ្តើរ រួមបញ្ចូលគ្នានូវស្រះទឹក ជណ្តើរថ្មភក់ និងក្បូរក្បាច់ចម្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់ ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះឥសូរក្នុងសាសនាព្រាហ្ម៕
១៥ កក្កដា ២០២៦
សង្គមស៊ីវិលស្នើពង្រឹងប្រព័ន្ធព្រមានគ្រោះធម្មជាតិជាមុន ដើម្បីការពារសុខសុវត្ថិភាពនិងអាយុជីវិតពលរដ្ឋ
សង្គមស៊ីវិល ជំរុញឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រព័ន្ធព្រមានទុកជាមុនអំពីគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត ព្រមទាំងពង្រីកការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានឱ្យកាន់តែលឿនរហ័ស។ ការអំពាវនាវនេះធ្វើឡើងចំពេលកម្ពុជាកំពុងរងឥទ្ធិពលព្យុះនានា និងបាតុភូតអាកាសធាតុអែលនីណូ (El Niño)បង្កឱ្យមានការប្រែប្រួលធាតុអាកាសភ្លាមៗ បង្កើតជាគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយជាដើម។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពលពីព្យុះទីហ្វុងបាវី ដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ផ្គររន្ទះ និងខ្យល់បក់ខ្លាំង អាចបន្តកើតមានទូទាំងប្រទេសរហូតដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាមក្រសួង ព្យុះទី៩ ឈ្មោះ បាវី (T2609 Bavi) ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើរបបខ្យល់មូសុងនិរតីនៅកម្ពុជា អាចបណ្តាលឱ្យភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង រួមជាមួយខ្យល់កន្រ្តាក់ និងរលកសមុទ្រខ្ពស់ៗ នៅខេត្តកោះកុង ព្រះសីហនុ កំពត រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ស្ទឹងត្រែង ព្រះវិហារ ក្រចេះ កំពង់ស្ពឺ និងពោធិសាត់ ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី១២ ចុងសប្តាហ៍មុននេះ ឥទ្ធិពលព្យុះនេះបានបណ្ដាលឱ្យមានភ្លៀងខ្លាំង បង្កជាទឹកជំនន់ប៉ះពាល់ដល់តាមបណ្ដាស្រុកមួយចំនួននៃខេត្តជាប់ជួរភ្នំក្រវាញ។ ជាការឆ្លើយតប រដ្ឋបាលតាមបណ្ដាស្រុកដែលរងផលប៉ះពាល់ទាំងនោះ បានចេញសេចក្ដីប្រកាសផ្អាកតំបន់ទេសចរណ៍មួយចំនួន និងក្រើនរម្លឹកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ និងទេសចរមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។ ទោះជាយ៉ាងណា សារជូនដំណឹងទុកជាមុនពីក្រសួងហាក់នៅមិនទាន់បានជ្រួតជ្រាបទូលំទូលាយក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋឡើយ ស្របពេលតំបន់មួយចំនួនបានកើតហេតុការណ៍ទៅហើយ ទើបមានការជូនដំណឹងឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន និងផ្អាកតំបន់ទេសចរណ៍ខ្លះដោយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ ការណ៍នេះត្រូវបានអ្នកជំនាញកត់សម្គាល់ថា អាជ្ញាធរត្រូវពង្រឹងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានឱ្យបានទូលំទូលាយជាងមុនបន្ថែមទៀត និងត្រូវសហការបង្ការហានិភ័យពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានតាមតំបន់ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលា ជាជាងហេតុការណ៍កើតឡើងហើយទើបជួយសង្គ្រោះតាមក្រោយ។ នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍ (PED) លោក សាន់ ម៉ាឡា ស្នើឱ្យមានប្រព័ន្ធប្រកាសអាសន្ននៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ តំបន់ទេសចរណ៍ព្រៃភ្នំ តំបន់ឆ្នេរ ឬតំបន់ងាយរងហានិភ័យ ព្រមទាំងណែនាំទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឬភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ឱ្យដាក់បម្រាមហាមឃាត់មិនឱ្យភ្ញៀវទៅលេង ព្រោះអាចបង្កជាគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ ដែលពិបាកស្មានពេលមានអាកាសធាតុអាក្រក់។ ជាមួយគ្នានោះ លោកក៏ក្រើនរម្លឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងទេសចរធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅរដូវវស្សា ត្រូវបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់តាមដានព័ត៌មានអំពីអាកាសធាតុប្រចាំថ្ងៃ ទោះបីកត្តាភូមិសាស្ត្រកម្ពុជាអំណោយផល មិនសូវរងគ្រោះធម្មជាតិធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងក៏ដោយ។ លោកបន្តថា ការគិតថាប្រទេសយើងមិនអីទេ អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ទៅវិញ ដ្បិតធ្វើឱ្យយើងមានការធ្វេសប្រហែសក្នុងការត្រៀមខ្លួន ការផ្សព្វផ្សាយ និងការទទួលដំណឹងពីបញ្ហាអាកាសធាតុយឺតយ៉ាវ។ លោក សាន់ ម៉ាឡា៖ «អាជ្ញាធរគួរតែពង្រឹងនូវយន្តការនៅក្នុងការជូនដំណឹងជាមុន តាមរយៈទូរសព្ទដៃ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជាពិសេសដែលមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ និងធូរថ្លៃ។ ធ្វើយ៉ាងម៉េចឱ្យយើងអាចត្រៀមខ្លួនបានទុកមុនក្នុងការការពារខ្លួន ចៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ឬរហូតទៅដល់ការបាត់បង់អាយុជីវិតដោយសារតែគ្រោះធម្មជាតិនេះ»។ លោករៀបរាប់បន្ត៖ «សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋវិញ គាត់គួរតែយកចិត្តទុកដាក់នៅក្នុងការតាមដានស្ថានភាពធាតុអាកាស ព័ត៌មានឧតុនិយម ជាពិសេសប្រសិនបើយើងមានគម្រោងធ្វើដំណើរទេសចរណ៍នៅក្នុងតំបន់ណាមួយដែលមានភ្នំ មានទឹក គួរតែមើលព័ត៌មានឧតុនិយមឱ្យបានច្បាស់លាស់ ធានាធ្វើយ៉ាងម៉េចមិនរងហានិភ័យដោយសារតែការធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅក្នុងរដូវវស្សានេះ»។ បន្ទាប់ពីហេតុការណ៍ប៉ះពាល់ដល់ទេសចរនៅតំបន់អេកូទេសចរណ៍មួយចំនួន ក្រសួងទេសចរណ៍ក៏បានចេញសេចក្ដីប្រកាសឱ្យគ្រប់អង្គភាពចំណុះក្រសួងទេសចរណ៍ មន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានី-ខេត្ត ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ និងសហគមន៍ទេសចរណ៍ទាំងអស់ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការធានាសុវត្ថិភាពជូនភ្ញៀវទេសចរប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពជូនភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ក្រសួងទេសចរណ៍បានណែនាំដល់មន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានី-ខេត្ត ត្រូវអនុវត្តការងារសំខាន់ៗដូចជា៖ ត្រូវតាមដានព័ត៌មានព្យាករណ៍អាកាសធាតុជាប្រចាំ និងជូនដំណឹងជាមុនពីហានិភ័យនានាទៅដល់ប្រតិបត្តិករ និងសហគមន៍ទេសចរណ៍, ត្រូវរៀបចំវិធានការគ្រប់គ្រងហានិភ័យឱ្យបានហ្មត់ចត់នៅតាមរមណីយដ្ឋាន និងត្រៀមលក្ខណៈសង្គ្រោះឱ្យបានទាន់ពេលវេលា, ត្រូវសហការជិតស្និទ្ធជាមួយគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងអាជ្ញាធរដែនដី ដើម្បីរួមគ្នាអន្តរាគមន៍ការពារភ្ញៀវទេសចរ, ត្រូវបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីរាយការណ៍ជាបន្ទាន់រាល់ករណីមិនប្រក្រតី ឬគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗក្នុងការសង្គ្រោះឱ្យទាន់ពេល និងត្រូវបូកសរុប និងរាយការណ៍ពីបច្ចុប្បន្នភាពនៃស្ថានភាពជាក់ស្តែងជូនមកក្រសួងទេសចរណ៍ជាប្រចាំ។ ស្រដៀងគ្នានេះ ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា អ្នកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ស្នើដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានផ្តល់ព័ត៌មានអាកាសធាតុជាក់លាក់ និងទាន់ហេតុការណ៍ដល់សាធារណជន ក្រុមហ៊ុន និងសហគមន៍ទេសចរណ៍។ អ្នកស្រីលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់កុំខ្លាចក្នុងការប្រាប់ឱ្យដឹងមុនថាថ្ងៃណាគួរផ្អាក ថ្ងៃណាអាចមកលេងបាន ដោយកុំបារម្ភថាការប្រកាសអាសន្នអាកាសធាតុធ្វើឱ្យបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរ ព្រោះសុវត្ថិភាពត្រូវគិតជាចម្បង។ អ្នកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន៖ «យើងដឹងហើយថាតំបន់របស់យើងហ្នឹងកំពុងតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ ទាក់ទាញក្នុងការមកកម្សាន្តនៅក្នុងរដូវបៃតង។ អ៊ីចឹង យើងត្រូវផ្តល់ព័ត៌មាន កុំចេះតែគិតថាផ្តល់ព័ត៌មានទៅខ្លាចគេអត់មក។ ចៀសវាងបណ្តោយឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ កាន់តែធ្វើឱ្យទេសចរភ័យខ្លាច និងខាតបង់ធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន»។ អ្នកស្រីរម្លឹកថា៖ «ទេសចរផ្ទាល់ត្រូវឆែកព័ត៌មានអាកាសធាតុឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទាំងព័ត៌មានផ្លូវការ និងព័ត៌មានពីសហគមន៍ផ្ទាល់មុននឹងធ្វើដំណើរកម្សាន្ត កុំទៅទាំងប្រថុយប្រថាន ដើម្បីធានាថាការលម្ហែកាយមានសុវត្ថិភាព និងទទួលបានអនុស្សាវរីយ៍ល្អៗក្នុងរដូវវស្សានេះ»។ តាមក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម កម្ពុជានឹងទទួលឥទ្ធិពលព្យុះទី១១ ឈ្មោះ «ហៃសិន» (Haishen) ដែលអាចបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ជាមួយខ្យល់កន្ត្រាក់ និងផ្គររន្ទះគ្របដណ្តប់រហូតដល់ ៧០ភាគរយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងបានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ជាពិសេសអ្នកដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹក ខណៈក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងរងឥទ្ធិពលព្យុះជាង ១០ទៀត ដែលនឹងត្រៀមចូលមកជាបន្តបន្ទាប់នៅពេលខាងមុខ៕
យុវផលិតករ៨រូប ត្រៀមបង្ហាញកុនខ្លីក្នុងមហោស្រពចតុមុខនាឆ្នាំនេះ
យុវជនមកពីសាវតារផ្សេងៗគ្នាចំនួន ៨រូប បានបញ្ចប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលផលិតភាពយន្តខ្លីជំនាន់ទី៩ ពីក្រុមភាពយន្តឈូករ័ត្ន (SFA) ខណៈពួកគេបានថតភាពយន្តខ្លីរបស់ខ្លួន និងត្រៀមដាក់បញ្ចាំងនៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្តខ្លីចតុមុខឆ្នាំ២០២៦ នៅខែតុលាខាងមុខ។ យុវជន ៨រូបនេះ បានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលពីសំណាក់អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យភាពយន្តជាតិ និងអន្តរជាតិ ដោយវគ្គសិក្សាឆ្នាំ២០២៦នេះ ផ្តោតលើតុល្យភាពរវាងទ្រឹស្តី និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅលើទីតាំងថត តាមរយៈមុខវិជ្ជាស្នូលចំនួន៦ គឺការនិពន្ធអត្ថបទភាពយន្ត ការគ្រប់គ្រងការផលិត ការចាប់ប្លង់ថត ការកាត់ត ការតែងភ្លេងសម្រាប់ភាពយន្ត និងការដឹកនាំរឿង។ ក្រោយបញ្ចប់កាសិក្សាវគ្គទ្រឹស្ដីជារៀងរាល់ចុងសប្ដាហ៍ ចាប់តាំងពីខែមករា ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមយុវជន បានបែងចែកគ្នាជាពីរក្រុម គឺក្រុម Liminal និង White Shadow ដែលកំពុងបញ្ចប់ដំណើរការផ្សេងៗលើរឿងខ្លីរបស់ខ្លួនចំនួនពីរផ្សេងគ្នា សម្រាប់ត្រៀមដាក់បញ្ចាំងភាពយន្តខ្លីទាំងពីរនេះ ក្នុងមហោស្រពភាពយន្តខ្លីចតុមុខ។ និស្សិតនៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ តំណាងឱ្យក្រុមតូច Liminal កញ្ញា ចិន ម៉ីម៉ី ឱ្យដឹងថា វគ្គសិក្សាទាំងអស់ ដែលក្រុមភាពយន្តឈូករ័ត្ន បានផ្តល់ឱ្យ សុទ្ធតែសំខាន់សម្រាប់ការផលិតភាពយន្ត ហើយកម្មវិធីសិក្សាមានតុល្យភាពទាំងទ្រឹស្តី និងការអនុវត្ត។ កញ្ញា ចិន ម៉ីម៉ី៖ «នាងខ្ញុំបានរៀន មេរៀនជាច្រើនពីគ្រូបង្វឹក ដែលមិនត្រឹមតែបង្រៀនទ្រឹស្តីប៉ុណ្ណោះទេ តែពួកគាត់ថែមទាំងបានចែករំលែក បទពិសោធពិតៗរបស់ខ្លួន នៅលើទីតាំងថតទៀតផង»។ ស្រដៀងនេះដែរ បុគ្គលិកបម្រើការនៅសាលាថតរូប Studio Images តំណាងឱ្យក្រុមតូច White Shadow លោក សរ បញ្ញាវុធ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា ទោះបីជាការសិក្សាមានភាពតានតឹងខ្លះ ប៉ុន្តែបានបើកស្មារតី និងធ្វើឱ្យយល់ច្បាស់ថា ភាពយន្តគឺជាការងារក្រុមដែលទាមទារការលះបង់ខ្ពស់ ដើម្បីនាំយករឿងរ៉ាវពីក្នុងចិត្តមកបង្ហាញលើអេក្រង់។ លោក សរ បញ្ញាវុធ៖ «ខ្ញុំជឿថាដំណើររៀនសូត្ររបស់ខ្ញុំនឹងមិនបញ្ចប់ត្រឹមនេះទេ នៅពេល ដែលខ្ញុំឃើញកិច្ចការចុងក្រោយ របស់យើងសម្រេច ជាមួយគ្នា ខ្ញុំមានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំង។ វាបានបង្ហាញខ្ញុំថា ការផលិតភាពយន្តគឺជាដំណើរដ៏លំបាកមួយ ប៉ុន្តែលទ្ធផលចុងក្រោយ តែងតែមានតម្លៃ»។ចំណែក គ្រូបង្គោលផ្នែកតែងនិពន្ធអត្ថបទ និងភ្លេងសម្រាប់ភាពយន្ត គឺលោក Leo GREENE និងលោកស្រី Wendy JAMES ជាគ្រូបង្គោលជនជាតិអូស្រ្តាលី បានកោតសរសើរពីឆន្ទៈរបស់សិស្ស ក្នុងការអភិវឌ្ឍជំនាញតែងរឿងឱ្យស៊ីគ្នាទៅនឹងតន្ត្រីភាពយន្ត ដែលជាចំណុចពិសេសមួយក្នុងការដាស់អារម្មណ៍ទស្សនិកជន។ លោក Leo GREENE និងលោកស្រី Wendy JAMES គ្រូបង្គោលជនជាតិអូស្រ្តាលី បានកោតសរសើរពីឆន្ទៈរបស់សិស្ស ក្នុងការអភិវឌ្ឍជំនាញតែងរឿងឱ្យស៊ីគ្នាទៅនឹងតន្ត្រីភាពយន្ត ដែលជាចំណុចពិសេសមួយក្នុងការដាស់អារម្មណ៍ទស្សនិកជន។ លោក Leo GREENE និងលោកស្រី Wendy JAMES: «សិស្សទាំងអស់ បានទទួលយករាល់បញ្ហាប្រឈម ដោយភាពច្នៃប្រឌិត និងការជក់ចិត្ត។ ហើយអ្វីដែលរឹតតែបំផុសទឹកចិត្តយើងខ្ញុំទៅទៀតនោះ គឺនៅពេលបានឃើញពួកគាត់អភិវឌ្ឍជំនាញតែងរឿងរបស់ខ្លួន ទន្ទឹមនឹងស្វែងរកវិធីធ្វើយ៉ាងណា ឱ្យអត្ថបទ រឿងស៊ីគ្នាជាមួយតន្ត្រី ដែលពួកគាត់នឹងតែងជាមួយផលិតកម្មចម្រៀង ដើម្បីនាំយករឿងរ៉ាវពីក្នុងជម្រៅចិត្តរបស់ខ្លួន មកបង្ហាញជីវិតរឿងរ៉ាវ»។ គួរឱ្យដឹងបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្ន ក្រុមយុវជនទាំង២ក្រុម កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលថត និងកាត់ត ដែលមានរយៈពេលចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។លើសពីនេះ គ្រូបង្គោលផ្នែកដឹកនាំរឿង លោក ចាប សោមច័ន្ទរិទ្ធ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ក្រុមយុវជនអ្នកស្រលាញ់ភាពយន្តទាំងនេះ កាន់តែមានទំនុកចិត្តក្នុងការបង្កើតសាច់រឿងដែលមានលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន និងមានអត្ថន័យស៊ីជម្រៅ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសហគមន៍កម្ពុជា។លោក ចាប សោមច័ន្ទរិទ្ធ៖ «អ្វីដែលលេចធ្លោជាងគេសម្រាប់ខ្ញុំ គឺការជក់ចិត្តរបស់ពួកគាត់ចំពោះរឿងរ៉ាវ ការចង់ដឹងចង់ឃើញ និងឆន្ទៈរបស់ពួកគាត់ ក្នុងការស្វែងយល់ពីទស្សនៈ និងគំនិតផ្សេងៗ។ ហើយអ្វីដែល កាន់បំផុសទឹកចិត្តខ្ញុំទៅទៀតនោះ គឺការឃើញពីភាពច្នៃប្រឌិត និងការលះបង់របស់ពួកគាត់ ហើយខ្ញុំរំភើប ចង់ឃើញថាតើពួកគាត់នឹងបន្តប្រាប់សាច់រឿងដែលឆ្លុះបញ្ចាំង និងពង្រឹងស្នាដៃ សហគមន៍ភាពយន្តនៅកម្ពុជា ដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងណាទៅទៀត»៕
យុវជន ៤៤នាក់ ផលិតកុនឯកសារបាន ៤៨ រឿងឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពកម្ពុជា
យុវជនចំនួន៤៤នាក់ រួមទាំងយុវជនមកពីសហគមន៍ជនជាតិភាគតិច និងជនជាតិដើមភាគតិចផង បានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកផលិតភាពយន្តឯកសារ និងពហុប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពីមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា ដោយផលិតបានកុនឯកសារចំនួន៤៨រឿង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពជុំវិញប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងរយៈពេល ៤ឆ្នាំ ពោលចាប់ពីឆ្នាំ២០២២ ដល់ឆ្នាំ២០២៦ មជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា បានបណ្តុះបណ្តាលយុវជន ៤ជំនាន់ ចំនួន៤៤នាក់ ឱ្យក្លាយជាអ្នកផលិតភាពយន្តឯកសារឆ្លុះបញ្ចាំងពីសង្គម និងវប្បធម៌។ ក្នុងនោះមានយុវជនមកពីសហគមន៍ដាច់ស្រយាល និងជនជាតិដើមភាគតិច តាមបណ្ដាខេត្តនានាជុំវិញប្រទេសកម្ពុជា ដូចជា ចាម្ប៍ កួយ ចារ៉ាយ កាវ៉េត និងទំពូនជាដើម។ យុវជនទាំងនេះ បានផលិតខ្សែភាពយន្តឯកសារសរុបចំនួន ៤៨ រឿង បង្ហាញពីចម្រុះភាពក្នុងសង្គម ដូចជាការយល់ដឹងពីជនជាតិដើមភាគតិច វប្បធម៌ បរិស្ថាន សង្គម ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងប្រវត្តិសាស្ត្រជាដើម។ លើសពីនេះ ស្នាដៃទាំងនេះ ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចាក់បញ្ចាំងនៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្តល្បីៗ ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក ដូចជា មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា (CIFF) មហោស្រពភាពយន្តនៅក្រុងឡុងប៊ិច សហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅប្រទេសបារាំង ព្រមទាំងការបញ្ចាំងផ្ទាល់តាមសហគមន៍។ ថ្លែងក្នុងពិធីប្រគល់វិញ្ញាបនបត្របញ្ចប់ការសិក្សានៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នាយកប្រតិបត្តិ នៃមជ្ឈមណ្ឌលធនធានសោតទស្សន៍បុប្ផាណា លោក ជា សុភាព លើកឡើងថាស្នាដៃភាពយន្តឯកសាររបស់អតីតសិក្ខាកាម មិនត្រឹមតែជាសិល្បៈទស្សនីយភាព និងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងរក្សាទុកនូវប្រពៃណី វប្បធម៌ ក៏ដូចជារឿងរ៉ាវនានារបស់សហគមន៍ដែលគេតែងតែមើលរំលងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងការការពារអត្តសញ្ញាណជាតិ និងជំរុញឱ្យមានការជជែកដេញដោលក្នុងសង្គម។ លោក ជា សុភាព៖ «ថ្ងៃនេះមិនមែនជាទីបញ្ចប់ នៃដំណើររបស់អ្នកទាំងអស់គ្នានោះទេ តែវាជាការចាប់ផ្តើមចូលរួមចំណែកដល់អនាគតនៃវិស័យវប្បធម៌ និងការច្នៃប្រឌិតនៅកម្ពុជា។ យើងសង្ឃឹមថា អ្នកទាំងអស់គ្នានឹងបន្តនិទានរឿងរ៉ាវសង្គមដោយភាពស្មោះត្រង់ និងក្តីស្រឡាញ់ ដើម្បីជួយបន្លឺសំឡេងជំនួសសហគមន៍នានា ដែលរឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេសក្តិសមនឹងទទួលបានការដឹងឮពីសង្គម»។ រដ្ឋលេខាធិការ នៃក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ លោក ទិត ថាវរិទ្ធ បានថ្លែងក្នុងថ្ងៃដដែលដែរថា ការរីកចម្រើននៃវិស័យភាពយន្តកម្ពុជា ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសមិទ្ធករវ័យក្មេង ដែលជាអ្នកបន្តវេន។ លោកបន្តថា ទោះបីជាយុវជនមានសក្តានុពលក៏ដោយ ប៉ុន្តែទាមទារការគាំទ្រ ឱកាស និងការផ្ទេរចំណេះដឹងប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈពីរៀមច្បងជំនាន់មុន។ លោក ទិត ថាវរិទ្ធ៖ «ខ្ញុំសូមអបអរសាទរចំពោះប្អូនៗទាំង ៤៤រូប ដែលបានបញ្ចប់វគ្គសិក្សាដោយជោគជ័យ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ខ្ញុំសូមផ្តាំផ្ញើទៅប្អូនៗឱ្យបន្តខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្ត និងហ្វឹកហាត់ជំនាញនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពខ្លួនឯង សម្រាប់ចាប់យកឱកាសការងារផង និងដើម្បីចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យភាពយន្តនៅកម្ពុជាយើងឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនផង»។ គម្រោង «ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញផលិតភាពយន្ត និងការលើកកម្ពស់ការផ្លាស់ប្តូរការសិក្សានិងការអភិវឌ្ឍផ្នែកបណ្ណសារ តាមរយៈការផលិតភាពយន្តនៅកម្ពុជា» ដែលអនុវត្តដោយមជ្ឈមណ្ឌលធនធានសោតទស្សន៍បុប្ផាណា ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ របស់មូលនិធិហេនរីលូស៍(The Henry Louce Foundation) តាមរយៈម៉ាយរៀដយូអេសអេ(Myriad USA) មិនត្រឹមតែ ជួយអភិរក្សវប្បធម៌ និងបន្លឺសំឡេងសហគមន៍ដាច់ស្រយាលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានបើកឱកាសការងារយ៉ាងទូលំទូលាយជូនដល់សិក្ខាកាម ក្នុងវិស័យផលិតកម្ម ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងឧស្សាហកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយច្នៃប្រឌិតនៅកម្ពុជា។ អតីតសិក្ខាកាមជំនាន់ទី១ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ កញ្ញា កន ស្រីណិត ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការងារជាជំនួយការផ្នែកផលិត បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា មុនពេលចូលរៀន កញ្ញាមិនស្គាល់អ្វីជាការថតភាពយន្តឯកសារ ឬថតកុននោះទេ ប៉ុន្ដែក្នុងគម្រោងមួយនេះ បានបង្រៀនជំនាញជាច្រើនដល់កញ្ញា និងសិស្សដទៃទៀត ដូចជាការដឹកនាំរឿង ផ្នែកបច្ចេកទេសកាមេរ៉ា សំឡេង ការកាត់តវីដេអូ និងជំនាញផ្សេងៗទៀតទាក់ទងនឹងដំណើរការផលិតភាពយន្តឯកសារ។ មានដើមកំណើតពីខេត្តកំពង់ចាម ក្នុងវ័យ ២៩ឆ្នាំ កញ្ញា ស្រីណិត បានផលិតភាពយន្តឯកសារចំនួន ៥រឿង។ ក្នុងនោះរឿងសំខាន់មានដូចជា «នៅតែគិត» និយាយអំពីអ្នករើសសំរាមដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងរឿង «យីកេកួយ» ដែលបង្ហាញអំពីក្រុមយីកេកួយស្ថិតក្នុងខេត្តកំពង់ធំ បានបាត់បង់យូរឆ្នាំហើយ ប៉ុន្ដែដោយចិត្តស្រឡាញ់ មិនចង់ ឱ្យបាត់បង់ កញ្ញាបានសហការនឹងក្រុមអតីតសិក្ខាកាមរួមជំនាន់ ព្យាយាមស្រាវជ្រាវ ប្រមូលពត៌មានពីក្រុមយីកេ រួចផ្គុំឱ្យចេញជាសាច់រឿង។ កញ្ញា កន ស្រីណិត៖ «នាងខ្ញុំសូមអរគុណដល់គ្រូបណ្ដុះបណ្ដាលដែលបានបង្ហាត់បង្រៀន និងមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា សង្ឃឹមថាមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណានៅតែបន្តជ្រើសរើសសិក្ខាកាមមកបណ្ដុះបណ្ដាល ផ្តល់ឱកាសដល់យុវជនក្រោយ ដើម្បីបង្កើតសមត្ថភាពបន្តៗទៀត»។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ អតីតសិក្ខាកាមជំនាន់ទី២ ម្នាក់ទៀតគឺ លោក សេវ ភីម ជាជនជាតិដើមភាគតិចចារ៉ាយ វ័យ២៤ឆ្នាំ មកពីខេត្តរតនគិរី។ លោករម្លឹកឱ្យដឹងថា ពេលមករៀនជាលើកដំបូងនៅភ្នំពេញ លោកជួបប្រទះផលលំបាកទាំងផ្នែកភាសា និងការប្រាស្រ័យទាក់ទង។ យ៉ាងណា លោកថាការផ្ដល់ឱកាស ការជ្រោមជ្រែងពីមិត្តភក្តិរួមជំនាន់ លោកគ្រូអ្នកគ្រូ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តមិនបោះបង់ បាននាំឱ្យលោកបញ្ចប់វគ្គសិក្សានេះ ដោយជោគជ័យ ដោយផលិតភាពយន្តឯកសារបានពីររឿង និងបច្ចុប្បន្ន លោក ភីម កំពុងបម្រើការងារក្នុងវិស័យភាពយន្តឱ្យផលិតកម្មមួយ ផ្នែកបច្ចេកទេសសំឡេង ខណៈមានគម្រោងផលិតរឿងខ្លួនឯងបន្តទៀត។ លោក សេវ…
សហគមន៍ខ្នងផ្សាររំពឹងថាចំណូលនឹងងើបឡើងវិញក្រោយទេសចរធ្លាក់ចុះកាលពីរដូវប្រាំង
រដូវរស្សា នាំយកភាពស្រស់បំព្រងសាជាថ្មី ដល់តំបន់រមណីយដ្ឋានធម្មជាតិខ្នងផ្សារដែលស្ថិតនៅភូមិតាំងបំពង់ ឃុំតាសាល ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។ ផ្ទាំងទស្សនីយភាពវាលខ្មៅបៃតងខ្ចី គ្របដណ្ដប់ ធម្មជាតិស្រស់ត្រកាល ជ្រោះជ្រងជ្រលងដងអូរ ព្រៃភ្នំជាជួរៗ ជាថ្នាក់ៗ លាយឡំនឹងពពកអ័ព្ទដេរដាសហោះទៅមក ខាបដួងចិត្តអ្នកចូលចិត្តធ្វើដំណើរកម្សាន្តបែបផ្សងព្រេង ទៅលេងម្ដងហើយម្ដងទៀត។ តំណក់គ្រាប់ភ្លៀងលាងភាពក្រៀមក្រោះ ស្រោចស្រពអស់រុក្ខជាតិឱ្យលូតលាស់មានជីវិត ដែលជាក្ដីសង្ឃឹមចម្បង សម្រាប់ជំរុញជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍តំបន់អេកូទេសចរណ៍ខ្នងផ្សារនារដូវបៃតងនេះ បន្ទាប់ពីភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកកាលពីរដូវប្រាំងកន្លងទៅ។ តំបន់ខ្នងផ្សារ កំពុងអភិវឌ្ឍទៅជាគោលដៅទេសចរណ៍ «លម្ហែបៃតង» ដែលភាគីពាក់ព័ន្ធអះអាងថា នឹងលើកកម្ពស់សេវាកម្មសហគមន៍ ព្រមទាំងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ទេសចរ ដែលមុននោះ សហគមន៍មានក្ដីបារម្ភចំពោះការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជន។ ប៉ុន្ដែការប្រែប្រួលនេះ ក៏នាំមកនូវបញ្ហាមួយចំនួនដែរ ដែលទាមទារឱ្យសហគមន៍ និងអាជ្ញាធរត្រូវកំណត់គោលការណ៍ច្បាស់លាស់ និងយកពេលបន្សាំខ្លួន ដើម្បីឱ្យការអភិវឌ្ឍនេះកាន់តែល្អប្រសើរ។ ជាពិសេស គឺការចូលរួមស្វែងយល់ពីភ្ញៀវទេសចរ លើការចៀសវាងសកម្មភាពបំផ្លាញបរិស្ថាន ព្រមទាំងការគោរពធម្មជាតិ ដើម្បីធានាថាបរិស្ថានតំបន់មួយនេះ ក៏ដូចជាសហគមន៍ពិតជាទទួលបានផលប្រយោជន៍ពិតប្រាកដ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងបរិស្ថាន បានអភិវឌ្ឍខ្នងផ្សារទៅជាតំបន់លម្ហែបៃតងភ្នំខ្នងផ្សារ ដោយមានរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រដូចជាខ្លោងទ្វារឡើងភ្នំ ស្នាក់ការផ្តល់ព័ត៌មានសម្រាប់ទេសចរលើភ្នំ ការសាងសង់បន្ទប់ទឹកស្អាត កន្លែងចតឡានម៉ូតូ សួនច្បារ ហាងកាហ្វេ ផ្សារសហគមន៍ និងបន្ទប់សង្គ្រោះបឋម ជាមួយនឹងការសាងសង់ផ្លូវប្រវែង ៧,២គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីវត្តតាំងបំពង់ ដល់ជើងភ្នំឡើងតំបន់ខ្នងផ្សារ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា ការអភិវឌ្ឍតំបន់ខ្នងផ្សារ គឺជាការបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែសហគមន៍មានសិទ្ធិផ្តាច់មុខក្នុងការរកចំណូលពីសេវាកម្មទេសចរណ៍ ដោយរដ្ឋមិនអនុញ្ញាតឱ្យវិស័យឯកជនចូលមកវិនិយោគ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ឆ្នាំងបាយរបស់ពលរដ្ឋនោះឡើយ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអះអាង៖ «យើងឱ្យគាត់(សហគមន៍)ធ្វើជាម្ចាស់ យើងអត់ឱ្យមានការដណ្ដើមមុខរបរគាត់ទេ។ វិស័យឯកជនត្រូវប្ដូរទីតាំងទៅខាងក្រោមឱ្យឆ្ងាយពីសហគមន៍ ហើយនាំភ្ញៀវឱ្យសហគមន៍វិញ»។ លើសពីនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានព្រមានដាច់ខាតថា មិនឱ្យមានមន្ត្រី ឬបុគ្គលណាម្នាក់ទៅទារលុយថ្លៃសេវាពីការលក់ដូររបស់ប្រជាសហគមន៍ឡើយ ដោយទុកចំណូលទាំងអស់នោះឱ្យសហគមន៍ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងការអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋាន ថែរក្សាបរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ សហគមន៍ខ្នងផ្សារ មានពលរដ្ឋរស់នៅជិត ១២០គ្រួសារ ដែលរស់នៅពឹងផ្អែកស្ទើរទាំងស្រុងលើវិស័យទេសចរណ៍។ អ្នកនាំភ្ញៀវនៅសហគមន៍ខ្នងផ្សារ លោក នំ រ៉ាគឺន អាយុ២៨ឆ្នាំ បានបង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយសម្រាប់សមិទ្ធផលថ្មីៗជាច្រើន ដែលគាំទ្រដល់សេវាកម្មទេសចរណ៍សហគមន៍។ យ៉ាងណា លោករៀបរាប់ថា បច្ចុប្បន្ន ការជូនភ្លៀវតាមរយៈគោយន្ត ស្ទើរបាត់បង់ទាំងស្រុង ដោយសារផ្លូវលែងលំបាកដូចកាលមុន ហើយទេសចរអាចជិះម៉ូតូឡានខ្លួនឯងបាន។ លោក នំ រ៉ាគឺន រម្លឹកយ៉ាងដូច្នេះ៖ «កាលពីមុនកាលអត់ទាន់មានផ្លូវ ឬក៏ផ្លូវវារាងលំបាកអី សហគមន៍រកចំណូលបាន សឹងតែ ១០០ភាគរយ។ កាលពីឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់ ២០២៤ ចន្លោះ ខែ៤ រហូតដល់ខែ៧ សហគមន៍អាចរកចំណូលបាន ចន្លោះពី ៣០០ ទៅ ៤០០ដុល្លារដែរ ក្នុងមួយខែៗ ហើយធ្វើការតែសៅរ៍ អាទិត្យ ព្រោះពីដើមឡើយ ភ្ញៀវជិះគោយន្តសហគមន៍ គឺពីភូមិទៅជើងភ្នំ មានន័យថា ស្ទើរតែ ៩០ភាគរយហើយ គឺភ្ញៀវជិះគោយន្តទាំងអស់ មានដែរ ៥ភាគរយ អាចដើរពីភូមិទៅ ហើយមាន ៥ភាគរយទៀត អាចជិះម៉ូតូឌុបសហគមន៍»។ បែបនេះក្ដី លោក រ៉ាគឺន ឱ្យដឹងទៀតថា នារដូវវស្សានេះ សហគមន៍ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរឡើងវិញ ដែលជាក្តីសង្ឃឹមថាភ្ញៀវទេសចរនឹងមកលេងកាន់តែច្រើន និងជួយប្រើប្រាស់សេវាកម្មផ្សេងៗពីសហគមន៍ ដើម្បីទ្រទ្រង់សហគមន៍ទាំងមូល ព្រោះកាលពីខែប្រាំងកន្លងទៅ មានទេសចរមកលេងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណូលសហគមន៍ ធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក បណ្ដាលឱ្យប្រជាសហគមន៍បង្ខំចិត្តចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅតំបន់ផ្សេង។ លោក រ៉ាគឺន៖ «សំណូមពរ ខ្ញុំសូមឱ្យបងៗដែលគាត់មានបំណងកម្សាន្តមកពីខាងភ្នំពេញ ក៏ដូចជាខេត្តផ្សេងៗ ដែលគាត់បំណងបោះតង់នៅក្នុងខ្នងផ្សារអី ឱ្យគាត់មេត្តាជួយប្រើប្រាស់សេវាកម្មសហគមន៍ ដើម្បីឱ្យពួកខ្ញុំមានការងារធ្វើអ៊ីចឹង និងជួយទុកដាក់យានយន្តឱ្យសមរម្យ និងគ្រប់គ្រងសំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវផង»។ ប្រធាន នៃអនុគណៈកម្មការគម្រោងទេសចរណ៍សហគមន៍ខ្នងផ្សារ កញ្ញា ផេង ស្រី ស ឱ្យដឹងថាជំនួសឱ្យក្ដីរបារម្ភថាក្រុមហ៊ុនឯកជនចូលមកវិនិយោគនោះ សហគមន៍មានអារម្មណ៍កក់ក្ដៅឡើងវិញ បន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប្រកាសផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យសហគមន៍ជាអ្នកគ្រប់គ្រង និងទាញផលប្រយោជន៍ពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទាំងស្រុង។ កញ្ញាបញ្ជាក់ថា ដ្បិតសហគមន៍ស្រឡាញ់ទម្រង់ និងការអាស្រ័យផលបែបកាលពីមុនពិតមែន ប៉ុន្តែសហគមន៍រីករាយនឹងទទួលយកនូវការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធថ្មីនេះដែរ ដែលទោះបីសហគមន៍បាត់បង់តម្រូវការពីទេសចរលើសេវាកម្មខ្លះ តែអាចជំនួសដោយតម្រូវការសេវាកម្មផ្សេង ដែលសហគមន៍នៅតែអាចរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែមបាន ឱ្យតែមានទេសចរមកលេងច្រើន ហើយពួកគាត់ជួយប្រើប្រាស់សេវាទេចរណ៍សហគមន៍ ក៏ដូចជាចូលរួមថែរក្សាបរិយាកាស បរិស្ថានសម្រស់ធម្មជាតិ អនាម័យក្នុងតំបន់ទាំងមូល។ កញ្ញា ស្រី ស រៀបរាប់៖ «ពេលអភិវឌ្ឍផ្លូវស្រួល សេវាកម្មខ្លះអាចនឹងត្រូវកាត់បន្ថយ គឺទាក់ទងទៅនឹងសេវាជូនភ្ញៀវ និងសេវាកម្មម្ហូបអាហារអី ដោយសារភ្ញៀវគាត់ យកឡាន យកម៉ូតូឡើងខ្លួនឯង អ៊ីចឹងរបស់មួយចំនួន គឺគាត់ទិញមកពីក្រៅហើយ គាត់អត់ចាំបាច់ត្រូវទិញពីសហគមន៍ទេ»។ កញ្ញាបន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងនេះ យើងអាចមានជម្រើសថ្មី ដោយសារអី នៅពេលដែលមានផ្លូវហ្នឹង ក៏អាចថាសហគមន៍ងាយស្រួលដឹកជញ្ជូនដែរ មានន័យថា…
ODC ដាក់ឱ្យប្រើប្រព័ន្ធទិន្នន័យលើតេឡេក្រាម ដើម្បីជួយសហគមន៍ទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើទាន់ពេល
ភ្នំពេញ៖ អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (ODC) ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទិន្នន័យថ្មីមួយ ដែលអាចផ្ដល់ដំណឹងរាល់ពេលមានការរំខាន ឬការប្រែប្រួលគម្របព្រៃឈើនៅកម្ពុជា។ វេទិកានេះ ដំណើរការផ្ដល់ព័ត៌មានតាមរយៈក្រុមតេឡេក្រាម (Telegram) សម្រួលដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងអ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅ ដែលមិនមែនជាអ្នកបច្ចេកទេស អាចឱ្យទទួលបានទិន្នន័យបានលឿន។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបង្កើនតម្លាភាពទិន្នន័យបើកទូលាយ និងជួយដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងការចាត់វិធានការការពារព្រៃឈើបានទាន់ពេលវេលា។ ក្នុងពិធីសម្ពោធប្រព័ន្ធជូនដំណឹងពីការរំខានព្រៃឈើ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការអូឌីស៊ី លោក ធី ទ្រី ថ្លែងថា ប្រព័ន្ធថ្មីនេះបានបំប្លែងទិន្នន័យស្មុគស្មាញ ឱ្យទៅជាព័ត៌មានងាយស្រួលយល់។ លោកបន្ថែមថា ពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន នឹងទទួលបានសារជូនដំណឹងភ្លាមៗលើតេឡេក្រាម រាល់ពេលមានការប្រែប្រួលគម្របព្រៃឈើ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់អាចចុះទៅផ្ទៀងផ្ទាត់ និងទប់ស្កាត់បទល្មើសបានទាន់ពេល។ លោក ធី ទ្រី៖ «កន្លែងនេះ ខ្ញុំគិតថាវាមានភាពល្អប្រសើរជាងមុន ហើយអាចជួយជំនួយឱ្យទិន្នន័យ ដែលនៅក្នុងប្រព័ន្ធរបស់យើង ជូនទៅដល់ដៃរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នានៅមូលដ្ឋាន»។ លោកបន្ត៖ «ភាពជោគជ័យគម្រោងយើង មិនមែនមានន័យថាយើងដាក់ទៅលើវេបសាយតែម្យ៉ាងនោះទេ ប៉ុន្ដែគឺការប្រើប្រាស់ពីអ្នកទាំងអស់គ្នា ហើយទោះបីជាអ្នកទាំងអស់គ្នាប្រើប្រាស់ទៅ មានចំណុចល្អ ឬក៏ចំណុចមិនល្អ យើងទាំងអស់គ្នា ស្វាគមន៍ក្នុងការទទួលយកមតិទាំងនោះដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យការបង្កើតឧបករណ៍(Tool) ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការ របស់អ្នកទាំងអស់គ្នា ព្រោះខ្ញុំគិតថាអ្នកទាំងអស់គ្នាមានការអនុវត្តគម្រោង ក៏ដូចជាទីតាំងអភិរក្សមានលក្ខណៈពិសេសៗរៀងៗខ្លួន»។ជាមួយគ្នានេះដែរ នាយកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជានៃអង្គការជំនួយប្រជាជនន័រវេស្សន៍ (NPA) លោក Hans Risser បានគូសបញ្ជាក់ថា ដ្បិតព្រៃឈើនៅកម្ពុជា មានសារៈសំខាន់ សម្រាប់ជីវៈចម្រុះក្នុងការទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងលើកស្ទួយជីវភាពសហគមន៍ក្ដី ប៉ុន្តែការកាប់បំផ្លាញនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយ។ លោកបន្ថែមថា បញ្ហាពិតប្រាកដមិនមែនមកពីការខ្វះទិន្នន័យផ្កាយរណបនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតលើដំណោះស្រាយយ៉ាងណា ឱ្យសហគមន៍មូលដ្ឋាន អាចឈានទៅប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដោយផ្ទាល់ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព នៃការការពារព្រៃឈើ។ លោក Hans Risser: «ក្នុងបរិយាបន្ន នៃការប្រើប្រាស់ហ្នឹង គឺធ្វើម៉េច យើងរួមបញ្ចូលប្រជាពលរដ្ឋ ដែលនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល ឬក៏ជនជាតិដើមភាគតិច ដើម្បីឱ្យគាត់ អាចប្រើប្រាស់ព័ត៌មានទិន្នន័យហ្នឹងបាន។ យើងសង្ឃឹមថា ការដាក់បញ្ចូលព័ត៌មានទិន្នន័យហ្នឹង ចូល ទៅក្នុងប្រព័ន្ធរបស់ថ្នាក់ជាតិ នឹងជួយធ្វើឱ្យការការពារព្រៃឈើនៅកម្ពុជា កាន់តែមាននិរន្តរភាព»។ ព័ត៌មានទិន្នន័យស្តីពីការជូនដំណឹងអំពីការរំខានព្រៃឈើ បានប្រមូល និងដំណើរការទិន្នន័យជូនដំណឹងពីស្ថាប័នចំនួនបីដូចជា Global Forest Watch (ស្ថាប័នតាមដានព្រៃឈើជុំវិញសកលលោក) JJ-FAST (ប្រព័ន្ធផ្កាយរណបដែលបង្កើតឡើងដោយភាគីជប៉ុន JAXA) និង SERVIR-Southeast Asia។ ប្រព័ន្ធនេះ ប្រើប្រាស់ទិន្នន័យគម្របដីឆ្នាំ២០២១ ដែលកំណត់យកព្រំដែនលើប្រភេទផ្ទៃដីព្រៃស្រោង ព្រៃពាក់កណ្តាលស្រោង ព្រៃល្បោះ ព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាង។ ប្រព័ន្ធនេះក៏ភ្ជាប់ការជូនដំណឹងទៅនឹងព្រំប្រទល់រដ្ឋបាល តំបន់ការពារធម្មជាតិ និងតំបន់គោលដៅដែលអ្នកប្រើប្រាស់បានកំណត់ផងដែរ។ ស្ថាបត្យករដំណោះស្រាយព័ត៌មានវិទ្យាភូមិសាស្ត្រ និងជាអ្នកប្រឹក្សាលើគម្រោងព័ត៌មានទិន្នន័យពីការរំខានព្រៃឈើនេះ គឺលោក ចាន់ថងន៍ បូរ៉ាមី ឱ្យដឹងថាទិន្នន័យផ្កាយរណបមានស្រាប់ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់មិនទូលំទូលាយ ប្រើបានត្រឹមតែក្រុមអ្នកបច្ចេកទេស។ ហេតុនេះ លោកថាគម្រោងបានជំរុញ និងបំប្លែងទិន្នន័យទាំងនោះ ឱ្យកាន់តែងាយស្រួលប្រើប្រាស់សម្រាប់គ្រប់គ្នា និងទៅដល់ដៃសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យពួកគាត់អាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងការការពារព្រៃឈើបានកាន់តែទូលំទូលាយ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន។ លោក បូរ៉ាមី៖ «បច្ចេកវិទ្យាផ្កាយរណប គឺអត់មានដែនកំណត់ទេ អត់មានអ្នកណាអាចលាក់បាំងនូវរាល់សកម្មភាពនៅលើផែនដីបានទេ ចំពោះបច្ចេកវិទ្យាសព្វថ្ងៃហ្នឹង។ អ៊ីចឹងហើយ បានជាការត្រួតពិនិត្យ និងការការពារព្រៃឈើ គេប្រើប្រព័ន្ធផ្កាយរណប»។ បើតាមអ្នកជំនាញរូបនេះ ប្រព័ន្ធព័ត៌មានទិន្នន័យពីការរំខានព្រៃឈើនេះ លោតសារប្រាប់ដំណឹងទៅលើឆាណែលតេឡេក្រាម ដែលមានស្រាប់ លុះណាតែ ការរំខានព្រៃឈើមានទំហំផ្ទៃដី ១០ម៉ែត្របួនជ្រុង ហើយបញ្ជាក់ដោយផ្កាយរណបពីរផ្សេងៗ ហោះកាត់លើទីតាំងតែមួយ រកឃើញការរំខានព្រៃឈើនៅតំបន់ដូចគ្នានោះ។ យ៉ាងណា លោកថា ប្រព័ន្ធនេះនៅតែត្រូវការការបញ្ជាក់ពីមនុស្សដដែល ដើម្បីរកឱ្យឃើញថា តំបន់រាយការណ៍នោះ ពិតជាមានករណីកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើមែន ឬគ្រាន់តែបង្កដោយបញ្ហាគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជាខ្យល់ព្យុះជាដើម។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ នៃអង្គការអូឌីស៊ី អ្នកស្រី គឹម ឈួនវួច ឱ្យដឹងថា កន្លងមក សហគមន៍មួយចំនួន និងប្រហែលជាមានអង្គការដៃគូមួយចំនួនដែរ ពួកគាត់មាន App គេហៅថា Smart ដែលជូនដំណឹងទាក់ទងនឹងការរំខានព្រៃឈើរួចហើយ ប៉ុន្ដែក៏នៅមានសហគមន៍មួយចំនួនទៀត ឬអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាច្រើនទៀត ដែលគាត់អត់បានដឹងរឿងហ្នឹង ហើយគាត់ចង់បានទិន្នន័យហ្នឹងដូចគ្នា។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា ដូច្នេះទើបអូឌីស៊ី បង្កើតព័ត៌មានទិន្នន័យហ្នឹង ដែលសាធារណជនអាចចូលប្រើប្រាស់បានដោយសេរី ដោយមិនចាំបាច់ទាល់តែមានអង្គការដៃគូជួយគាត់ទេ។ អ្នកស្រី ឈួនវួច៖ «នៅពេលមានព័ត៌មានទិន្នន័យពីការជូនដំណឹងព្រៃឈើ នៅពេលដែលមានលោតសារផ្ញើទៅ ទោះយ៉ាងម៉េចក៏ដោយក៏គាត់មានតម្រុយខ្លះៗដែរថាគួរតែទៅមើលកន្លែងហ្នឹង កុំឱ្យថា យើងទៅព្រាវសុទ្ធ»។ អ្នកស្រីបន្ថែម៖ «ការព្យាយាមបញ្ជូនទិន្នន័យហ្នឹង ដើម្បីឱ្យសហគមន៍ ឬក៏អង្គការសង្គមស៊ីវិល ឬក៏អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន គាត់អាចមើលបានថាកន្លែងណាមានការទន្ទ្រាន ឬក៏កន្លែងណាមានការរំខានព្រៃឈើ ហើយគាត់អាចចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ទាន់ពេលវេលាដើម្បីការពារព្រៃឈើទាំងអស់ហ្នឹងបាន»។ ប្រធានគណៈកម្មការសហគមន៍ព្រៃឈើភូមិពូត្រែង ឃុំដាក់ដាំ ស្រុកអូររាំង ខេត្តមណ្ឌលគិរីលោក តើយ ច្រែល…
ក្រសួងសាធារណការណែនាំអ្នកបើកសាឡង់ និងទូកគ្រប់ប្រភេទប្រុងប្រយ័ត្នពេលបើកបរឆ្លងក្រោមស្ពានជ្រោយចង្វារ
ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ប្រាប់ដល់ម្ចាស់សាឡង់ នាវាគ្រប់ប្រភេទ និងនាវិកទាំងអស់ បើកបរនាវា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ និងបើកបរឱ្យត្រូវគន្លង ដែលបានកំណត់ ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់នាវាចរណ៍ផ្លូវទឹក នៅចំណុចសសរស្ពានជ្រោយចង្វារ។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅទំព័រហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួង ធ្វើឡើងដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និរន្តរភាព នៃការធ្វើនាវាចរណ៍ និងបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុ ដែលអាចកើតលើតំបន់នេះ បន្ទាប់ពីមានសាឡង់១គ្រឿងបានបើកបុកសសរស្ពានជ្រោយចង្វារ រួចលិច នៅចម្ងាយប្រហែល៥០០ម៉ែត្រខាងជើងស្ពាននេះ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្នុងនោះដែរ អគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក ផ្លូវសមុទ្រ និងកំពង់ផែ បានចុះពិនិត្យទីតាំងគ្រោះថ្នាក់ និងដាក់ពោងសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ថ្មី នៅទីតាំងគ្រោះថ្នាក់ ត្រង់ចំណុចទីតាំង ដែលសាឡង់បានលិច និងកំណត់គន្លងនាវាចរណ៍ សម្រាប់ផ្លូវនាវាចរណ៍មានសុវត្ថិភាពលើផែនទី។ ក្រសួងបញ្ជាក់៖ «សូមម្ចាស់នាវា នាវិក និងអ្នកបើកបរនាវាគ្រប់ប្រភេទទាំងអស់ ដែលត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់នោះ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ពិនិត្យមើលពោងសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ថ្មីឱ្យបានច្បាស់លាស់ បើកបរតាមគន្លងនាវាចរណ៍ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងចៀសវាងការធ្វើនាវាចរណ៍ចូលកៀកតំបន់គ្រោះថ្នាក់ខាងលើដាច់ខាត ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់នាវាចរណ៍ដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុ»៕
អង្គការ HALO Trust ជោគជ័យក្នុងការបោសសម្អាតចម្ការមីនមួយកន្លែងនៅឧត្តរមានជ័យ
អង្គការហេឡូត្រាស្តកម្ពុជា (HALO Trust) ឱ្យដឹងថា ក្រុមការងារខ្លួន បានបញ្ចប់ប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតមីនដោយជោគជ័យ ក្នុងចម្ការមីនមួយកន្លែង ស្ថិតក្នុងភូមិតាដេវ ឃុំត្រពាំងតាវ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ នេះបើតាមព័ត៌មានបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អង្គការ HALO Trust ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរមីនផ្សព្វផ្សាយបន្តនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ អង្គការ HALO Trust ឱ្យដឹងថា ពួកគេបានរកឃើញមីនប្រឆាំងយានយន្តចំនួន ១គ្រាប់ និងបានកម្ទេចវាចោលដោយសុវត្ថិភាពកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅលើផ្លូវមួយខ្សែក្នុងតំបន់នេះ ដែលមានពលរដ្ឋមូលដ្ឋានប្រមាណ ២០០នាក់ ប្រើប្រាស់ផ្លូវនេះសម្រាប់សកម្មភាពកសិកម្មជាប្រចាំថ្ងៃ ។ អង្គការអះអាងថា ការបោសសម្អាតនេះ បានជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ព្រមទាំងជួយគាំទ្រដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ផងដែរ។ អង្គការបញ្ជាក់៖ «យើងនៅតែបន្តប្ដេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការធ្វើឱ្យសហគមន៍នានា កាន់តែមានសុវត្ថិភាព និងរួចផុតពីការគំរាមកំហែងដោយសារមីន»។ អង្គការ HALO Trust បានបំពេញបេសកកម្មបោសសម្អាតមីន និងការគំរាមកំហែងពីគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ (UXO) ដែលបន្សល់ទុកដោយសង្គ្រាម នៅប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដើម្បីជួយដល់សហគមន៍នានាឱ្យស្តារឡើងវិញពីផលវិបាកដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃសង្រ្គាម។ គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានប្រកាសថា មានរាជធានី ខេត្តចំនួន១៥ អស់មីន ដែលមានដូចជា រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តស្ទឹងត្រែង កែប ព្រៃវែង ព្រះសីហនុ កណ្តាល ស្វាយរៀង តាកែវ កំពត កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ស្ពឺ មណ្ឌលគិរី និងក្រចេះ។ របាយការណ៍ នៃអាជ្ញាធរមីន ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាមានជនរងគ្រោះដោយសារយុទ្ធភណ្ឌគ្រឿងផ្ទុះចំនួនជាង ៦ម៉ឺន៥ពាន់នាក់។ ក្នុងនោះមានជនរងគ្រោះដោយសារមីនចំនួន ៥១ ២២៨នាក់ និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមចំនួន ១៣ ៩០៩នាក់ ហើយមានអ្នកស្លាប់ចំនួន ១៩ ៨៤៨នាក់ របួស៣៦ ១៨៦នាក់ និងពិការអវយវៈ ៩ ១០៣នាក់៕
ជប៉ុន អាមេរិក បារាំង បន្តផ្ដល់ប្រាក់ជួសជុល អភិរក្សប្រាសាទ និងប្រព័ន្ធទឹកនៅតំបន់អង្គរ
ប្រទេសចំនួនបីគឺសហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង និងជប៉ុន ផ្ដល់ប្រាក់ជាង ២លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់បន្តដំណើរការលើគម្រោងអភិរក្ស ជួសជុលប្រាសាទ និងរៀបចំប្លង់មេគ្រប់គ្រងទឹកក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ លើលទ្ធផល នៃកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេសលើកទី៤២ នៃគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិសម្របសម្រួល កិច្ចគាំពារ និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្តអង្គរ និងសំបូរព្រៃគុក ហៅកាត់ថា អាយស៊ីស៊ី-អង្គរ សំបូរព្រៃគុក ចេញផ្សាយថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានឱ្យដឹងទៀតថា ក្នុងកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេសលើកទី៤២ នៃអាយស៊ីស៊ី-អង្គរ សំបូរព្រៃគុក រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ប្រកាសបន្តផ្តល់ជំនួយថវិកាចំនួន ៩សែនដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីបន្តអនុវត្តគម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុសប្រាសាទបាយ័ន ក្នុងដំណាក់កាលទី៧។ជាមួយគ្នានោះ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រកាសបន្តផ្តល់ជំនួយថវិកាចំនួន ២សែន៥ម៉ឺន ដុល្លារអាមេរិក ដល់អង្គការមូលនិធិប្រាសាទពិភពលោក (WMF) ដើម្បីបន្តអនុវត្តគម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុលប្រាសាទភ្នំបាខែង។ ក្នុងនោះ ភាគីពាក់ព័ន្ធ បានបង្ហាញការពេញចិត្តលើវឌ្ឍនភាព នៃការជួសជុលប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច ដែលបានដំណើរការអស់រយៈពេល ១៤ឆ្នាំ ក្រោមជំនួយថវិការបស់បារាំងសរុប ១២លានអឺរ៉ូ ព្រមទាំងគម្រោងអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត ដែលអនុវត្តដោយស្ថាប័នដៃគូអន្តរជាតិនានាកន្លងមក។ គម្រោងជួសជុលប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចនេះដែរ គ្រោងនឹងបិទបញ្ចប់ និងសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ ស្របពេលនឹងកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០។ គណៈកម្មាធិការ នៃអាយស៊ីស៊ី-អង្គរ សំបូរព្រៃគុក ក៏ឱ្យដឹងដែរពីការកៀរគរប្រាក់ជំនួយ បានចំនួនប្រហែល ១លានអឺរ៉ូ ឬប្រហែលជិត ១លាន២សែនដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់អនុវត្តគម្រោងរៀបចំប្លង់មេ ក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹកក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ក្នុងក្របខណ្ឌនៃគម្រោង SDGERA ក្រោមកិច្ចសហការរវាងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងស្ថាប័នបារាំង SIAVB SIAAP AGERA និង Versailles Grand Parc ដើម្បីធានាការគ្រប់គ្រងធនធានទឹកប្រកបដោយចីរភាព ការការពារបេតិកភណ្ឌប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្របុរាណ។ លើសពីនេះ ភាគីពាក់ព័ន្ធ គាំទ្រដល់ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ការចងក្រងទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ ការរៀបចំប្លង់មេសម្រាប់មជ្ឈមណ្ឌលបដិសណ្ឋារកិច្ច និងការបង្កើតផលិតផលទេសចរណ៍ថ្មីៗ។ ព្រមទាំងការរៀបចំលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិ ក្នុងការកំណត់លក្ខខណ្ឌប្រើប្រាស់ដីធ្លី និងការសាងសង់ក្នុងតំបន់១ និងតំបន់២ នៃរមណីយដ្ឋានអង្គរ ដែលគ្របដណ្តប់លើភូមិចំនួន ១១៤ភូមិ ដឹកនាំដោយក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់។ នាឱកាសនោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ អ្នកស្រី ភឿង សកុណា បានលើកឡើងអំពីផលប៉ះពាល់លើបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិ និងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលបណ្តាលមកពីការប៉ះទង្គិចនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ លោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ ដោយទាមទារឱ្យសាធារណមតិគ្រប់ទិសទី យកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងនោះ ជាតម្លៃមនុស្សជាតិ។ តាមអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ក្នុងលក្ខខណ្ឌ នៃការអភិរក្សជួសជុលប្រាសាទ ការស្ថាបនាផ្លូវជាដើមក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ និងសំបូរព្រៃគុក ចាំបាច់ត្រូវសុំអនុសាសន៍ និងអនុញ្ញាតពីគណៈកម្មាធិការអាយស៊ីស៊ី-អង្គរ និងសំបូរព្រៃគុកជាដាច់ខាត។ កិច្ចប្រជុំនេះដែរ ធ្វើឡើងជាទៀងទាត់ចំនួន ២ដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលលើកទី១ នៅអំឡុងខែមិថុនា ជាកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេស និងលើកទី២ រៀបចំនៅអំឡុងខែធ្នូ ជាកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេស និងពេញអង្គ។ សូមរម្លឹកជូនថា កម្ពុជាបានដាក់តំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២។ ចំណែកតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូដែរ កាលខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧៕
ស្ថានទូតឥណ្ឌានៅភ្នំពេញ ក្រើនរម្លឹកពលរដ្ឋខ្លួនពីល្បិចបោកប្រាស់ការងារ នៅកម្ពុជា
ស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីណែនាំក្រើនរំលឹកជាថ្មី ទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះមុខសញ្ញាជួញដូរមនុស្ស ដែលប្រើប្រាស់ល្បិចលួងលោមតាមរយៈការសន្យាផ្តល់ឱកាសការងារ ដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្តីណែនាំក្រើនរម្លឹករបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌា ចេញផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ សេចក្តីក្រើនរម្លឹករបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌានេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីស្ថានទូតអះអាងថា បានទទួលព័ត៌មានថា មានពលរដ្ឋឥណ្ឌាជាច្រើន បានធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់ នៃក្រុមជួញដូរមនុស្ស ដោយសារតែការចាញ់បោកការសន្យាក្លែងក្លាយអំពីឱកាសការងារដែលទទួលបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅកម្ពុជា។ ស្ថានទូតឥណ្ឌាបន្តថា ប្រជាជនឥណ្ឌា ក៏ត្រូវបានក្រុមឧក្រិដ្ឋជនបង្ខិតបង្ខំឱ្យធ្វើសកម្មភាពឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online Scams) ព្រមទាំងសកម្មភាពខុសច្បាប់ផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ ស្ថានទូតឥណ្ឌា៖ «ពលរដ្ឋឥណ្ឌា ដែលមានបំណងចង់ធ្វើដំណើរមកប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើ ត្រូវបានដាស់តឿនថា ត្រូវឆ្លងកាត់ភ្នាក់ងារស្របច្បាប់ មានអាជ្ញាប័ណ្ណផ្លូវការត្រឹមត្រូវតែប៉ុណ្ណោះ និងត្រូវត្រួតពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រវត្តិរូប ក៏ដូចជាព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងរបស់អ្នកផ្តល់ការងារ (និយោជក) នៅកម្ពុជាឱ្យបានហ្មត់ចត់បំផុត មុនពេលសម្រេចចិត្តផ្ដល់ឯកសារ ឬធ្វើដំណើរ និងហាមដាច់ខាតចំពោះការប្រើប្រាស់ ទិដ្ឋាការទេសចរណ៍ដើម្បីមកស្វែងរក ឬបំពេញការងារ ដែលជាទង្វើផ្ទុយពីច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍នៃប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ»។ ជុំវិញបញ្ហានេះដែរ ស្ថានទូតឥណ្ឌា បានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋឥណ្ឌាទាំងអស់ ដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅកម្ពុជា ដោយគ្មានទិដ្ឋាការត្រឹមត្រូវ ឬខុសច្បាប់ ត្រូវចាកចេញពីកម្ពុជាជាប្រញាប់។ គួរជម្រាបជូនថា ក្នុងប្រតិបត្តិការទប់ស្កាត់ និងបង្រា្កបបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញ និងអំពើជួញដូរមនុស្ស អាជ្ញាធរកម្ពុជា បានបណ្ដេញជនល្មើស ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងអំពីជួញដូរមនុស្ស បានជាង ២ម៉ឺន៤ពាន់នាក់ គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦៕
មន្ត្រីនគរបាលដែលហាមសិស្សមិនឱ្យខ្វល់រឿងនយោបាយ ត្រូវថ្នាក់លើហៅទៅអប់រំ
មន្ត្រីនគរបាលដែលហាមសិស្សមិនឱ្យខ្វល់រឿងនយោបាយ ត្រូវថ្នាក់លើហៅទៅអប់រំ។ នេះបើតាមសេចក្ដីបំភ្លឺព័ត៌មានរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ ប្រភពដដែលបន្តថា ស្នងការនគរបាលខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានកោះហៅមន្ត្រីនគរបាលចំនួន ៣ នាក់ មកអប់រំណែនាំ និងសួរនាំពីចេតនា ជុំវិញករណីនិយាយហាមសិស្សមិនឱ្យជជែករឿងនយោបាយ ដើម្បីកែតម្រូវកំហុសឆ្គង និងឈ្វេងយល់ពីគោលបំណងពិតប្រាកដ ក្នុងន័យរក្សាភាពស្អាតស្អំ និងទំនុកចិត្តពីសាធារណជន។ ចំណាត់ការនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានប្រតិកម្ម និងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់មហាជន ទៅលើពាក្យសម្ដីរបស់មន្ត្រីនគរបាលទាំងនោះ ដែលបានបែកធ្លាយនៅក្នុងវីដេអូនៅលើបណ្ដាញសង្គមកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ សេចក្ដីបំភ្លឺរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ អធិការនគរបាលស្រុកទឹកផុស បានចាត់តាំងមន្ត្រីនគរបាលចំនួន ៣ រូប ឱ្យចុះផ្សព្វផ្សាយលក្ខណៈសម្បត្តិទាំង ៧ ស្ដីពីគោលនយោបាយ ភូមិ ឃុំ-សង្កាត់ មានសុវត្ថិភាព និងផ្សព្វផ្សាយអនុក្រឹត្យលេខ ០៣ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព តាមទីតាំងរស់នៅប្រមូលផ្ដុំ នៅចំនួន ៨ កន្លែង ក្នុងឃុំទួលខ្ពស់ ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលចុះផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននោះ អធិការរង នៃអធិការដ្ឋាននគរបាលស្រុកទឹកផុស លោក យី រដ្ឋា បានលើកឡើងថា៖ «ប្អូនៗត្រូវខិតខំរៀនសូត្រ កុំស៊ែរ (ចែករំលែក) បន្តរឿងគណបក្សអីឱ្យសោះ រឿងរ៉ាវទាំងអស់ថ្នាក់ដឹកនាំគាត់ដោះស្រាយខ្លួនគាត់។ យើងមកនេះគិតតែរៀនទៅបានហើយ យើងមិនបាច់គិតអីផ្សេងទេ មករៀនខិតខំរៀន ប្រឡងជាប់ទៅនៅកូរ៉េរកលុយបានហើយ យល់ទេប៉ុណ្ណឹង? ខ្ញុំជូនពរឱ្យថ្ងៃទី១២នេះ ជាប់ទាំងអស់គ្នា ទៅកូរ៉េទាំងអស់គ្នាទៅ កុំនៅស្រុកខ្មែរធ្វើអី»។ បើតាមសេចក្ដីបំភ្លឺព័ត៌មានដដែលអះអាងថា ចេតនារបស់មន្ត្រីនគរបាលខាងលើ គឺមិនចង់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចាញ់បោកនូវឧបាយកលផ្សេងៗ ដែលគេញុះញង់ ក៏ប៉ុន្តែភាសានិយាយចេញមក នាំឱ្យខ្លឹមសារប៉ះពាល់ដល់ការអនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ច របស់កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ស្នងការនគរបាលខេត្តក៏បានកោះហៅមន្ត្រីទាំងនោះមកធ្វើការអប់រំណែនាំហើយ ស្នងការនគរបាលក៏បានអរគុណដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងសាធារណជនក្នុងបណ្ដាញសង្គម ដែលបានចូលរួមវិភាគ វែកញែក រិះគន់ ក្នុងន័យស្ថាបនា និងធ្វើឱ្យមានការកែប្រែ៕
Get Newsletter
